sponsor

sponsor
Theme images by kelvinjay. Powered by Blogger.

Slider

Sample Text

Follow by Email

Video Of Day

වීඩියෝ

දේශපාලන

උණුසුම් පුවත්

news

politics

Journalist

video

සිංහල ජනතාවගේ මුස්‌ලිම් නායකයා

 https://www.youtube.com/c/LankaJournalistමුස්‌ලිම් සංගම් සමුළුවේදී සිංහල රජ බස කරවීම සඳහා විශාල සටනක්‌ කළේය. සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව විය යුතු බව ප්‍රථමවරට නගර සභාවකින් යෝජනාවක්‌ සම්මත කළේ බාකීර් මාකාර් නගරාධිපතිතුමාය. ඔහුගේ ඒ අරගලය සිංහල රජ බස කරවීම සඳහාය.

බේරුවල මරදාන ගමේ "හකීම් විලා" නිවසේ විසූ අභිමානවත් වෙද පරපුරෙන් බේරුවල ජනතාවට සිදු වූ සේවාව සුළු පටු නොවේ. ජාති ආගම් භේදවලින් තොරව කළ මහජන සේවාව නිසා මේ පවුලේ අය සියලු ජාතීන්ගේ ජන ප්‍රසාදයට පත් විය. වාර්ගික- ආගමික- සහජීවනය වෙනුවෙන් අප කැප වූ ජන නායකයකු මේ පවුලෙන් බිහි වූයේ "හකීම් විලා" නම් වූ මේ මහා වෙද ගෙදරදීය. 1917 මැයි 12 වැනි දින උපත ලැබූ මොහු බාකීර් මාකාර් නම් විය.

තමා හමුවේ ඇති දහසකුත් එකක්‌ දුක්‌ කම්කටොලු අගහිඟකම් කිසි විටකත් බාධකයක්‌ කර නොගත් මොහු දැනුමෙන් අධ්‍යාපනයෙන් පිරිපුන් පුද්ගලයකු ලෙස තම වෘත්තීය දිවියේ මෙන්ව දේශපාලන ගමන් මගේ හිනිපෙත්ත කරා පිය නැඟූ ආකාරය හැදෙන වැඩෙන පරපුරට මහඟු ආදර්ශයකි.

1950 වර්ෂයේදී නීතිඥයකු වශයෙන් දිවුරුම් දුන් මොහු කළුතර උසාවියේ සිය සේවාව ආරම්භ කළේය. තම නීතිඥ වෘත්තිය මුදල් ඉපයීමේ මාර්ගයක්‌ කර නොගත් මොහු එය හුදෙක්‌ මහජන සේවාවක්‌ වශයෙන් කරන ලදී. ඔහු මිනිසුන්ගෙන් ගිනි අයකර කළු සල්ලිවලින් සාක්‌කුව පුරවා ගත්තේ නැත. උදයට ඔහුගේ කාර්යාලය මහජනයාගෙන් පිරී තිබුණත් හවසට ඔහුගේ සාක්‌කුව කවදාවත් මුදලින් පිරී තිබුණේ නැත.

දරුවන් දෙතුන් දෙනා කරේ එල්ලා ගෙන නඩත්තුව ඉල්ලා උසාවියට එන අසරණ කාන්තාවන්ගේ මුදල් අය කිරීම වරදක්‌ බව ඔහු කල්පනා කළේය. නඩත්තු නඩුවලට පෙනී සිටීම සඳහා ඔහු කිසිදු මුදලක්‌ අය කළේ නැත.

1951 වර්ෂයේදී බාකීර් මාකර් මහතාට කළුතර නීතිඥ සංගමයේ සභාපති තනතුරට පත්වීමේ වාසනාව උදා විය.

බාකීර් මාකාර් මහතාගේ පියා, සීයා ඇතුළු පරම්පරාගත මේ පවුලෙන් බේරුවල ජනතාවට සිදු වූ සේවාව ඉතා විශාලය. මේ පවුලෙන් ජනතාවට සිදුවූ සේවාවට ප්‍රති උපකාර කිරීමට බේරුවල ජනතාවට අවස්‌ථාවක්‌ උදා නොවිණ. මෙවැනි අවස්‌ථාවක මේ පවුලෙන් ජනතා ඉල්ලීම මත බාකීර් මාකාර් දේශපාලනයට ආගමනය විය.

1947 වර්ෂයේදී බේරුවල නගර සභාවේ නාගරික මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් පත් වූ බාකීර් මාකාර් මහතා පසුව බේරුවල නගර සභාවේ නගරාධිපති ධුරයට පත් විය. 1960 වර්ෂයේදී බේරුවල පළමු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා වශයෙන් පත් වූ මොහු නියෝජ්‍ය කථානායක, කථානායක හා කැබිනට්‌ අමාත්‍යවරයකු වශයෙන්ද, ආණ්‌ඩුකාරවරයකු වශයෙන්ද බේරුවල ජනතාවටත් මේ රටටත් විශාල සේවාවක්‌ කළේය.

ජාතික සංහිඳියාවේ ඇති වැදගත්කම අද කරළියට පැමිණ තිබේ. මේ සඳහා වත්මන් රජය ප්‍රමුඛත්වයක්‌ ලබාදී කටයුතු කිරීම පැසසිය යුතු කරුණකි. ජාතික සංහිඳියාව ගැන කථිකා වෙන මෙවන් යුගයක ජාතික සමගිය වෙනුවෙන් සටන් කළ නායකයන් පිළිබඳ පසු විපරම් කර බැලීම වැදගත් වනු ඇත.

ජාතීන් අතර එකමුතුකම තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් සටන් කළ නායකයින් පශ්චාත් නිදහස්‌ ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනය තුළ නැත්තේ නොවේ. එවැන්නන්ගේ ලැයිස්‌තුවක්‌ පිළියෙල කළහොත් මහත්මා දේශපාලඥයකු වූ බාකීර් වාකාර් මහතාට හිමි වන්නේ සුවිශේෂි ස්‌ථානයකි.

බාකීර් මාකාර් මහතා "මෙරට රාජ්‍ය භාෂාව සිංහල භාෂාව විය යුතුයි" යන හඬ රට වටා ගෙන ගියේය. මේ සඳහා "ඇයි අපට සිංහල" යන පොත ඔහුගේ වියදමින් මුද්‍රණය කර රට වටා මුස්‌ලිම් ජනතාව අතර බෙදා හැරියේය. මේ නිසා ඔහුට එදා කිසිම දෙමළ පුවත්පතකින් දැන්වීමක්‌වත් පළ කිරීමට අවස්‌ථාවක්‌ නොලැබුණි. මුස්‌ලිම් සංගම් සමුළුවේදී සිංහල රජ බස කරවීම සඳහා විශාල සටනක්‌ කළේය. සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව විය යුතු බව ප්‍රථමවරට නගර සභාවකින් යෝජනාවක්‌ සම්මත කළේ බාකීර් මාකාර් නගරාධිපතිතුමාය. ඔහුගේ ඒ අරගලය සිංහල රජ බස කරවීම සඳහාය.

ඔහු ගහට පොත්ත මෙන් සිංහල ජනතාව සමඟ බද්ධව සිටියේය. මේ නිසා මොහු "සිංහල බාකීර් මාකාර්" යන අන්වර්ථ නාමයෙන්ද හඳුන්වනු ලැබිණි.

1977 පැවැති මහා මැතිවරණයේදී 70% ක බහුතරයක්‌ සිංහල ජනතාව ජීවත් වන බේරුවල අසුනෙන් වැඩි ඡන්ද 27000 ක්‌ ඔහු ලබා ගත්තේය. බේරුවල සිංහල ජනතාවගේ මුස්‌ලිම් නායකයා ඔහු විය. ජාති ආගම් භේද නොතකා සේවය කළ මොහු බේරුවල බහු අසුනේ පළමු මන්ත්‍රීවරයා වීමේ වාසනාව උදා කර ගත්තේ ජාතික සමගියේ ඇති වැදගත්කම මුළු රටටම පෙන්වා දෙමිනි.

බේරුවල ජාතිවාදී ගැටුම් මීට පෙරද ඇතිවූ අවස්‌ථා තිබිණි. එවැන්නක්‌ දැනගත් මොහොතේම බාකීර් මාකාර් මහතා එම ස්‌ථානයට පැමිණියේය. ඒවා දුරදිග යන්නට ඔහු කිසි විටකත් ඉඩ තැබුවේ නැත. ඔහු ඒක පාක්‌ෂික තීන්දු තීරණ ගත්තේ නැත. ඒවාට සාධාරණ විසඳුම් ලබා දුන්නේය. අඩ සියවසකටත් වඩා අධික වූ ඔහුගේ දේශපාලන දිවිය තුළ ජාතිවාදී ගිනිදැල් ඇවිළීමට ඉඩ නොතබා ජාතික සමගිය රැකගත් ආකාරයත්, ඔහු කළ ජනතා සේවාවත් බේරුවල ජනතාවට අමතක කළ නොහැක. බාකීර් මාකාර් පරපුරටත්, බාකීර් මාකාර් නාමයටත් බේරුවල ජනතාවට අදත් ගරු බුහුමන් කරන්නේ ඒ නිසාය.

දෙවියන් වහන්සේ විසින් මෙලොවට දායාද කළ මේ සුවÄති, දැත් පිරිසිදු ජනනායකයා 1997 සැප්තැම්බර් 10 වැනි දින දැයෙන් සදහටම සමුගනිමින් නැවත දෙව් තුරුලට ගියේය.

ජිනසේන වේලාරත්න

අප්‍රේල් මහ නඩුවේ මතකය අප්‍රේල් මහ නඩුව වාර්තාකළ මධ්‍යවේදියෙකුගේ අතීතාවර්ජනයක්‌

නිදහස ලැබීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ රජය පෙරළා දැමීම සඳහා සිදුකළ ප්‍රථම සන්නද්ධ නැගිටීම වශයෙන් 1971 කැරැල්ල මෙරට ඉතිහාසයට එක්‌වී ඇත. කැරැල්ල ආරම්භ වූයේ 1971 අප්‍රේල් 5 දා රාත්‍රියේ දිවයිනේ පොලිස්‌ ස්‌ථාන 74 කට එකවර පහර දීමෙනි. කැරලිකරුවන්ගේ ප්‍රහාරවලින් පොලිස්‌ ස්‌ථාන 57 කට බරපතළ හානි සිදු වූ අතර ඌරගහ, කතරගම, රාජාංගන, දෙනියාය හා වරකාපොල පොලිස්‌ ස්‌ථාන කැරලිකරුවන් විසින් අල්ලාගෙන තිබීම නිසා අතහැර දැමීමට සිදුවිය. දිවයිනේ පොලිස්‌ බල ප්‍රදේශ 35 ක්‌ කැරලිකරුවන්ගේ පාලනය යටතේ පැවති අතර උපක්‍රමික හේතු මත පොලිස්‌ ස්‌ථාන 43 ක්‌ අතහැර දමා යැමට පොලිසිය පියවර ගෙන තිබිණි. තවත් පොලිස්‌ ස්‌ථාන 57 කට ද කැරලිකරුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළ නමුත් ඒවාට අලාභහානි සිදු වී තිබුණේ නැත.

මෙම කැරැල්ලේදී කැරලිකරුවන් විසින් සාමාන්‍ය වැසියන් 41 ක්‌, පොලිස්‌ නිලධාරීන් 37 ක්‌ සහ යුද ගුවන් හා නාවික හමුදා නිලධාරීන් 26 ක්‌ මරා දමන ලද අතර රජයේ ගොඩනැඟිලි රැසක්‌ විනාශ කොට තිබූ බව අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්‌ඩාරනායක මැතිනිය පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළාය.

කැරලිකරුවන් හා කැරලිකරුවන් යෑයි සැකකරන 8000 ක්‌ පමණ මෙම කැරැල්ලේදී මියගොස්‌ ඇතැයි ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන ප්‍රකාශ කොට තිබිණි. එහෙත් අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්‌ඩාරනායක මැතිනිය 1971 ජුලි 20 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවට විශේෂ ප්‍රකාශයක්‌ කරමින්a කියා සිටියේ තමන්ට ලැබී තිබෙන සංඛ්‍යා ලේඛන අනුව පොලිසියේ සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවල අය ද ඇතුළු කැරැල්ලේදී මියගිය මුළු ගණන 1200 කට වැඩි නොවන බවයි.



