sponsor

sponsor
Theme images by kelvinjay. Powered by Blogger.

Slider

Sample Text

Follow by Email

Video Of Day

වීඩියෝ

දේශපාලන

උණුසුම් පුවත්

news

politics

Journalist

video

බැන්ක්සි, කිසිවෙකුත් නොහඳුනන වීදි කලාකරුවා

බැන්ක්සි! එම නාමය බොහෝ රටවල් තුළ මතභේද, විවාද, සංවාද මෙන්ම කුතුහලයද එක සේ අවුුලූ‍වා තබයි. බැන්ක්සි යනු වීදි කලාකරුවෙකුගේ පටබැඳි නාමයකි. ඔහු එක්සත් රාජධානියේ බි‍්‍රස්ටල් නම් නගරයේ උපත ලද, මේ වන විට වයස අවුරුදු හතළිස් ගණනක් විය හැකි පුද්ගලයකුය යන කාරණා හැරෙන්නට කිසිවෙකු මෙතෙක් ඔහුගේ අනන්‍යතාවට අදාළ වෙන කිසිදු තොරතුරක් පැහැදිලිව හෙළිකරගැනීමට සමත් වී නැත. එහෙත් සැකයකින් තොරව, බැන්ක්සි ගෝලීය වශයෙන් වඩාත් විවාදයට ලක් වුණු වීදි කලාකරුවා බවට මේ වන විට පත්ව ඇත. වසර විස්සක් පුරාවට සිය අනන්‍යතාව සඟවා ගනිමින්, නිර්මාණකරණයට වීදි බසින සෑම රාත‍්‍රියකදීම පොලිසියේ උකුසු ඇසට හසුවීමේ අභියෝගය ජයගනිමින්, පසුදින හිරු උදාවමත්ම නගර වැසියන් පුදුමයට පත්කරන නීත්‍යනුකූල නොවන කලා නිර්මාණයක්, එනම් උස් ගොඩනැගිල්ලක්, තාප්පයක් නැතිනම් දුම්රියක් මත ඇඳි කුරුටු චිත‍්‍රයක් නගරයේ ප‍්‍රදර්ශනයට තබා ඔහු අතුරුදහන් වෙයි.



බැන්ක්සිගේ කුරුටු චිත‍්‍රකලාව
බැන්ක්සිගේ කුරුටු චිත‍්‍ර ඔහු උපන් රට වන එක්සත් රාජධානිය පමණක් නොව ඇමරිකාව, ඔස්ටේ‍්‍ර‍ලියාව, කැනඩාව, ප‍්‍රංශය, ඊශ‍්‍රායලය, පලස්තීනය සහ ජැමෙයිකාව යන රටවලද දැකිය හැකිය. කොතැනක ගියද එම ස්ථානය තුළ කිසියම් බලපෑමක් ඇතිකිරීමට ඔහු සමත්වෙයි. ඔහුගේ රූපමය සහ උපහාසාත්මක ප‍්‍රකාශනය චිත‍්‍ර කලාව, දර්ශනය, දේශපාලනය, සමාජ විද්‍යාව, හාස්‍යය සහ ආත්මරාගය වැනි විෂය පථයන් පුරා විහිදී ඇත. බැන්ක්සි‍ගේ වීදි කලාව යනු ‘පිළිවෙළකට’ ඇති නගරයක් හැඩිකරන සිතුවමක් ඇඳීම නොව, පිළිවෙලකට ඇතැයි සිතන පැවැත්මක ඇති අපිළිවෙළ ගැන නැවත සිතන්නට පොළඹවන ප‍්‍රකාශනයක් නගරය මැද්දෑවේ ඉතිරි කර යාමයි.
අච්චු තහඩු (ස්ටෙන්සිල්) භාවිත කරමින් යෙදෙන කුරුටු චිත‍්‍ර කලා විශේෂයක් හැඳින්වීමට ‘බැන්ස්කි’ යන වදන යෙදෙයි.
‘බැන්ස්කි’ නම් කුරුටු චිත‍්‍ර කලාකරුවාද සිය නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන්නේ අච්චු තහඩු භාවිත කරමිනි. ඔහුට අනුව අච්චු තහඩු භාවිත කරමින් කුරුටු චිත‍්‍ර ඇඳීම මඟින් අන්ධකාරයේ පවා ඉතාමත් වේගවත්ව සිය නිර්මාණය ඔහු ඉදිරියේ ඇති කැන්වසය මත සිතුවම් කර හමාර කළ හැකිය. එය නගර ආරක්ෂකයන්ගෙන්, නිශාචර නගර වැසියන්ගේ ගල් පහරින්, අනවශ්‍ය විපරම්කාරි දෑස්වලින් බේරීමට ද ඉඩ ලබාදෙන පහසු මඟකි. ඔහු මුලින්ම වීදි කලාකරුවෙකු ලෙස කලඑළි බැස්සේ වෙනත් වීදි කලාකරුවන් කණ්ඩායම් කිහිපයක් හා එක්ව එක්දහස් නවසිය අනූව දශකයේය. එකවරම රැුයක් එළිවන විට බැන්ක්සි තම නගරයේ ජීවත්වන බව එම නගරයේ වැසියෝ දැනගනිති. ඒ ඔවුන් සිය නිවසින් බැහැරව යන විට බැන්ක්සිගේ අත්සන සහිත කුරුටු චිත‍්‍රයක් එකවරම තම දෑස් ඉදිරියේ දෘශ්‍යමාන වන නිසාය.