කැරැල්ල සම්බන්ධයෙන් රජයේ අත්අඩංගුවේ පසුවන සම්පූර්ණ සංඛ්‍යාව 14,000 කි. එයින් 4200 ක්‌ දෙනා පොදු දේශපාලන සමාව යටතේ භාර වූ අය බව ද අගමැතිනිය එහිදී සඳහන් කළාය. මෙම සැකකරුවන් සියලු දෙනාම විෙද්‍යාදය සහ විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාල පරිශ්‍රයන්හි පවත්වාගෙන ගිය කඳවුරුවල රඳවා තබනු ලැබීය.

මෙම සැකකරුවන්ගෙන් ප්‍රකාශ ලබාගැනීමට පොලිස්‌ නිලධාරීන් මෙන්ම පරිපාලන නිලධාරීන්ගෙන් යුත් කණ්‌ඩායම් රාශියක්‌ යොදවන ලද අතර කැරැල්ලට කුමන අන්දමකින් හෝ සම්බන්ධ වී ඇති බවට පිළිගත හැකි සාක්‍ෂි තිබූ අයට විරුද්ධව නඩු පැවරීමට රජය තීරණය කළේය.

එහෙත් බොහෝ සැකකරුවන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට සාක්‍ෂි ලෙස යොදාගත යුතු වූයේ ඔවුන් විසින් දෙන ලද ප්‍රකාශයන් පමණි. මේ තත්ත්වය යටතේ ඔවුන් උසාවියක්‌ හමුවට ඉදිරිපත් කොට දඬුවම් දීමට සාමාන්‍ය නීතිය ප්‍රමාණවත් නොවීය. රජය පෙරළීමේ කුමන්ත්‍රණයකට හවුල්වීම හා කැරලි ගැසීම ආදී චෝදනාවන්ට සාමාන්‍ය නීතිය අනුව නඩු පැවරුවහොත් ඔවුන්ට විරුද්ධව චෝදනා ඔප්පු කිරීම බරපතළ ප්‍රශ්නයක්‌ වනු ඇති බව රජයේ නීති විශාරදයන්ගේ අදහස වී තිබිණි.

මේ නිසා 1972 අංක 14 දරන අපරාධ යුක්‌ති විනිශ්චය කොමිෂන් සභා පනත රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කොට සම්මත කරගන්නා ලදී.

ඒ අනුව අග්‍රාණ්‌ඩුකාර විලියම් ගොපල්ලව මහතා විසින් 1972 මැයි 17 වැනි දින අපරාධ යුක්‌ති විනිශ්චය සභාව පත්කරනු ලැබීය. හිටපු අග්‍රවිනිශ්චයකාර එච්. එන්. ජී. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් මෙම කොමිෂන් සභාවේ සෙසු සාමාජිකයන් වූයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් වූ ඒ. සී. අලස්‌, වී. ටී. නාමෝදරම්, හෙක්‌ටර් දෙහෙරගොඩ සහ ටී. ඩබ්ලිව්. රාජරත්නම් යන මහත්වරුන්ය. කොමිසම පත්කොට ටික කලකට පසු රාජරත්නම් විනිසුරුවරයා අසනීප වීම නිසා ඒ වෙනුවට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ඩී. විමලසේන මහතා පත්විය.

මෙම කොමිෂන් සභාව පවත්වාගෙන යනු ලැබුවේ කොළඹ බෞද්ධාලෝක මාවතේ පිහිටි 'ක්‌වීන්ස්‌ ක්‌ලබ්' නම් ගොඩනැඟිල්ලේය. කොමිසම 1972 ජුනි 12 දා ප්‍රථම වරට රැස්‌ වූ අවස්‌ථාවේ නීතිපති වික්‌ටර් තෙන්නකෝන් මහතා කැරැල්ල පිළිබඳ මූලික විස්‌තරයක්‌ කළ අතර පොලිස්‌පති ඇතුළු ත්‍රිවිධ හමුදා නිලධාරීන් ද සිය වාර්තා ඉදිරිපත් කළහ.

අනතුරුව නීතිපතිවරයා 1972 ජුනි 13 දා අප්‍රේල් මහ නඩුවේ සැකකරුවන්ගේ නම් සහ ඔවුන්ට විරුද්ධව තිබෙන චෝදනා කොමිසම ඉදිරියේ ප්‍රකාශ කළේය.

රැජිනට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීම සඳහා කුමන්ත්‍රණය කිරීම, ලංකාවේ විවිධ ස්‌ථානවල යුද්ධ කිරීම හා එවැනි යුද්ධ කිරීම්වලට අනුබල දීම හා සාපරාධී බලහත්කාරයෙන් ලංකාණ්‌ඩුව බය ගැන්වීමට කුමන්ත්‍රණ කිරීම යන චෝදනා රිමාන්ඩ් භාරයේ සිටි සැකකරුවන්ට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන ලදී.

සැකකරුවන් 41 දෙනකුට විරුද්ධව මෙම චෝදනා නඟා තිබූ අතර ඔවුන්ගෙන් 32 දෙනකු 1972 ජුලි මස 22 වැනි දින කොමිෂන් සභාව ඉදිරියට පමුණුවනු ලැබීය.

එම සැකකරුවන් වූයේ 1. එස්‌. ටී. ඒ. පියතිලක, 2. ලයනල් බෝපගේ, 3. ඡේම්ස්‌ උයන්ගොඩ, 4. අනුර රංජිත් කුරුකුලසූරිය, 5. සුනන්ද දේශප්‍රිය හෙවත් අශෝක, 6. ඩබ්ලිව්. ඩී. නිමලසිරි ජයසිංහ හෙවත් ලොකු අතුල, 7. එම්. කේ. වික්‌ටර් අයිවන් හෙවත් පොඩි අතුල, 8. නිමල් මහරගේ, 9. සෝමසිරි කුමානායක, 10. වසන්ත කනකරත්න, 11. ඩී. ඒ. ගුණසේකර, 12. ඩී. ඩී. සිල්වා, 13. රෝහණ විඡේවීර, 14. ඩබ්ලිව්. ඩී. සිසිල්චන්ද්‍ර, 15. පියසිරි කුලරත්න, 16. සුනිල් රත්නසිරි ද සිල්වා, 17. විරාඡ් ප්‍රනාන්දු, 18. එම්. විඡේපාල ද සිල්වා, 19. බී. එම්. නිහාල් ආනන්ද පෙරේරා, 20. එස්‌. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක, 21. ඩබ්ලිව්. ඒ. ඩෙස්‌මන්ඩ් ද සිල්වා, 22. ඡේ. පී. පී. ධනපාල, 23. ලක්‍ෂ්මන් මහදුවගේ හෙවත් තඩි ලක්‍ෂ්මන්, 24. සුසිල් සිරිවර්ධන, 25. මහින්ද විඡේසේකර, 26. කෙලී සේනානායක, 27. පී. ඩී. තේමිස්‌ සිල්වා හෙවත් වටපොල අතුල, 28. ඇලඩින් සුබසිංහ, 29. ලක්‍ෂ්මන් සී. ප්‍රනාන්දු හෙවත් කලු ලකී, 30. ලක්‍ෂ්මන් මුණසිංහ හෙවත් පොඩි ලකී, 31. මෙරිල් පියසිරි, 32. එන්. ප්‍රේමරත්න හෙවත් චුක්‌කි, 33. විඡේසේකර විතාරණ හෙවත් සනත්, 34. සුසිල් වික්‍රම, 35. සරත් විඡේසිංහ, 36. මිල්ටන්, 37. ඩබ්ලිව්. ටී. කරුණාරත්න හෙවත් ඉන්කම් ටැක්‌ස්‌කරු, 38. ප්‍රේමපාල හේවාබටගේ, 39. නයනානන්ද විඡේකුලතිලක, 40. ඩී. පී. විමලගුණේ, 41. ඡේ. ඒ. ජී. ජයකොඩි යන අයයි.

මෙම සැකකරුවන් අතරින් 32 දෙනකු 1972 ජුලි 26 දා කොමිෂන් සභාව වෙත ඉදිරිපත් කෙරිණි. 32, 33, 34, 35, 36, 38, 39, 40 හා 41 වැනි සැකකරුවන් එදින කොමිසම වෙත ඉදිරිපත් නොකළ අතර ඔවුන් එතෙක්‌ අත්අඩංගුවට ගෙන නැතැයි නීතිපතිවරයා පැවසීය. එහෙත් නඩු විභාගයේ අවසන් භාගයේදී 41 වැනි සැකකරු වන ඡේ. ඒ. ජී. ජයකොඩි අත්අඩංගුවට ගෙන කොමිසම හමුවට පමුණුවන ලද නමුත් ඔහු අප්‍රේල් මස මහ නඩුවෙන් ඉවත් කොට පොල්ගහවෙල පොලිසියට පහර දීමේ නඩුවේ සැකකරුවකු ලෙස නම් කරනු ලැබීය.

මෙම නඩු විභාගය ආරම්භයේදීම 6 වැනි සැකකාර නිමලසිරි ජයසිංහ හෙවත් ලොකු අතුල, 9 වැනි සැකකාර සෝමසිරි කුමානායක සහ 12 වැනි සැකකාර ඩී. ඩී. සිල්වා යන තිදෙනා චෝදනාවන්ට වරද පිළිගත්හ.

සැකකරුවන්ට විරුද්ධව 1972 අගෝස්‌තු 10 දා ආරම්භ වූ නඩු විභාගය 1974 සැප්තැම්බර් 2 දා දක්‌වා පැවැත්විණි. මේ කාලය තුළ කොමිසම දින 306 ක්‌ රැස්‌විය. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දීර්ඝතම නඩු විභාගය වශයෙන් ඉතිහාසයට එක්‌වී ඇත.

මෙහිදී පැමිණිල්ලේ සාක්‌කි විභාගයට දින 142 ක්‌ ගත වූ අතර විත්ති පක්‍ෂයේ සාක්‍ෂි ඉදිරිපත් කිරීමට හා හරස්‌ ප්‍රශ්න ඇසීමට දින 138 ක්‌ ගත විය.

මෙම නඩු විභාගය පැවැති මුළු කාලය පුරාම එය වාර්තා කිරීමට මට ද අවස්‌ථාව ලැබුණි. එවකට මා සේවය කළේ 'ඇත්ත' පත්‍රයේය. ඇත්ත වෙනුවෙන් ස්‌ටැන්ලි සමරසිංහත් මාත් අප්‍රේල් කැරැල්ලේ නඩු විභාගය වාර්තා කළෙමු. 'දිනමිණ' වෙනුවෙන් ඩී. සී. කරුණාරත්න, 'ජනතා' වෙනුවෙන් ඩබ්ලිව්. ජී. ගුණරත්න, ගුවන් විදුලිය වෙනුවෙන් ජනදාස පීරිස්‌, 'ලංකාදීප' වෙනුවෙන් ජයසේන විඡේනායක, 'දවස්‌ වෙනුවෙන් බෙනී ජයසුන්දර හා 'ජනදින' වෙනුවෙන් අබේසේන හේරත් යන මාධ්‍යවේදීහු ද නඩු විභාගය වාර්තා කිරීමට නිතිපතා පැමිණි අය අතර වූහ.

අප්‍රේල් කැරැල්ල පිළිබඳ නඩු විභාගය පැවැත්වුණු කාලය තුළ ඇති වූ විශේෂ සිදුවීම් රාශියකි.

කොමිෂන් සභාව 1972 අගෝස්‌තු 11 දා නඩු විභාගය සඳහා මුල්වරට රැස්‌ වූ අවස්‌ථාවේ සැකකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥයන් පිරිසක්‌ අපරාධ යුක්‌ති විනිශ්චය කොමිෂන් සභා පනතට විරෝධය පළ කරමින් අදහස්‌ දැක්‌වූහ. මෙහිදී මුලින්ම විරෝධය පළකරමින් කතා කළේ නීතිඥ බාලා තම්පෝ මහතාය. ඒ අනුව අනික්‌ නීතිඥවරු ද අදහස්‌ දැක්‌වූහ. එහෙත් කොමිෂන් සභාවේ සභාපති එච්. එන්. ජී. ප්‍රනාන්දු මහතා එම විරෝධය ප්‍රතික්‍ෂේප කළේය. එයට විරෝධය පාමින් නීතිඥවරුන් 7 දෙනකු කොමිසමෙන් නැගිට ගියහ. එහෙත් බාලා තම්පෝ මහතා නැගිට ගියේ නැත. කොමිසම විසින් එසේ නැගිට ගිය නීතිඥවරුන්ට කොමිසමට පැමිණීම තහනම් කරනු ලැබීය. මේ නිසා සැකකරුවන් බොහෝ දෙනකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට බාලා තම්පෝ මහතාට අවස්‌ථාව ලැබිණි.