ඔහුගේ වීදි කලාව තුළ දක්නට ඇති අතිමහත් උපහාසය විසින් පේ‍්‍රක්ෂකයාගේ අවධානය අප නිතරම නොසලකා හරින සත්‍යයක් වෙත කැඳවාගෙන යයි. පවතින ආණ්ඩුව, සංස්ථා සමාගම් සහ තත්කාලීන සමාජය පරිහාසයට ලක්කරන ආකාරය නිසා ඔහුගේ නිර්මාණ සමාජය කළඹාලීමටත් මතභේදයකට තුඩුදීමටත් හේතුවෙයි. ඔහු සිය නිර්මාණ තුළින් නිරන්තරයෙන් ධනවාදය, පරිභෝජනවාදය, යුද්ධය, සත්ත්ව හිංසනය සියුම්ව විවේචනයට ලක්කරයි. මේ නිසාම ඔහුගේ පේ‍්‍රක්ෂාගාරය ඔහුට ආදරය කරන්නන් සේම ඔහු හෙළාදකින්නන් ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදීසිටිනු දැකිය හැකිය.

එක් ප‍ාර්ශ්වයක්, ඔහු මහජන දේපළවලට හානි පමුණුවන නිසා ඔහු සිය කලාවේ නියුක්ත වන ආකාරයත් සහ ඒ නිසාම ඔහුගේ කුරුටු චිත‍්‍ර නීති ගරුක සමාජයක් තුළ පිළිගත නොහැකි නිර්මාණ ලෙසත් තර්ක කළද, ඔහුගේ නිර්මාණ තුළ ගැබ්ව ඇති මහජනයා මත බලපෑම් කිරීමට ඇති සමත්කම කිසි විටෙක ප‍්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය. එම ශක්‍යතාවේ තීව‍්‍ර බව සමහර විචාරකයන් සඳහන් කරන ආකාරයට ඉතාමත් කලාතුරකින් කලා නිර්මාණයක් තුළ පිහිටන සාධකයකි.

අච්චු තහඩු භාවිතය ඔහුට වඩාත් යථාර්ථවාදී දර්ශන නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ ලබාදෙයි. ඒ නිසා ඔහු නිතරම ඔහුගේ නිර්මාණ එය ප‍්‍රදර්ශනය වන ස්ථානය හා සම්බන්ධ කොට ඉදිරිපත් කරයි. පලස්තීන ජනතාවට අපේක්ෂා මාත‍්‍රයක් පිළිබඳ ඇඟවුමක් ලෙස බෙත්ලෙහෙම් නුවර බටහිර ඉවුරු ප‍්‍රාකාරයේ ඔහු කුරුටු චිත‍්‍ර නවයක් නිර්මාණය කළේය. ඔහුගේ එම සිතුවම් මෙන්ම ඉන් ඔහු සන්නිවේදනය කිරීමට උත්සාහ කළ යුද සහ මිලිටරි විරෝධි පණිවුඩයද ලොව පුරා පැතිර යමින් ජනතාව අතර ඉමහත් ප‍්‍රසිද්ධියක් අත්පත් කරගත්තේය.