මේ අතර එවකට නුවරඑළිය මන්ත්‍රීවරයාව සිටි නීතිඥ ගාමිණී දිසානායක මහතා 25 වැනි සැකකාර මහින්ද විඡේසේකර වෙනුවෙන් කොමිසම හමුවේ පෙනී සිටීමට පැමිණියේ ඔහුගේ කනිෂ්ඨ නීතිඥයා වශයෙන් කටයුතු කළ (වර්තමාන අගමැති) රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ද සමඟය. ගාමිණී දිසානායක මහතා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට නඩුවේ කටයුතු භාරදීමට ගියේය. මහින්දගේ නීතිඥයා වශයෙන් ගාමිණී දිසානායක මහතා ගෙන්වාගෙන තිබුණේ මහින්දගේ පියා විසිනි. එහෙත් ගාමිණී දිසානායක මහතා තමා වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව දැනගත් මහින්ද විඡේසේකර තමන්ට නීතිඥ සහාය අවශ්‍ය නැති බව කියා සිටියේය. මේ නිසා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ද කොමිසමෙන් ඉවත්ව ගියේය.

අප්‍රේල් කැරැල්ලේ සැකකරුවන් නඩු විභාගය සඳහා ගෙන එනු ලැබුවේ බන්ධනාගාර 'බ්ලැක්‌මරියා' බස්‌රථ දෙකකිනි. ඒවාට ඉදිරියෙන් හා පසුපසින් පොලිස්‌ මෝටර රථයක්‌, යුද හමුදා සන්නද්ධ රථ දෙකක්‌ ද ගමන් ගත්හ. සැකකරුවන් බන්ධනාගාරයේ සිට කොමිසම වෙත පැමිණියේ විප්ලවීය ගීතද ගායනා කරමිනි.

කොමිෂන් සභා ශාලාවේ සැකකරුවන් සඳහා විශාල විත්ති කූඩුවක්‌ තනා තිබිණි. ඔවුන් සියලු දෙනාම එහි අසුන්ගෙන සිටි අතර චෝදනාවලට වරද පිළිගෙන සිටි ලොකු අතුල, ඩී. ඩී. සිල්වා සහ සෝමසිරි කුමානායක අසුන් ගත්තේ ශාලාවේ නීතිඥවරුන්ගේ අසුන්වලට වම් පැත්තෙන් ආසනවලය.

මෙම නඩු විභාගය නැරඹීම සඳහා එවකට මැද කොළඹ පළමුවැනි මන්ත්‍රීවරයාව සිටි ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා ද වරින්වර පැමිණි අතර ඒ පැමිණි සෑම දිනකම ඔහු දවසේ නඩු විභාගය අවසන් වන තුරුම රැඳී සිටියේය.

නඩුවේ 24 වැනි සැකකරු සුසිල් සිරිවර්ධන මහතා වෙනුවෙන් රාජ නීතිඥ එස්‌. නඩේසන් මහතා ද ඔහුගේ කනිෂ්ඨ නීතිඥයන් වශයෙන් සූරියා වික්‍රමසිංහ මහත්මිය සහ එච්. ඒ. සෙනෙවිරත්න මහතා ද පෙනී සිටියේය. එස්‌. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ අධිනීතිඥ හරිස්‌චන්ද්‍ර විඡේතුංග මහතාය. පසුව එස්‌. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක මහතා නීති උපදෙස්‌ නොතකා අදහස්‌ ප්‍රකාශ කිරීම නිසා විඡේතුංග මහතා නඩුවෙන් ඉවත් විය. නඩු විභාගය අවසන් භාගයේදී එනම් 1974 අගෝස්‌තු 1 දා නීතිඥ බාලා තම්පෝ මහතාට ද කොමිසමට පැමිණීම තහනම් විය. ඒ ඔහු කොමිසමට අපහාස වන අන්දමින් හැසිරීම නිසාය.

රෝහණ විඡේවීර, මහින්ද විඡේසේකර, වික්‌ටර් අයිවන්, ලොකු අතුල ඇතුළු සැකකරුවන් වැඩිදෙනෙක්‌ නීතිඥ සහාය නැතිව තමන් වෙනුවෙන් කොමිසම ඉදිරියේ සාක්‌කි දීම හා හරස්‌ ප්‍රශ්න ඇසීම මෙම නඩු විභාගයේ තවත් විශේෂ සිද්ධියකි.

මෙහිදී පැමිණිල්ලේ සාක්‌කිකරුවකු ලෙස 6 වැනි සැකකාර ලොකු අතුල දින 47 ක්‌ සාක්‌කි දුන්නේය. විත්තිය වෙනුවෙන් සාක්‌කි දුන් 3 වැනි සැකකාර රෝහණ විඡේවීරගේ සාක්‌කියට දින 31 ක්‌ ගතවිය. කොමිසම හමුවේ සැකකරුවන් වශයෙන් නම්කොට සිටි 32 දෙනාගෙන් 11 ක්‌ නඩු විභාගයේදී සාක්‌කි දුන්හ.

අප්‍රේල් කැරැල්ල පිළිබඳ නඩු විභාගය 1974 සැප්තැම්බර් 2 දා අවසන් විය. මෙහි නඩු වාර්තාව පිටු 12,500 කි.

නඩු විභාගයේ තීන්දුව 1974 දෙසැම්බර් 20 දා කොමිෂන් සභාව විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. ඒ අනුව ජනතා විමුක්‌ති පෙරමුණේ නායක රෝහණ විඡේවීර මහතාට බරපතළ වැඩ ඇතිව ජීවිතාන්තය දක්‌වා සිර දඬුවම් නියම විය.

සුසිල් සිරිවර්ධන, එස්‌. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක සහ ඩී. ඩී. සිල්වා යන මහත්වරුන්ට බරපතළ වැඩ ඇතිව අවුරුදු 2 බැගින් සිර දඬුවම් නියම වූ අතර එය අත්හිටුවූ සිර දඬුවමකි.

ඩී. ඒ. ගුණසේකර, ඡේ. පී. පී. ධනපාල, මහින්ද විඡේසේකර සහ ඩී. පී. විමලගුණේ යන මහත්වරු කොමිසම විසින් නිදහස්‌ කරන ලදී.

සැකකරුවන් 28 දෙනකුට බරපතළ වැඩ ඇතිව අවුරුදු 2 සිට අවුරුදු 12 දක්‌වා සිර දඬුවම් නියම කෙරිණි. වරද පිළිගත් ලොකු අතුල සහ කුමානායකට බරපතළ වැඩ ඇතිව අවුරුදු 5 සහ අවුරුදු 3 බැගින් සිර දඬුවම් නියම වූ අතර 7 වැනි සැකකාර වික්‌ටර් අයිවන්ට නියම කෙරුණේ අවුරුදු 5 ක සාමාන්‍ය සිර දඬුවමකි.

25 වැනි සැකකාර මහින්ද විඡේසේකර මහතාට විරුද්ධව චෝදනා ඔප්පු වී නැති බැවින් ඔහු නිදහස්‌ කිරීමට කොමිසම තීරණය කළ නමුත් ඔහු නිදහස්‌ කිරීම සඳහා අධිකරණ අමාත්‍යාංශයෙන් නියෝගයක්‌ නිකුත් කර නොතිබීම නිසා දඬුවම් නියම වූ සෙසු සැකකරුවන් ද සමඟ ඔහු බන්ධනාගාරය වෙත ගෙනයනු ලැබීය.

අප්‍රේල් මහ නඩුවට අමතරව අපරාධ යුක්‌ති විනිශ්චය කොමිෂන් සභාව මේ කාලය තුළ අප්‍රේල් කැරැල්ලේ අතුරු පරීක්‍ෂණ 134 ක්‌ ද විභාග කරන ලදී. එහිදී දිවයිනේ පොලිස්‌ ස්‌ථාන රාශියක්‌ ඇතුළු වැදගත් ස්‌ථානවලට පහරදීම හා යුද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා කොට සැකකරුවන් 291 දෙනෙක්‌ කොමිසම වෙත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු පරීක්‍ෂණ පවත්වා දඬුවම් නියම කරනු ලැබීය.

දයා ලංකාපුර

මාධ්‍යකරුවන් අපරාධ කරද්දි සමාජය කිපෙන්නැත්තේ ඇයි ? - Lanka Journalist

ඉංගී්‍රසි පාලනය සෙල වූ කොළඹ කරත්තකරුවෝ

1906 සිංහල, දෙමළ හා මුස්‌ලිම් ජාතිකයන්ගෙන් සමන්විත වූ කොළඹ නගරයේ කරත්කරුවෝ එම යුගයේ ප්‍ර්‍රධාන ප්‍රවාහන කටයුතුවල නිරත පිරිස විය. එඩිතර ආකල්පයක්‌ හා සටන්කාමී ජීවයක්‌ ඇති අයවලුන් පිරිසක්‌ ලෙස පෙනී සිටි මේ පිරිස නිතර ගමනේ යෙදීම හා වෙනත් කම්කරු කණ්‌ඩායම් සමග ආශ්‍රය කිරීම ඇතුළත් සිය වෘත්තීමය ස්‌වරූපය නිසා අභීත වූත් ස්‌වාධීන වූත් අධිකාරි බලයට විරුද්ධව නැඟී සිටීමට වුවත් සූදානම් පිරිසක්‌ විය.

1906 දී මෙම කරත්තකරුවන් සියලුදෙනා වර්ජනයක යෙදෙමින් ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුකාරයා වෙත සිය දුක්‌ගැනවිලි ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පෙත්සමක්‌ රැගෙන ගියහ. 800 ක්‌ පමණ වූ මෙම පිරිස කරත්තවල වියගස මත නැඟ අසභ්‍ය සින්දු කියමින් හා විවිධ රැඟුම් පාමින් සුරුට්‌ටු බොමින් පොලිසියට සමච්චල් කරමින් කොළඹ නගරය පුරා සංචාරය කළේය. බඩු ප්‍රවාහනය කිරීමට කිසිවකුට ඉඩ නොදුන් ඔවුහු එසේ කළ කරත්ත පෙරළා දැමීය. ගොනුන් කරත්තෙන් ලිහා මුදා හැරියහ. මේ පිළිබඳව "සරසවි සඳරැස" එකල මෙසේ වාර්තා කළේය.

"... නාගරික සභාව තුළ 5000 ක්‌ පමණ රැස්‌වී සිටියහ. බදාදා කොළඹ ජනයා ද සිංහල ගැටව් ද මහත් සේ කිපී සිටියේය. ඉඳහිටලා කරත්තයක්‌ ගියේ නම් එය අල්ලා හරකුන් ලිහා කරත්තය පෙරළා දැමීය. කොටුවේ ප්‍රධාන සාප්පුවක ඉංගී්‍රසි මැනේජර්වරයකු බඩු පටවා ගත් කරත්තයක්‌ කොටුවේ දුම්රියපළට ගෙනාවිට මල්වත්ත අසලදී කණ්‌ඩායමක්‌ කරත්තය නැවැත්විය. ඉංගී්‍රසිකාරයා පිස්‌තෝලයක්‌ ඇතිව ඉදිරියට පැන්නේය. වෙඩි වැදුණත් නොබියව සිංහලයකු ඉදිරියට පැන ඔහුට ගැසූ අතුල් පහරක්‌ නිසා පිස්‌තෝලය බිමදමා ඔහු ක්‍රිස්‌තියානි සංගමයේ පොත්ගුලට රිංගුවේය. එවිට සිය ගණනක්‌ ඔහු වට කරගෙන පොත් ගුලට ද ගසා වීදුරු ජනෙල් පොඩි කරන ලදී. කරත්තකරුවා ද පැන ගියේය. හරක්‌ දෙන්නා කොටුව පිටකොටුව වීදිවල දිව්වෝය. කොල්ලෝ ගොනුන් පස්‌සේ පන්නමින් ගොනුන්ගේ භීතිය වැඩි කළේය. කරත්තය පාරේ පැත්තකට පෙරළන ලදි. මේ නිසා කොළඹ මරක්‌කල, හම්බකඩ සියල්ල වසා දැමුණි. මැරයෝ කඩවලට පැන බඩු කොල්ල කෑහ. නැතිනම් විසිකර දැමූහ. මේ නිසා තොටළඟට යන ට්‍රැම් කාර් හවස දිවීම නවත්වන ලදී. යුරෝපීයයෝ බොහෝ බිය විය. උතුමාණන් වහන්සේ පවා මන්ත්‍රණ සභාවට පැමිණියේ වෙනදා මෙන් ඇරපු රථයක නොව වසන ලද රථයකිනි. මේ තරම් විශාල සෙනඟක්‌ කොහෙන් ආවාදැයි පුදුම සිතේ....." මෙම කරත්තකරුවන්ගේ සටන කරත්ත අයිතිකරුවන්ට විරුද්ධව නොවන නිසා ඔවුන්ගේ සහය කරත්තකරුවන්ට ලැබිණි. නාගරික නිලධාරීන්ගේ හා පොලිසියේ අණපනත් හා නියෝගවලට විරුද්ධ වූ මේ සටනට සහය දුන් ප්‍රධාන ප්‍රභූවරයා ජෝන් කොතලාවල මහතාය. (ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවලගේ පියා) ඔහු කරත්තකරුවන් මත පනවන ලද අලුත් කොන්දේසි හා රෙගුලාසි අසාධාරණ බවත් අල්ලස්‌ ගැනීමට පොලිසිය තව තවත් මේ නිසා පෙළැඹෙන බවත් දන්වා විජිත ලේකම්ට සන්දේශයක්‌ යෑවූ අතර කරත්තකරුවන් හා කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ගේ මහා රැස්‌වීමක්‌ සංවිධානය කර එහි මුලසුන ගත්තේය. ඒමගින් කරත්තකරුවන්ගේ සංගමයක්‌ පිහිටුවනු ලැබූ අතර සාමාජික මුදල ශත 50 යෑයි ද කොන්ත්‍රාත්කරුවන් මුදලින් මේ සඳහා ආධාර කළ යුතු යෑයි ද තීරණය විය. මෙලෙස කොළඹ කරත්තකරුවන් එක්‌ දිනකදී ඉංගී්‍රසි ආණ්‌ඩුව සලිත කළේය.

(ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු පංති ඉතිහාස ඇසුරිනි)
බණ්‌ඩාරගම - සමරසේන මුදලිගේ

අමද්‍යප ව්‍යාපාරයේ පුරෝගාමී දොන් ස්පෙටර් සේනානායක අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරිකයෙක්ද ?

සියවස් හතරකට අධික කාලයක් මුළුල්ලේ යුරෝපා ජාතින් ත්‍රිත්වයකගේ දෑතින් දෑතට යටත් විජිතයක් ලෙස හුවමාරු වූ මෙරට සහ එහි වැසියන්, එම වහල් යදම් බිඳ දමන්නට උත්සාහයන් ගත් අවස්ථාවන් බොහෝය. පෘතුගීසි සමයේ සිදුවූ මුල්ලේරියා මහා සංග්‍රාමය වැනි යුද මෙහෙයුම් මෙන්ම ඉංග්‍රීසි සමයේ සිදුවූ උඩරට කැරැල්ල වැනි විප්ලවීය සටන්ද අප ජාතිය අදීන බව කරා පියමං කරමින් නිදහස් සටනේ ජය කොඩි ලෙළවන්නට ගත් යෝධ පියවරයන් විය. එහෙත් එම උත්සාහයන් එකල පැවති සමාජීය, ආර්ථික, දේශපාලනික සහ පාරිසරික හේතුන් මත ව්‍යර්ථ වී ගියද, මෙම නිදහස් සටනේ අවසාන අදියර කිසිදු අන්දමකින් නොසිතු විරූ ලෙස සාර්ථකත්වයක් කරා ගමන් කොට ඇති බැව් යටත් විජිත යුගය පිළිබඳ ඉතා මැනවින් හදාරන විට ගම්‍ය වන කරුණකි. ඊට පාදක වූ ප්‍රධාන සාධකය වූයේ, සෑම අභියෝගයන් සහ දුෂ්කරතාවන් ජය ගනිමින් අදාළ ඉලක්කය වෙත ගමන් කිරීමට, චිරස්ථීන අධිෂ්ඨානයක් සහ එම උද්‍යෝගය
ස්පෙටර් සේනානායක
පිරි කුලකයක් එකම කාලයක් තුළ ඒකරාශී වීමයි.   
 බොතලේ සේනානයක පවුල

යටත් විජිත යුගයේ අවසාන අදියර සමයේ පුරෝගාමීන් ලෙස, මෙම කුලකය අතර වඩාත් කැපී පෙනෙන චරිත කිහිපයක් විය. ඒ අතර සුවිශේෂී ප්‍රකට චරිතයක් වූයේ හාපිටිගම් කෝරළයේ, බෝතලේ සේනානායක වලව්වේ ප්‍රධානියා වූ දොන් ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමන්ය. මන්දයත් 1912 වසරේ ආරම්භ වූ අමද්‍යප ව්‍යාපාරයේ දෙවන අදියරේ පුරෝගාමියා මෙන්ම ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයා වූයේද දොන් ස්පෙටර් සේනානායකයි. ඔහු වූ කලී පසු කලෙක නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම නායකයා සහ අග්‍රාමාත්‍යවරයාද වූ මහාමාන්‍ය ඩී. එස්. සේනානායක මැතිතුමාගේ සහ අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට මෙන්ම සම්බුද්ධ ශාසනය උදෙසා ද අනුපමේය මෙහෙයක් ඉටු කළ එෆ්. ආර්. සේනානායක මැතිතුමාගේද පියාණන් වේ. 

https://www.youtube.com/c/LankaJournalistඉංග්‍රීසින් විසින් සුරාව මගින් අඩපණ කරනා අභිමානවත් ජාතියකට සත්‍ය පහදා දීම උදෙසා, අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට පණ පොවමින් මහා ධනස්කන්ධයක් විය පැහැදම් කොට, ජාතියේ නැණ නුවණ පහදන්නට සහ සුරා විරෝධී බලමුළුවක් බිහිකරලීමට ඔහු දැරූ වෙහෙස අපමණය. එහෙත් ඔහුගේ එම දැහැමි සහ ජාති හිතෛෂී චරිතය වෙත එල්ල වන දැඩි චෝදනාවක් පිළිබඳ විමසා බැලීම වටී. ආචාර්ය කුමාරි ජයවර්ධන මහත්මිය විසින් ඉංග්‍රීසි බසින් රචිත ‘‘Nobodies to Somebodies - The Rise of the Colonial Bourgeoisie in Sri Lanka’’ යන ග්‍රන්ථයේ සහ එහි සිංහල අනුවාදය වන “සොක්කන් ලොක්කන් වූ හැටි” යන ග්‍රන්ථයේ සඳහන් අන්දමට මෙම අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට පණ පෙවීමට දොන් ස්පෙටර් සේනානායක යෙදවූ මුදල් ඔහු උපයා ගත් මූලාශ්‍රය වූයේ අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරයයි යන්නයි. අරක්කු රේන්දය යනු ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදී සමයේ තැබෑරුම් පවත්වාගෙන යාම සඳහා සහ එහි බදු මුදල් එකතු කිරීම සඳහා රජය මගින් කුලී බලපත්‍ර ලබා ගන්නා පුද්ගලයා ඉංග්‍රීසි බසින් ඇරක් රෙන්ටර් (Arrack Renter) යනුවෙන් හැඳින්විනි. එහි සිංහල උච්චාරණ උරුව, යටත් විජිත සම්මිශ්‍රණ සමයේ “අරක්කු රේන්ද” යනුවෙන් ජනවහරට එක් විය. 

සත්‍ය වශයෙන්ම දොන් ස්පෙටර් සේනානායකගේ ආදායම් ප්‍රභවය වූයේ අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරයද යන්න පිළිබඳව ගවේෂණය කිරීම ඉතාමත්ම වැදගත් කරුණකි. මන්දයත් එය එසේ සිදුවුණි නම් බෞද්ධ පුනරුදය උදෙසා ඔහු නිර්ලෝභීව වියපැහැදම් කරන ලද්දේ, වෙනත් යටි අරමුණක් සහිතවද යන්න පැන නැගෙනා ගැටලුවකි. එලෙසම ඔහු එම ව්‍යාපාරය මගින් උපයා ගත්තේ නම්, අමද්‍යප ව්‍යාපාරය සහ බෞද්ධ පුනරුදය සඳහා මූල්‍ය ආධාර ශක්තිය ලබා දීම තුළද, එමගින් සිදු කළ ක්‍රියාවලිය කෙතරම් දුරට සදාචාරසම්පන්න දැයි යන්න පැන නැගෙන ගැටලුවකි. 
මිනිරන් පතල් බලපත්‍රය


 බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ ලංකාවේ ඉතිහාසය, ආර්ථික සමාජීය සහ සංස්කෘතික වටපිටාව, කර්මාන්ත සහ සම්පත් යන පැතිකඩයන් පිළිබඳව වටිනා තොරතුරු රැසක් නිරූපණය කරනා, 1907 දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ආනොල්ඩ් රයිට් විසින් සම්පාදිත “ටුවෙන්ටිත් සෙන්චරි ඉම්ප්රේෂන් ඔෆ් සිලෝන්” නමැති ග්‍රන්ථයේ තොරතුරු මෙයට පාදක කරගැනීම ඉතා උචිත කරුණකි. 


මන්දයත් අමද්‍යප ව්‍යාපාරය ආරම්භ වීමට වසර කීපයට පෙර ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු විසින්ම සම්පාදිත මෙම කෘතියේ දොන් ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමා පිළිබඳ සඳහන් කොට ඇති තොරතුරු විමර්ශනයට භාජනය කිරීම වැදගත් වේ. 

මිනිරන් පතල් බලපත්‍රය
එහි සඳහන් අන්දමට දොන් ස්පෙටර් සේනානායක යනු මනා අධ්‍යාපන පසුබිමක් සහිත වංශවතෙක් වන බැව් පෙනේ. ඔහු පාසල් අධ්‍යාපනය නිමා කරනවාත් සමගම වාගේ මිනිරන් ව්‍යාපාරය සඳහා යොමු වී ඇති බව ආනොල්ඩ් රයිට් විසින්ම සඳහන් කරයි. අද මෙන් නොව එකල මිනිරන් යනු සත්‍ය වශයෙන්ම එහි නාමමාත්‍ර ලෙස මැණික් සහ රත්රන් බඳු ඉතා වටිනා ඛනිජයකි. ස්පෙටර් සේනානායකයන් මිනිරන් ව්‍යාපාරයේ කෙතරම් දැවැන්තයෙක් වූයේද යත් ඔහුගේ මිනිරන් පතල සතුව එකල අශ්ව බල තිස්හතරක, මෝටර් යාන්ත්‍රික ඇන්ජිමක් තිබී ඇති බවත් එහි ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින් ඇතුළු සේවකයින් 3000 ක් පමණ සේවය කොට ඇති බවත් රයිට් සඳහන් කරනා කරුණකි. උතුරු මැද සහ බස්නාහිර පළාතේ අක්කර 2000 ක පමණ පොල් වතු ඔහුට තනි අයිතියෙන් හිමිවූ අතර, නිශ්චල දේපොළ ඇතුළු බොහෝ වත්කම් ප්‍රමාණයක් කොළඹ සහ මහනුවර යන ප්‍රදේශයන්හිද ඔහු සතුව තිබූ බවද ආනොල්ඩ් රයිට් පවසයි. එමෙන්ම එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වන අන්දමට ස්පෙටර් සේනානායක මහතා විසින් එවක කොළඹ - වික්ටෝරියා අනුස්මරණ අක්ෂි රෝහල වෙත සහ ඉන්දියානු නියං සහනාධාර අරමුදල වෙත සිදුකළ අනේකවිධ නිර්ලෝභී පරිත්‍යාග හේතුවෙන්, එම ඉටුකළ මෙහෙයට ගෞරවයක් ලෙස යටත්විජිත ආණ්ඩුකාර ශ්‍රීමත් ජෝශප් වෙස්ට් රිජ්වේ විසින් දොන් ස්පෙටර් සේනානායක මැතිතුමා හට මුදලි තනතුර පිරිනමා ඇති බැව් රයිට් සඳහන් කොට ඇත. 

පිටු 916 කින් සමන්විත එම ග්‍රන්ථය තුළ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ මෙරට ඉතා ඉහළින් වැජඹුණු නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රභූ පවුල් සියල්ල පිළිබඳවම පාහේ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කරන අතර, එම යුගය පිළිබඳ අධ්‍යයනයේ යෙදෙනා ඕනෑම ඉතිහාසඥයෙකුගේ විමර්ශනයට එම ග්‍රන්ථය සහ තොරතුරු අනිවාර්​ෙ‌යන්ම විමර්ශනයට භාජනය වේ. එනම් මදි නොකියන්නට තරම් මෙබඳු ධනයක් සහ පසුබිමක් හිමි, නිරන්තර පරිත්‍යාගශීලි චරිතයක් වූ ස්පෙටර් සේනානායකයන් හට අරක්කු රේන්ද වැනි ව්‍යාපාරයක යෙදෙන්නට කිසිදු අවශ්‍යතාවක් නොමැති බව තර්කානුකූලව ගම්‍ය වන කරුණකි. 