උදාහරණයක් ලෙස බෙත්ලෙහෙම් නුවර ඔහු විසින් අඳින ලද, ‍කුඩා ගැහැනු දරුවෙකු විසින් බිත්තියකට එදිරිව දෙඅත් තබා සිටගෙන සිටින සොල්දාදුවෙකු පරීක්ෂාවට භාජනය කරන ආකාරය දැක්වෙන කුරුටු චිත‍්‍රය, බොහෝ රටවල මානව අයිතිවාසිකම් එසේ කඩවන ආකාරයත්, එවැනි සිරුරු සෝදිසි කිරීම් දිනපතා සිදුවන විට කුඩා අහිංසක දරුවන්ට එය මොනතරම් පීඩාවක්ද යන්න මොනවට කියාපායි. එසේම කුඩා දැරියගේ සහ සොල්දාදුවාගේ භූමිකා එකිනෙකට මාරු කිරීම මඟින් ඕනෑම දරුවෙකු එසේ සතුරුභාවයට සහ සැකයට ගොදුරුවීම කෙතරම් නින්දාසහගතද යන්න පරිහාසාත්මක ලෙස ඔහු පෙන්වාදෙයි.

බැන්ක්සි ඉතාමත් අපූරුවට බටහිර ඉවුරේ පවුර මත ඇඳි සිතුවම් මඟින් ඊශ‍්‍රායෙල් මිලිටරිවාදයත් එය පලස්තීනු ජනතාව‍ වෙත එල්ලකරන අමානුෂික පීඩනයත් විවේචනයට ලක්කරයි. එම සිතුවම් නිසා අන්තර්ජාතික අධිකරණය මඟින් නීති විරෝධී ලෙස හැඳින්වූ පවුරක්, කුරුටු චිත‍්‍ර කලාව මඟින් විනාශ කළේයැයි චෝදනා නැඟිය හැකිද යන සංවාදය මාධ්‍ය තුළ ඉතා පුළුල් ලෙස මතු වෙමින් තිබෙන අතරවාරයේ, බැන්ක්සි එම පවුර ගැන පුනා පුනා මෙසේ කියයි.

”එය කුරුටු චිත‍්‍රශිල්පීන්ට උපරිමයෙන් ක‍්‍රියාකාරි විය හැකි නිවාඩු කාලයේ සුවිශේෂි ගමනාන්තයක්.”

බැන්ක්සි පරිභෝජනවාදයෙන් සහ විනෝදයෙන් අන්ධව සිටින බටහිර සමාජයත් එම සමාජය විසින් නිර්මාණය කරනු ලබන ප‍්‍රචණ්ඩත්වය සහ යුද්ධයත් එකිනෙකට සම්බන්ධ කොට පෙන්වයි. එය නිරූපණය කරන වඩාත් තියුණුම කුරුටු චිත‍්‍රය වන්නේ යුද්ධය සහ ප‍්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ කියැවෙන සුප‍්‍රකට ජායාරූපයක් වන, නිර්වස්ත‍්‍රව හඬමින්, බියපත්ව දිවයන වියට්නාම දැරියගේ රුව යොදාගනිමින් කරන ලද නිර්මාණයයි. යුද්ධයේ බිහිසුණුබවින් බියපත් වුණු එම හඬන දැරියගේ දෑත් දැඩි අල්වාගෙන දෙපසින් සිටින්නේ මහත් උත්සවකාරී ලෙස සිනාපාන රෝලන්ඞ් මැක්ඩොනල්ඞ් සහ මිකී මවුස් යන චරිත ද්විත්වයයි.