මිනිරන් ව්‍යාපාරික එකමුතුව

ජාතික ලේඛනාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ 1893 – 1894 සහ 1894 – 1895 යන කාල වකවානු සඳහා අරක්කු රේන්ද බලපත්‍ර ලබාගත් අයවලුන්ගේ නාම ලැයිස්තුව මෙහිදී විමර්ශනය කිරීම වටී. එහි සඳහන් නාමයක් ලෙස දොන් ස්පෙටර් යන නම අර්ථ දැක්වීමට බොහෝ පිරිස් උත්සාහ කළද, ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු විසින් ලියන ලද සහ ඊට ඉහළින් සිටිනා ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් අතින් ද නිසි ලෙස පරික්ෂාවට ලක්වන මෙවැනි ලියාපදිංචි ලේඛනයක කිසි විටෙක ස්පෙටර් යන නාමය “I” අක්ෂරයෙන් සඳහන් කිරීම විශ්වාස කළ නොහැකි කරුණකි. මන්දයත් එම නාමය ආරම්භ වන නිවැරදි අක්ෂරය වන්නේ “S”අක්ෂරය බැවිනි. එමෙන්ම පෙර කී කාල පරාසය තුළ ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමා එවැනි අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරයේ නිරත වූයේ නම් අනිවාර්​ෙ‌යන්ම ආනොල්ඩ් රයිට් විසින් 1907 දීම එය සඳහන් කරන්නට අනිවාර්​ෙ‌යන්ම ඉඩ තිබුණි. මන්දයත් අානොල්ඩ් රයිට් විසින් මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලද්දේ එවක ආණ්ඩුකාර සහ අණදෙන ප්‍රධානි ශ්‍රීමත් හෙන්රි බ්ලේක් විසින් සිදු කළ පැවරීමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. එවැනි තත්වයක් යටතේ අරක්කු රේන්ද ව්‍යාපාරය වැනි යටත්විජිත ආණ්ඩුවට ඉතා දැඩි ආදායමක් උත්පාදනය කරන ලද සහ එවැනි වගකිය යුතු තොරතුරක් කිසි විටෙක රයිට් වැනි දැඩි පර්යේෂණශීලී ලේඛකයෙකු අතින් ගිලිහී යාමට කිසිසේත්ම ඉඩ නොතිබුණු බව සිතිය හැක. 
එම ලියවිල්ල ප්‍රකාරව යම්කිසි සේනානායක නාම ලද්දෙක් විසින් එම රේන්ද බලපත්‍ර ලබාගෙන ඇති බව පෙනේ. ඔහු මීගමුව, අලුත්කූරු කෝරළේ විසූ අයෙකු බවත්, ඔවුන් මාදම්පේ ප්‍රදේශයේ සේනානායක නැමති ප්‍රභූ පවුලක් ලෙස වෙසෙමින් එකල රා මැදීම සහ පීප්ප නිෂ්පාදනය, ඉතා ජයටම සිදු කළ බවටත් බොහෝ සාධක ඇත. මුහුදුබඩ පොල් රුප්පාව යනු රා මැදීම සහ අරක්කු නිෂ්පාදනය ඉතා දැඩිව සිදු කළ ප්‍රදේශ බව නොරහසකි. 
එමෙන්ම දොන් ස්පෙටර් මුදලිතුමාගේ අධ්‍යාපන පසුබිම ගැනද පළකරනා සැකය පිළිබඳව ඇති දුර්මතයද බැහැර කළ යුතු කරුණකි. මන්දයත් ඒ පිළිබඳව ගම්‍ය වන තොරතුරක් සඳහන් වන්නේ එච්.ඒ.ජේ. හුළුගල්ල මහතා විසින් ඉංග්‍රීසි බසින් රචනා කොට 1975 වසරේදී ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද “ද ලයිෆ් ඇන්ඩ් ටයිම්ස් ඔෆ් දොන් ස්ටීවන් සේනානායක - ශ්‍රී ලංකා' ස් ෆස්ට් ප්‍රයිමිනිස්ටර්” යන ග්‍රන්ථයේ සඳහන් සුවිශේෂී තොරතුරු අතරේය. එහි සඳහන් අන්දමට දොන් ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමා මූලික අධ්‍යාපනය හදාරා ඇත්තේ මාතලේ - ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙනි. ඔහු මිනිරන් ව්‍යාපාරයේ ඉතා සාර්ථක ලෙස නියුතු වූ බවද එහි සඳහන් වෙයි. 
1865 වසරේදී මෙරට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ පළමු නැවතුම ලෙස අඹේපුස්ස දුම්රිය ස්ථානය පිහිටුවීමට හේතුවූ ප්‍රධාන කරුණු ද්විත්වයකි. එක් කරුණක් වූයේ අඹේපුස්ස තානායම වෙත අශ්ව කරත්තයෙන් ගමන්කළ හැකි දුරකින් එය පිහිටීමයි. අනෙක් ප්‍රධාන හේතුව වූයේ බෝතලේ පිහිටා තිබූ දොන් ස්පෙටර් සේනානායකගේ මිනිරන් පතල් සංකීර්ණයයි. එකල යුරෝපයට මිනිරන් අත්‍යාවශ්‍යම නිෂ්පාදන අමුද්‍රව්‍යක් විය. එමෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ජපානය යන රටවලින්ද මිනිරන් සඳහා දැඩි ඉල්ලුමක් තිබුණි. එකල මිනිරන් “බ්ලැක් ගෝල්ඩ් හෙවත් කළු රන්” යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන ලද බව එහි සඳහන් වෙන අතර එමගින්ම එම අවධියේ මිනිරන්වලට හිමිව තිබූ වටිනාකම කෙතරම්ද යන්නද මනාව පැහැදිලි වෙයි. එකල මිනිරන් ව්‍යාපාරිකයින්ගේ සංගමයේ සභාපතිවරයා වූයේද දොන් ස්පෙටර් සේනානායකයි. 


ස්පෙටර් මුදලිතුමාගෙන් පසු බෝතලේ පිහිටි එම මිනිරන් පතල්වලට හිමිකම් කියන ලද්දේ නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍ය වරයා වූ ඩී.එස්. සේනානායක මැතිතුමාය. එතුමාට අයත්ව තිබූ බෝතලේ මිනිරන් පතල්හි දැනට සුරක්ෂිතව ඇති A508 / A509 / A510 / A583 යන බලපත්‍ර සතරක පමණක් මුල් පිටපත් තවමත් එතුමන්ගේ මුනුබුරා වන දේවින්ද සේනානායක මහතා සතුව ඇත. 


හුළුගල්ල මහතා යනු තිස්වසරක පළපුරුද්දක් තිබූ, ජේෂ්ඨ ජනමාධ්‍යවේදියෙක් වන අතර, කලක් “සිලෝන් ඩේලි නිවුස්” පුවත්පතේ ප්‍රධාන කතුවරයාද විය. එලෙසම පසු කලෙක රාජතාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙසද ඔහු සේවය කරන ලදී. එම පොතේ සඳහන් තොරතුරු වඩාත් සාධනීය යයි සිතිය හැකි වන්නේ, තම ජනමාධ්‍ය දිවිය ආරම්භ කරන ලද 1918 වසරේ සිටම, අවසාන නිදහස් අරගලය සඳහා ඇප කැපවී කටයුතු කළ චරිත සියල්ලම සමග පාහේ ඉතා කිට්ටුවෙන් ඇසුරු කළ සහ බොහෝ ඇසූපිරූ තැන් ඇති බහුශ්‍රැත අයෙකු වූ නිසාය. 

ඉතිහාසය පිළිබඳ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ කීර්තිමත් මහාචාර්යවරයෙක් සහ ග්‍රන්ථ කතුවරයෙක් වූ කේ.එම්.ඩී. සිල්වා මහතා විසින් ඉංග්‍රීසි බසින් සම්පාදනය කරන ලද “ද ලයිෆ් ඔෆ් ඩී.එස්. සේනානායක - (1884-1952) ශ්‍රී ලංකා’ස් ෆස්ට් ප්‍රයිමිනිස්ටර් (1948 – 1952) අ පොලිටිකල් බයෝග්‍රැෆි” යන ග්‍රන්ථයේ සඳහන් අන්දමට ස්පෙටර් සේනානායක මහතා යනු මිනිරන් ව්‍යාපාරිකයෙකු මෙන්ම වැවිලිකරුවෙකු වශයෙන්ද ආදායම් ප්‍රභව තිබූ අයෙකු බවත්, ඔහු එම අවධියේ වුවද තම ධනය වැය කොට තම දෙවැනි පුතු වූ එෆ්.ආර්. සේනානායක මහතා හට එංගලන්තයේදී අධිනීතිඥයෙකු වීම දක්වා අධ්‍යාපනයක් ලබා දුන් බවත් යන තොරතුරු ඇතුළත්ය. 
එහි සඳහන් වඩාත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ මාර්ග භාවිතය සඳහා ඔහු විසින් ලබාගෙන තිබූ බදු ගිවිසුම්පත්ය. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ මෙරට විධිමත් මාර්ගයන් භාවිතයට සහ එහි ප්‍රවාහනය සඳහා යටත්විජිත ආණ්ඩුව විසින් බදු අය කරන ලදී. එකල ස්පෙටර් සේනානායක හට මිනිරන් ප්‍රවාහනය සඳහා අවශ්‍ය බලපත්‍ර ලබාගැනීමට මීගමුවේ පිහිටි කච්චේරිය වෙත යාමට සහ එම මිනිරන් යුරෝපය සහ ජපානය ඇතුළු අනෙකුත් රටවල් වෙත අපනයනයට සුදානම් කිරීම සඳහා කොළඹ බොරැල්ල කිතුල්වත්තෙහි පිහිටි ගබඩාව සහිත කොළඹ කාර්යාලය වෙත රැගෙන යාමටත්, එම මාර්ග නිරතුරුව භාවිතා කිරීමට අවශ්‍ය විය. එහෙයින් එම මාර්ගයන්හි බදු ගිවිසුම් මගින් ස්ථිරවම තමන් වෙත ලබාගෙන, එම මාර්ග තම අවශ්‍යතා සඳහා භාවිතා කිරීමටත්, එමෙන්ම අවශේෂ පිරිස් සඳහා නොමිලේ භාවිතා කිරීමටත් ඉඩහසර සැලසූ බව දොන් ස්පෙටර් මුදලි තුමාගේ මී මුනුබුරකු වන සහ සේනානායක තිඹිරි ගෙය වන වර්තමාන බෝතලේ වලව්වේ හිමිකරු වන දේවින්ද සේනානායක මහතා පවසයි. අංක 5366 සහ අංක 5393 යන අංක යටතේ 1897 වසර වෙනුවෙන්, 1896 වසරේ දෙසැම්බර් 02 වැනි දින නිකුත් කරන ලද එම වටිනා ලියවිලි ද්විත්වයේ මුල් පිටපත් බෝතලේ සේනානායක මුදලින්දාරාම මහා පිරිවෙණෙහි නායක ස්වාමීන් වහන්සේව වැඩවිසූ දෙල්වල ශ්‍රී මුනින්දෝභාස හිමිපාණන් විසින් දේවින්ද සේනානායක මහතා වෙත ලබාදෙන ලදුව තවමත් එම පිටපත් ඉතා සුරක්ෂිතව පවතී. 

ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමා ඉතා දැඩි බෞද්ධ මාමක චරිතයක් වූ බව නොරහසකි. මන්දයත් ඔහු ශාසනික උන්නතිය උදෙසා සිදුකළ මෙහෙවර අපමණ බැවිනි. තමන් සතුව තිබූ නිවසක් සහ ඉඩමක් සංඝයා වහන්සේ වෙත පුජා කරමින්, 1911 ජුනි 19 වැනි පොසොන් දින කොකටියගොල්ලෑවේ ශ්‍රී භාරතේන්ද්‍ර නායක ස්වාමීන්වහන්සේ ඇතුළු සංඝයා වහන්සේ වෙත සේනානායක මුදලින්දාරාමය නමින් සඟසතු කරන ලදී. දෛවෝපගත සිදුවීම නම් එදින එම අවස්ථාවේදීම තම මුනුබුරා නොහොත් ඩී.එස්. සේනානායක මැතිඳුන්ගේ වැඩිමහළු පුත් රුවන වූ පසු කලෙක මෙරට අග්‍රාමාත්‍යවරයකුද වූ, ඩඩ්ලි සේනානායක දරුවා මෙළොව එළිය දැකීමේ සුබ පණිවිඩය ලැබීමයි.

1912 දී අමද්‍යප ව්‍යාපාරය ආරම්භක කටයුතු සඳහා ද ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමා නොමසුරුව තම ධනය දායක කළ බව සහ අමද්‍යප ව්‍යාපාරය මෙහෙයවමින් මුලසුන හෙබවූ බවද - ජයසේන දහනායක මහතා විසින් රචිත දේශබන්දු එෆ්.ආර්. සේනානායක නම් ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වෙයි. එම ග්‍රන්ථය තුළ අමද්‍යප ව්‍යාපාරයේ ආරම්භක අවධියේ තිබූ රැස්වීම් වල වාර්තා පවා උපුටා ගෙන ඇති බැවින් එම තොරතුරු අධ්‍යනය කිරීම ඉතා වටිනා කරුණකි. එමෙන්ම මෙම කාලය තුළදී සුරාව මගින් ලෝකයේ වෙනත් රටවල් සහ ජාතින් හට සිදුවෙමින් තිබූ හානිය පිළිබඳව දොන් ස්පෙටර් මුදලිතුමා නිරතුරුව අවධානයෙන් පසු වූ බව පෙනේ. එෆ්.ආර්. සේනානායක මහතා තම එංගලන්ත නීති විද්‍යාලයේ සමකාලීන සිසුවෙකු වූ මහත්මා ගාන්ධි මගින් දකුණු අප්‍රිකාවේ පැවති තත්ත්වය පිළිබඳ බොහෝ තොරතුරු ලිපි මගින් දැනුවත් විය. ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යවාදය සූක්ෂම ලෙස මත්පැන් යොදාගනිමින් එම මහාද්වීපය බෙදා වෙන්කරන ආකාරය පිළිබඳ හොඳ අවබෝධයක් දොන් ස්පෙටර් සේනානායක මුදලිතුමාට තිබූ බැව් සිතිය හැකි කරුණකි. එමෙන්ම ඔහු එම තොරතුරු මෙරට අතීත තත්ත්වය සමගද සසඳා බැලීය. 1815 ට පෙර වකවානුව ඉංග්‍රීසින් විසින් ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමාව සුරාවට ලොල් කරවූ ආකාරය සහ එහිදී ජෝන් ඩොයිලි කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳ සාක්ෂි සහ තොරතුරු කොතෙකුත් ඉතිහාසය ගෙනහැර පායි. දොන් ස්පෙටර් සේනානායක හට පෙනී ගියේ ඉතිහාසය නැවත ප්‍රතිනිර්මාණය වන බවය. එහෙයින් ඔහු අමද්‍යප ව්‍යාපාරයට සක්‍රියව දායක විය. අරක්කු රේන්දය ඔහුගේ මූල්‍ය මූලාශ්‍රය වූයේ නම්, කිසිදා ඔහු තම ආදායම අහිමි කර නොගනු ඇත. 

 ඉතා ප්‍රබල ආර්ථික සහ සමාජීය පසුබිමක් තිබූ, පරිත්‍යාගශීලි, බෞද්ධ පුනරුදය සහ අමද්‍යප ව්‍යාපාරය සඳහා පෙරමුණ ගත් ප්‍රභූවරයෙකු පිළිබඳ නිසි විමර්ශනයක් නොකරමින්, එවන් වූ චරිත සොක්කන් ලෙස සිට ලොක්කන් වූ බවට පත් වූ බැව් පැවසීමට තරම්, අඥාන වීම විද්වතුන් යයි සිතනා එවැනි පිරිස් පිළිබඳ කනගාටුවක් උපදවයි. 

තම දේපොළ සහ අනාගතය උකසට තබමින්, මහා බලයක් තිබූ හිරු නොබසිනා අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ පාලනය සමග ගැටෙමින්, මත් උවදුරින් ජාතිය බේරාගැනීමට සහ මේ රටට නිදහස උදාකරදීමට නිර්ලෝභීව දායක වූද, මෙරටට වටිනා අනාගත දේශපාලනික චරිත බිහිකළාවූද, බෝතලේ වලව්වේ දොන් ස්පෙටර් සේනානායක වැනි උත්තම චරිත වෙත අමූලික අසත්‍ය වපුරමින් සහ එම අසත්‍ය සමාජගත කරමින් කල් ගෙවනු වෙනුවට, ආචාර්ය සහ මහාචාර්ය විද්වතුන් වශයෙන් සහ ජාතියක් වශයෙන් එවැනි උතුම් චරිත වෙත අප මීට වඩා ගෞරව බහු මානයක් ලබා දිය යුතු නොවන්නේද යන්න අපගේ හදවත්වලින්ම විමසා බැලිය යුතු පැනයකි.


රංග ශ්‍රී පීරිස්
මාධ්‍ය ලේකම් - සේනානායක පදනම

අනුෂ්ක දිල්හාර ISIS ත්‍රස්තවාදියෙක් වුණ හැටි - Lanka Journalist

 https://www.youtube.com/watch?v=JENQk5dxMvo

ප්ලේටෝගේ දාර්ශනික විප්ලවය

 https://www.youtube.com/c/LankaJournalist
ඌවතැන්නේ සුමන හිමි
ඇතැන්ස්‌ පෞර රාජ්‍යය සම්බන්ධ වූ පෙලෝපොනීසියානු යුද්ධයේ අවසන් භාගයේ දී පමණ (ක්‍රි(වර්ෂ 427 දී පමණ) ප්ලේටෝ ගේ උපත සිදු වූයේ කුලීන ධනවත් පවුලක සාමාජිකයෙකු වශයෙනි. ඔහුගේ පෙළපත ප්‍රජා පීඩකයන් තිස්‌ දෙනාගේ පාලනයට සම්බන්ධ ව විසූ නොයෙක්‌ දෙනාට පංති සම්බන්ධයක්‌ තිබුණු ධනවත් රදළ පංතියට අයත් විණි. යුද්ධයෙන් ඇතැන්ස්‌ පෞර රාජ්‍යය පරාජය ලබන විට හෙතෙම තරුණයෙකි. පරාජයට පත් වූයේ රජය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිසා යෑයි ඔහුට කිව හැකිව තිබුණි. ඔහුගේ සමාජ තත්ත්වය හා පවුල් සම්බන්ධතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජය හෙලා දැකීමට ඔහු පොළොඹවන සු`ඵ විය. සොක්‍රටීස්‌ ගේ ගෝලයෙක්‌ වූ ඔහු සොක්‍රටීස්‌ ට ගැඹුරු සෙනේහයක්‌ ද ගෞරවයක්‌ ද දැක්‌ වීය. සොක්‍රටීස්‌ මරණයට පත් කෙළේ ද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජය විසිනි. එබැවින් හෙතෙම පරමාදර්ශී පොදු රාජ්‍යය පිළිබඳ ලේශමාත්‍ර දසුනක්‌ පිණිස ස්‌පාර්ටාව දෙසට හැරී බැලීම පුදුමයට කරුණක්‌ නොවේ. අනාගත යුගයන් රවටන අයුරින් ගමා ගේ හැඩි සැඩි යෝජනාවන් අලංකරණය කිරීමේ කලාවෙහි ඔහු ප්‍රවීණ විය. ඔහුගේ (REPUBLIC) සමූහාණ්‌ඩුව. කෘතිය උසස්‌ කොට සැලකූහ. හැම විටම ප්ලේටෝ ට ප්‍රශංසා කිරීම යෝග්‍ය සේ සලකන ලද නමුත් ඔහු තේරුම් ගැනීම් යෝග්‍ය බව නොසලකන ලදී. ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන් පිළිබඳ පොදු ඉරණ මෙය ය. එහෙත් තමා ගේ අරමුණ එහි ප්‍රතිලෝම යයි බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් සාමි වරයා අවධාරණය කරයි.

ප්ලේටෝ ට ලැබුණු හුදු දාර්ශනික බලපෑම්ද, ස්‌පාර්ටාවට පක්‍ෂ ව ඔහුගේ ස්‌තෙහි ලැදි බවක්‌ ඇති කරවන සු`ඵ විය. පෘථුල වශයෙන් පවසන්නේ නම් මේ බලපෑම් නම් පෛතගෝරස්‌ පාමිනයිඩීස්‌, හෙරෙක්‌ලීටස්‌, හා සොක්‍රටීස්‌ ය. පෛතගෝරස්‌ කෙරෙන් ප්ලේටෝ තම දර්ශනයෙහි ඕර්නික මූලියන් ලැබීය. එනම්, ආගමික නැමියාව, අමරණීය භාවය ගැන විශ්වාසය, පරලොව පිළිබඳ හැ`ගීම, පුජකස්‌වරයා හා ලෙන පිළිබඳ උපමාවෙහි ඇතුළත් සියල්ල ද ගණිත විද්‍යාව ගැන ඔහුගේ ගෞරවය ද බුද්ධිමත් ධ්‍යාන යෝගයක්‌ පිළිබඳ ඔහු තුළ දක්‌නා ලැබෙන හෘදයාංගම සම්මිශ්‍රණය ද වේ.

තථ්‍යතාව ශාස්‌වත හා කාලමුක්‌තය කියාත් තර්කානුසාරී හේතූන් උඩ සියලු විපර්යාස මායාකාරීය කියාත් හෙතෙම පාමිනයිඩීස්‌ වෙතින් උගත්තේය.

මෙම ඉන්ද්‍රීය ගෝචර ලෝකයෙහි නිත්‍ය වූ කිසිවක්‌ නොමැත්තේය යන ප්‍රතිෂේධාත්මික සිද්ධාන්තය ඔහු හෙරාක්‌ලීටස්‌ කෙරෙන් උගත්තේ ය. මෙය හා සංයෝග වූ පාමිනයිඩීස්‌ ගේ සිද්ධාන්තය නිසා ඔහු, ඥානය ඉන්ද්‍රියයන් මගින් ව්‍යqත්පන්න වන්නේ නොව හුදෙක්‌ බුද්ධිය මගින් සාක්‍ෂාත් කරගත යුතුය යන නිගමනයට පැමිණියේය. අනික්‌ අතට මෙය පෛතගෝරියානු වාදය හා මැනවින් ගැලපුණේය.

සදාචාර ප්‍රශ්න පිළිබඳව ඔහුගේ චින්තාපරවශ බවත් ලෝකය පිළිබඳ ව යාන්ත්‍රික විවරණ නොව සාධ්‍යතා විවරණ සෙවීමෙහි ඔහු ගේ ප්‍රවණතාවන් ඔහු උගත්තේ සොක්‍රටීස්‌ කෙරෙන් බව පෙනේ යෑයි කියා සිටී. යහපත. ප්‍රාග් සොක්‍රටීසියානු චින්තනයෙහි බලපෑවාට වඩා ඔහුගේ චින්තනයෙහි බලපෑවේය. මෙයට හේතු වූයේ සොක්‍රටීස්‌ ගෙන් ලත් ආභාෂය නොවේ යෑයි සිතීම දුෂ්කරය.

මේ සියල්ලක්‌ දේශපාලන භූමියෙහි ඒකාධිපතිවාදය හා සම්බන්ධ වනුයේ කෙසේද?

01). යහපත් භාවය හා තථ්‍යතාව කාලමුක්‌ත බැවින්, ප්‍රශස්‌ථතම රාජ්‍යය වනුයේ අවම විපර්යාසයක්‌ හා උපරිම ස්‌ථාවර පාරප්‍රාප්තියක්‌ ද සිද්ධ කොට ගැනීමෙන් දිව්‍යමය ආදර්ශ හැකි තරම් ආසන්න ලෙස අනුකරණය කරන රාජ්‍ය යි. එහි පාලකයන් විය යුත්තේ ශාශ්වත යහපත ඉතාම හො`දින් අවබෝධ වන අය ය.

02). සෑම ධ්‍යානයෝගියකුගේ විශ්වාසයන් හි මෙන් ප්ලේටෝ ගේ ද විශ්වාසයන් හී, ජීවන විධාන ක්‍රමයක්‌ මගින් විනා ඒකාන්ත වශයෙන් ම අන් ලෙසකින් අන්‍යයාට දැනුම් දිය නොහැකි නියතතාවක සාරයක්‌ විය. පෛතගෝරියානු උපනීත යෝගීන්ගේ පාලනයක්‌ පිහිටු වීමට වෙර දරා තිබේ. යටි හිතින් ප්ලේටෝ ගේ අභිමතය වනුයේ ද මෙය යි. යමෙකු යහපත්

රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු වීමට නම් හෙතෙම යහපත දත යුත්තේය. ඔහුට මෙය කළ හැක්‌කේ බුද්ධි විෂයක වූ හා සදාචාර ධර්මානුකූල විනයේ සංයෝගයක්‌ මගින් පමණි. මෙම විනය පුරුදු නො කළවුන්ට ආණ්‌ඩුවට සහභාගි වීමට ඉඩ දුන හොත්, ඔවුහු නොවරදවා ම එය දූෂණය කරන්නාහ.

03). ප්ලේටෝ ගේ මූලධර්ම උඩ යහපත් පාලකයෙකු තැනීමට මහත් අධ්‍යාපනයක්‌ අවශ්‍යය. සයිරක්‍යqස්‌ හී ප්‍රජාපීඩක කණිෂ්ඨ ඩයනාaසියස්‌ හට යහපත් රජකු බවට පැමිණවීම අරභයා ජ්‍යාමිතිය ඉගැන්වීමට උදක්‌ ම කියා සිටීම ප්‍රඥගෝචර නොවන්නක්‌ හැටියට අපට පෙනී යන නමුත්, ප්ලේටෝ ගේ මතය අනුව එය අත්‍යවශ්‍යය. ගණිත විද්‍යාව නොමැතිව සැබෑ ප්‍රඥවක්‌ ඇති විය නොහැක්‌කේ යයි සිතීමට තරම් හේ පෛතගෝරියානු වූයේය. මෙම මතයෙහි කතිපයාධිපති ආණ්‌ඩු ක්‍රමයක්‌ ගම්‍යමානය.

04). ග්‍රීක දාර්ශනිකයන් වැඩි දෙනෙකු හා පොදුවේ ඔහු ද ප්‍රඥව උදෙසා විවේකය අවශ්‍ය යයි ද, මේ නිසා දිවි පැවැත්ම උදෙසා වැඩ කළ යුතු වූවන් තුළ ප්‍රඥව නොතිබිය හැක්‌කේ යයි ද එය තිබිය හැක්‌කේ ස්‌වාධීන ජීවනෝපායයන් ඇත්තවුන් හෙවත් තමන් ගේ නඩත්තුව උදෙසා ගත යුතු හිරිහැර වලින් රජය විසින් මුදනු ලැබූවන් තුළ යයි ද යන මතය දැරීය. මෙම මතය අවශ්‍යයෙන් ම රදල වාදීය.

ප්ලේටෝ නූතන අදහස්‌ වලට අභිමුඛ කරනු (සැසඳීමේ දී) ලැබීමේ දී පොදු ප්‍රශ්න දෙකක්‌ පැන නගින බව රසල් සාමි වරයා අවධාරණය කරයි. ඉන් පළමු වැන්න නම් ප්‍රඥව. කියා දෙයක්‌ ඇත්තේ ද යන්නයි. දෙවැන්න නම්, ඉදින් එසේ ඇතැයි පිළිගත හොත්, එයට දේශපාලන බලය දීමේ කිසියම් ආණ්‌ඩු ක්‍රමයක්‌ සැලසුම් කළ හැකිද යන්නයි.

අදහස්‌ කරන ලද අර්ථයන් ප්‍රඥව. සපතේරුවා (සපත්තු මහන්නා) හෝ වෛද්‍යවරයා හෝ යුද්ධෝපාය දක්‍ෂයා හෝ තුළ තිබෙන්නාක්‌ වැනි කිසියම් විශේෂිත සාමාර්ථයක්‌ නොවනු ඇත. එය මීට වඩා, සාමාන්‍යකරණය වූවක්‌ විය යුතුය. එය සතු වීම නිසා මිනිසෙකු ප්‍රඥවන්ත ලෙස ආණ්‌ඩු කිරීමේ සමර්ථයෙකු වෙතැයි සිතනු ලබන බැවිනි. එය යහපත පිළිබඳ ඥනයෙන් සඡ්ජිත යයා ප්ලේටෝ කියන්නට ඇති බව ද මෙම නිර්වචනයට, කිසිම මිනිසෙකු ඕනෑ කමින් පව් නොකරතියි යන සොක්‍රටික සිද්ධාන්තය එක්‌ කරන්නට ඇතැයි ද සිතන බව බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් කියයි. යහපත කුමක්‌දැයි දන්නා ඕනෑම කෙනෙකු හරි දේ කරනු ඇතැයි යන්න මෙමගින් අදහස්‌ වේ.

අපහට එබඳු මතයක්‌ තථ්‍ය භාවයෙන් දුරස්‌ථ යයි පෙනේ යෑයි ද බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් සාමිවරයා සිය කෘතිය මගින් ප්ලේටෝ පිළිබඳ විචාරයක යෙදෙමින් කියා සිටී.

ස්‌පාර්ටාවේ බලපෑම

ප්ලේටෝ දස වසරක විදේශගත සංචාරයෙන් පසුව මව් බිමට ළඟා වී ස්‌ථාපිත කළ අධ්‍යාපන ආයතනය (ACADAMY) යන නාමය ලොවට දායාද කිරීමට ද ඉවහල් විය. සොක්‍රටීස්‌ මෙන් ම සත්‍යයේ පැවැත්ම පිළිබඳ ඉහළ පිළිගැනුමක්‌ ප්ලේටෝ තුළත් පැවැතිණි. විශ්වීය වන කාරණා අතර සත්‍යය, යුක්‌තිය හා අලංකාරය සියලු යහපත් දේ අතරත් වඩාත් කැපී පෙනෙන සදාතනික අංග වශයෙන් ප්ලේටෝ විශ්ලේෂණය කෙළේය. සදාතකික හා වෙනස්‌ නොවන අදහස්‌ වල පරිපූර්ණ කොවූ පරිවර්තයනක්‌ ලෙසට සත්‍යය, යුක්‌තිය හා අලංකාරය සැළකූ ප්ලේටෝ, ඒ මක්‌නිසාද යත් මිනිසාගේ ආත්මය ලෝක සංකල්පය හා බැඳී තිබීමත්, මානව ආත්මය අධ්‍යාත්මික හා අමරණීය වීමත් හෙයිනි.

ප්ලේටෝ සිය පරමාදර්ශී රාජ්‍යය සිය (REPUBLIC) සමූහාණ්‌ඩුව. කෘතිය මගින් ලොව හමුවේ තැබූ අයුරු මහාචාර්ය වෝල්ටර් සිය කෘතිය තුළින් විග්‍රහ කරයි. දේශපාලන විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් ක්‍රමානුකූලව එක්‌ විෂයයක්‌ සම්බන්ධයෙන් ලියෑවුණු ප්‍රථම ශාස්‌ත්‍රීය සංග්‍රහය ලෙසට ප්ලේටෝ ගේ සමූහාණ්‌ඩුව කෘතිය සියවස්‌ ගණනාවක්‌ මු`ඵල්ලේ මානව සමාජයේ බහුමානයට ලක්‌ වූ අයුරු ද මහාචාර්යවරයා පෙන්වා දෙයි. රාජ්‍යය මූලධර්ම ක්‍රියාවලියට සාධාරණ හෝ යුක්‌තිය එක්‌ වීම තෘප්තිමත් පොදු යහපතක්‌ උදෙසා වඩාත් ආකර්ශනය වූ බව පැහැදිලිය.

ඒ වාගේම පරමාදර්ශී රාජ්‍යකට සමාජ පංති තුනක්‌ හෙවත් සමාජ ස්‌ථර තුනක්‌ අවශ්‍ය බවට ප්ලේටෝ ගේ තර්කයක්‌ හෝ මතයක්‌ ඉදිරිපත් කෙළේ ද එය ග්‍රන්ථය තුළිනි.

01). අවශ්‍ය භාණ්‌ඩ හා සේවා නිෂ්පාදනය කිරීමට වැඩ කරන ජනතාව

02). රාජ්‍යයේ ආරක්‍ෂාවට ආරක්‍ෂක භටයින්

03). සියලුම මහජනයාගේ සුභසිද්ධිය උදෙසා රට පාලනයට දාර්ශනිකයින්

මේ අතර ප්ලේටෝ මෙන්ම පසුකාලීන දාර්ශනිකයින් බහුතරයක්‌ පිළිබඳවත් අවබෝධයක්‌ ලබා ගැනීමට ස්‌පාර්ටා. ව තේරුම් ගත යුතු බව බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් සාමිවරයා සිය -'THE HISTORY OF WESTERN PHILOSOPHY' කෘතියේ සඳහන් කරයි. ග්‍රීක චින්තනය කෙරෙහි ස්‌පාර්ටාව ද්විFව බලපෑමක්‌ ඇති විය. එ නම්, තථ්‍යතාව ඔස්‌සේ හා පුරා කථාව ඔස්‌සේ ය. මේ දෙකම වැදගත්ය.

තථ්‍යතාව නිසා ස්‌පාර්ටාව ඇතැන්ස්‌ පැරදීමට පිළිවන් විය. පුරා කථාව ප්ලේටෝ ගේ දේශපාලන සිද්ධාන්තය කෙරෙහි හා පසු කාලයේ වූ අසංඛ්‍ය ගණන් ලේඛකයන් කෙරෙහි බලපෑ බව රසල් සාමි වරයා පෙන්වා දෙයි. පුරා කථාව සම්පූර්ණයෙන්ම විකසනය ව ප්ලුටාක්‌ ගේ (LIFE OF LYCURGUS) නම් කෘතියෙහි දක්‌නට ලැබේ. එමගින් ප්‍රකාශ වන පරමාදර්ශයන් රූසෝ ගේ හා නීංෂ් ගේ මතයන් ද ජාතික සමාජවාදය ද සකස්‌ කිරීමෙහි විශාල වශයෙන් ආධාර වී ඇත.

ඵෙතිහාසික වශයෙන්, පුරා කථාව තථ්‍යතාවට වැඩියෙන් වැදගත්ය. එසේ වුව ද, තථ්‍යතාව පුරා කථාවේ නිධානය යි. ස්‌පාර්ටාව ලැකෝනියාවේ හෙවත් ලැසිඩේමන් හී අගනුවර විය. එය පෙලෝපොනීසස්‌ හී අග්නිදිගින් පිහිටියේ ය. පාලක ජාතිය වූ ස්‌පාර්ටන්වරු උතුරු දිගින් ඩෝරියානු ආක්‍රමණය ඇති වූ කාලයේ දී එරට යටත් කරගෙන සිටි ජනතාව වහලුන් තත්ත්වයට පත් කළහ. ඵෙතිහාසික යුගයේ දී මු`ඵ භූමියම ස්‌පාර්ටන්වරුන් සතු විය. එහෙත්, නීතියෙන් හා සිරිත් විරිත් අතින් ඔවුනට බිම ගොවිතැන් කිරීම තහනම් විය. එබඳු කටයුතු තත්ත්වයට නො ගැලපෙන බවත්, ඔවුන් යුද සේවය සඳහා සෑම මොහොතකම සූදානම්ව සිටිය යුතු වීමත් යන හේතු මත එම තහනම ක්‍රියාවට නැගිණි. ප්‍රවේණිදාසයන් මිලට ගෙන විකිණීමත් සිදු නො කෙරිණි. ඔවුන් භූමියට සම්බන්ධව සිටියහ. භූමිය කොටස්‌ කරනු ලැබ වැඩිහිටි ස්‌පාර්ටන් වරුන්ට කොටස්‌ එක බැගින් බෙදා දෙනු ලැබීය. මේ ඉඩම් කොටස්‌ ද වහලුන් මෙන් මිලයට ගැනීමට හෝ විකිණීමට නො හැකි විය. ඒවා නීතිය අනුව පියාගෙන් පුතාට උරුම විය. ඉඩම් හිමියා භූමියේ ගොවිතැන් කළ වහලාගෙන්, තමා වෙනුවෙන් ධාන්‍ය මෙඩිම්නි හැත්තෑවක්‌ හෙවත්, (බුසල් එකසිය පහක්‌ පමණ) ද, භාර්යාව වෙනුවෙන් දොළසක්‌ ද, එක්‌තරා නියමිත ප්‍රමාණයක්‌ මිදි පැන් (වයින්) හා පලතුරු ද වාර්ශික ව ලැබීය. (බෙරිගේ HISTORY OF GREACE 1 කාණ්‌ඩය 138 පිට) මෙම ප්‍රමාණයට වැඩි පුර තිබූ අවස්‌ථාවල දී එය ධාන්‍ය වහලාට හිමි විය. මේ වහලුන් ස්‌පාර්ටන් වරු මෙන්ම ග්‍රීකයෝ වූහ. තමන් ගේ වහල් තත්ත්වය ඔවුනට අතිශයින් නුරුස්‌නා දෙයක්‌ විය. එම පසුබිම තුළ හැකි අවස්‌ථා වල දී ඔවුහු කැරැලි ගැසූහ. මෙම අන්තරාය පිළිබඳව ක්‍රියා කිරීමට ස්‌පාර්ටන්වරුන්ට රහස්‌ බළකායක්‌ සිටියේ ය. මෙයට අමතරව, මෙම (ආරක්‍ෂක බළකායට) තවත් උපායක්‌ ස ඔවුහු අනුගමනය කළහ. වසරකට වරක්‌ ස්‌පාර්ටන්වරුන් වහලුන්ට එරෙහි ව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළහ. මේ නිසා යටත් නො වන සටන්කාමී වහලුන් ඕනෑම තැනැත්තෙකු මිනී මැරීමේ වරදට අසු නොවී මරා දැමීමට ස්‌පාර්ටන් තරුණයන්ට අවස්‌ථාව උදා විය. රාජ්‍යයට වහලුන් වහල් භාවයෙන් නිදහස්‌ කළ හැකි වූ නමුත්, වහලුන් ගේ ස්‌වාමිවරුන් විසින් එසේ කළ නො හැකි විය. ඔවුන් නිදහස්‌ කරන ලද්දේ කලාතුරකින් යුද්ධයේ දී දක්‌වන විශිෂ්ට නිර්භීත භාවය සම්බන්ධයෙනි.

ක්‍රි(පූර්ව අට වැනි සියවසේ කිසියම් අවස්‌ථාවක දී ස්‌පාර්ටන්වරු අසල්වාසී මැසේනියාව යටත් කර ගත්හ. එහි වැසියන් ගේ විශාල සංඛ්‍යාවක්‌ වහලුන් බවට පැමිණි වූහ. ඉඩම් කොටස්‌ ස්‌පාර්ටන්වරුන් අතර සාමාන්‍ය පංතිය උදෙසා විය. රදල පංතියට තමන් ගේ ම වූ විශාල වතු තිබිණි. එහෙත් ඉඩම් කොටස්‌ රාජ්‍යය විසින් පවරා දෙන ලද පොදු භූමියේ කොටස්‌ ය. ලැකෝනියාවේ අනික්‌ කොටස්‌ වල නිදහස්‌ පදිංචිකාරයෝ (PERIOECI) පෙරියෝඑසි නමින් හැ`දින් වූහ. ඔවුනට දේශපාලන බලය නොමැති වීමත් සුවිශේෂ කාරණයකි.

ස්‌පාර්ටන් රට වැසියකු ගේ පරිපූර්ණ රාජකාරිය යුද්ධය යි. උත්පත්තියේ සිට ම ඔවුහු යුද්ධය උදෙසා පුහුණු කෙරෙති. සිය පුත්‍රයා යුද්ධයේ දී මිය ගිය ද ඒ සම්බන්ධයෙන් ශෝක වීමේ අයිතිය මවට නැත. ඇරිස්‌ටෝටල් ට අනුව පුතුන් තිදෙනෙකුගේ පියෙක්‌ යුද සේවයෙන් නිදහස්‌ විය. සිව් දෙනෙකු ගේ පියෙක්‌ රාජ්‍යයේ සෑම බරකින්ම නිදහස්‌ විය.

ස්‌පාර්ටාවේ ආණ්‌ඩු ක්‍රමය ව්‍යාකූල වූවක්‌ විය. එහි පෙළපත් දෙකකට අයත් උරුමයෙන් සිහසුනට පත් වන රජුන් දෙදෙනෙක්‌ වූහ. රජුන් දෙදෙනා ගෙන් කවර රජෙක්‌ හෝ යුද සමයේ දී අණ දීම සිදු කෙරිණි. එහෙත් එම කාලයේ දී මොවුන් ගේ බලතල අඩු විය.

රජුන්ට අමතර ව ජ්‍යෙෂ්ඨයන් ගේ මන්ත්‍රණ සභාවක්‌ පැවැති අතර ඊට රජුන් ඇතු`ඵ තිස්‌ දෙනෙකුගෙන් යුත් සාමාජික සංඛ්‍යාවක්‌ ඇතුළත් වූහ. රජුන් දෙදෙනා හැර සෙසු සාමාජිකයන් හැට වැනි විය නොඉක්‌ම වූවෝ වූහ. මෙම මන්ත්‍රණ සභාව අපරාධ නඩු විභාග කළ අතර, ඇසැම්බ්ලිය. (ජනසභාව) ඉදිරියට ආ යුතු කරුණු සූදානම් කිරීම ද කෙළේය. ජනසභාව රටවැසි සැමගෙන් යුක්‌ත විය. කිසිවක්‌ ඇරඹීමෙහි බලයක්‌ ඊට නොමැති විය. එහෙත්, එය ඉදිරියට ගෙනෙන ලද ඕනෑම යෝජනාවකට කැමැත්ත හෝ අකමැත්ත දිය හැකි විය. එහි කැමැත්ත නො ලත් කිසිම නීතියක්‌ පැනවිය නො හැකි විය. එහෙත්, එහි කැමැත්ත අවශ්‍ය වුව ද, එය පමණක්‌ මද විය. නීති වලංගු වූයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන් හා විනිශ්චය කරුවන් තීරණය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුවය.

රජුන්, ජ්‍යෙෂ්ඨයන් ගේ මන්ත්‍රණ සභාව හා ජන සභාවට අතිරේක ව ස්‌පාර්ටාවට විශේෂ වූ රජයේ සිව්වන ශාඛාවක්‌ විය. එ නම් (ephors) එපොර්වරු පස්‌ දෙනා ය. ඇරිස්‌ටෝටල් කියන ආකාරයට මොවුහු, ඉතාමත් බොළඳ ක්‍රමයකට සම්පූර්ණ රටවැසි ජනකාය අතුරෙන් තෝරා ගැනෙති. බෙරී, පවසන ආකාරයට මෙය ලොතරැයි ඇදීමකට සමානය. ඔවුහු ආණ්‌ඩු ව්‍යවස්‌ථාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී. අංගයකි. රජුන්ගේ අපේක්‍ෂා කරන ලද බව රසල් සාමිවරයා අවධාරණය කරයි.

ආණ්‌ඩු ක්‍රමය සුරකින බවට රජවරු මාස්‌පතා ම ගිවිසූහ. ඉක්‌බිති එපෝර්වරු ද, රජවරු යම්තාක්‌ ඔවුන් ගේ ශපථය නො බිඳ පවත්නා හුද, ඒ තාක්‌ ඔවුන් රැක ගන්නා බවට දිවුළහ. එක්‌ එක්‌ රජකු යුද කටයුත්තක යෙදුණු විට ඔහුගේ පැවැත් ම ගැන නිරීක්‍ෂණය කිරීමට එපෝර්වරුන් දෙදෙනෙක්‌ ඔහු සමග ගියහ. ශ්‍රේෂ්ඨතම සිවිල් අධිකරණය වූයේ ද එපෝර්වරුය.

මෙම ස්‌පාර්ටන් ආණ්‌ඩු ක්‍රමය පශ්චාත් පෞරාණික සමයේ දී ලයිකර්ගස්‌ නම් වූ ආණ්‌ඩු නීති සම්පාදකයකු විසින් ඇති කරන ලදැයි සලකනු ලැබේ. ඔහු තම නීති ප්‍රකාශයට පත් කෙළේ ක්‍රි(පූර්ව 885 දී යයි ද කියනු ලබන බව රසල් සාමිවරයා පෙන්වා දෙයි. ඇත්ත වශයෙන්ම ස්‌පාර්ටන් ආණ්‌ඩු ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූවකි. ලයිකර්ගෝස්‌ පුරා කථා (LEGENDS) ගත පුද්ගලයෙකි. මුල දී හෙතෙම දෙවියෙක්‌ විය. ඔහුගේ නමෙන් අදහස්‌ වූයේ වෘකයන් මඩින්නා යනුයි. ඔහු ආර්කේඩියානු සම්භවයක්‌ ඇත්තෙක්‌ විය.

යුද්ධයෙන් ජයග්‍රහණය ලැබීම සඳහා අන් සියල්ලක්‌ කැප කරන ලදී. ජගත් සභ්‍යත්වයට ග්‍රීසියෙන් ලැබුණු දායාදයට ස්‌පාර්ටාවේ යම් සබඳකමක්‌ තිබුණේ නම් ඒ සියල්ලක්‌ පසු කාලීනව අවසන් විණි. හිට්‌ලර් ගේ නට්‌සිවරුන් ජයග්‍රාහක වූවෝ නම්, බිහි කරන්නට ඉඩ තිබුණු රාජ්‍යයේ ක්‍ෂුද්‍ර ආදර්ශයක්‌ ලෙස ස්‌පාර්ටන් රාජ්‍යය අපට පෙනී යයි. ග්‍රීකයන් ට එය පෙනී ගියේ වෙනස්‌ ආකාරයකට ය. නමුත් බෙරී කියන ආකාරයට (-

ක්‍රි(පූර්ව 05 වැනි සියවසේ දී ඇතැන්ස්‌ හි හෝ මිලේටස්‌ හි සිට ප්‍රාකාර විරහිත වූද, බොරු ආරෝපය නොමැති වූද, මෙම පුරයේ අධික ලෙස විහි දී ගිය ගම් කරා පැමිණෙන අමුත්තෙකු ට මිනිසුන් වඩා නිර්භීත ව ද, වඩා යහපත් ව හා චාම් පැවතුම් ඇතිව ද, වස්‌තුව නිසා දූෂිත නොවී හා අදහස්‌ නිසා කලබලයට පත් නො වීද, සිටි ඈත අතීතයක්‌ කරා තමන් ගෙන යන ලද බවක්‌ හැෙ`ගන්නට ඇත. දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ විමර්ශනයෙහි යෙදුණු ප්ලේටෝ වැනි දාර්ශනිකයකුට, ස්‌පාර්ටන් රාජ්‍යය, තමා අදහස්‌ කළ පරමාදර්ශයට ඉතාම සමීප රාජ්‍යයක්‌ බව පෙනී ගියේය. සාමාන්‍ය ග්‍රීකයෙකුට මෙය ඉතා ර`ඵ වූ ද, චාම් වූද, සෞන්දර්යකින් හෙබි ව්‍යQහයක්‌ වශයෙන් ද, තමන්ගේ වාසස්‌ථානයට වැඩියෙන් අතිශයින් උත්කෘෂ්ඨ වූ එහෙත්, පදිංචියට එතරම් සුවදායක නොවූ ඩෝරියානු දේව මන්දිරයක්‌ මෙන් මහේශාක්‍ය වූ ඩෝරියානු පුරයක්‌ වශයෙන් ද පෙනී ගියේය. (^HISTIRY OF GREACE 1කාණ්‌ඩය, 141 පිට).

සෙසු ග්‍රීකයන්ට ස්‌පාර්ටාව ගැන ඇති වූ උසස්‌ හැ`ගීමට එක්‌ හේතුවක්‌ නම්, එහි ස්‌ථාවරත්වය යි. අන් හැම ග්‍රීක පුරයකම විප්ලව ඇති වූ නමත් ස්‌පාර්ටන් ආණ්‌ඩු ක්‍රමය සියවස්‌ ගණනාවක්‌ නො වෙනස්‌ව පැවැත්තේය. ඇති වූ එකම වෙනස වූයේ එපෝර්වරුන් ගේ බලතල ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමය. එය සිදු කෙරුණේ ද කැරැලි, කැළඹීම් විරහිතව නීත්‍යානුකූල මාගර් වලිනි.

ඌවතැන්නේ සුමන හිමි

මාධ්‍ය නිදහස සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කැලෑ නීතිය – සුනන්ද දේශප්‍රිය

කබ්රාල්-නැඟණිය ඇලෝසියස් රඟපෑ තහනමට ලක් වූ ජේම්ස් බොන්ඩ් 1 - උපුල් ජෝශප් ප්‍රනාන්දු

කබ්රාල්-නැඟණිය ඇලෝසියස් රඟපෑ තහනමට ලක් වූ ජේම්ස් බොන්ඩ් 1 - උපුල් ජෝශප් ප්‍රනාන්දු

ගෙදර මිදුල නොව මේ සුද්ද කරන්නේ මහා රක්‍ෂිතයකි (කැලෑ පාළුවා යන්නට සමාන වචනයක්‌ වේ නම් ඒ දේශපාලුවාය)

මාධ්‍යවේදී නිමලරාජන් ඝාතනය කර වසර 15යි. ඝාතකයින් තවමත් සුවසේ නිදැල්ලේ?

අන්තර්ජාලයෙන් සිහින ලෝකයට පිවිසෙන ලාංකික නිරුවත් ම්ලේච්ඡයෝ -- W3Lanka

ඉන්දියාවේ හිටපු ජනාධිපති ආචාර්ය අබ්දුල් කලාම් ලංකාවේදී කියු කතාව ...... දේශපාලනඥයින්ට හොඳ ආදර්ශයක්..