බැන්ක්සිගේ එම නිර්මාණය ඇමරිකාව පමණක් නොව ධනවාදයද ඉතාමත් නිර්මාණශීලි ලෙස විවේචනයට ලක්කරන්නකි. ඔහු, කුඩා ගැහැනු දරුවාගේ බියපත් මුහුණ, සෙසු චරිත දෙකෙහි පොපියන සිනා මුහුණු දෙක හා සමීප කරවයි. බැන්ස්කි ඉන් පෙන්වාදෙන්නේ විනෝදකාමී සහ නිදහස්කාමී ඇමරිකානු සංස්කෘතියේ බාහිර මුහුණතත්, මිනිසුන් මත බෝම්බ හෙළන, යුද්ධය වාණිජකරණයටත් උත්කර්ෂයටත් පත්කරන ඇමරිකාවේ අඳුරු පැතිකඩ සහිත බිහිසුණු යථාර්ථයත්ය.

වරෙක බැන්ස්කි මෙසේ ප‍්‍රකාශ කළේය. ”ලොව ඇති දරුණුම අපරාධ සිදුකර ඇත්තේ නීති කඩන මිනිසුන් විසින් නොව අන්ධ ලෙස නීති පිළිපදින මිනිසුන් විසිනි. බෝම්බ හෙළන්නේත්, ගම්මාන පිටින් සමූලඝාතන සිදුකරන්නේත් නියෝග පිළිපදින මිනිසුන් විසිනි.”
බැන්ක්සිගේ තවත් කුරුටු චිත‍්‍රයක් වන ජේසුතුමා දෑත් විදහා භාණ්ඩ පිරිණු මලූ දෑතින් දරා සිටින සිතුවම විසින් ජනතාව නත්තලේ සැබෑ අර්ථය අමතක කොට දමමින් පාරිභෝගික භාණ්ඩ හඹායෑමේ විකාරරූපී තත්වය සමාජයට සිහිපත්කොට දෙයි.

මෙවැනි කුරුටු චිත‍්‍ර ඔබ යනෙන මාවත දෙපස, ඔබ දෑස් ආසන්නයේ, ඔබට වඩා විශාලව ඔබ ඉදිරියේ පෙනීසිටින විට ඒ ගැන නොසිතා සිටිය හැක්කේ කෙසේද? බැන්ක්සි ජනතාවට සමීප වන්නේත් සහ කිසිවෙකුත් නාඳුනන බැන්ක්සිගේ නිර්මාණවලට ජනතාව ආදරය කරන්නේත් ඒ නිසාය. ඔවුනට එම නිර්මාණත්, එම නිර්මාණ වෙතින් කියැවෙන පණිවුඩයත් කිසිසේත්ම මඟහැර යා නොහැකිය. බැන්ක්සි ගෙනඑන සමාජ විවේචනය ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජිවිතයේ කොටසක් බවට පත්වෙයි. කඩපොළට, වැඩපළට, බස් නැවතුමට, වීදියට යනඑන අතරවාරේ එය ඔවුන්ගේ ඒකාකාරී ජිවිතය මැද්දට කඩාපනියි. ඔවුන්ගේ මනස සෙමින් කළඹාලයි. මහමාවත් අද්දර ගොඩනැගිලි සිය කැන්වසය කරගත් බැන්ක්සි, කලාගාරවල වැජඹෙන කලාකරුවන්ට වඩා ජනතාවගේ සිත් තුළ ජීවත්වෙයි. ඔවුන් තුළ බලපෑමක් ඇතිකරයි. 2010 වසරේ ටයිම් සඟරාව විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද ලොව වඩාත් බලපෑම් සහගත පුද්ගලයන් සියදෙනා අතරට බැන්ක්සිගේ නාමයත් එක්වූයේ ඒ නිසාය.

වරෙක නිව්යෝර්ක් නගරයේ වීදි, බැන්ක්සිගේ කුරුටු චිත‍්‍ර විසින් අනවසරයෙන් ආක‍්‍රමණය කරන විට එම නගරවැසියෝ මෙවැනි ආකාරයේ අදහස් පළකළහ.

”මම කැමතියි ඒ කලාවට, ඒත් මම ගොඩක්ම කැමති මුළු නගරයම ඔහුගේ කැන්වසය බවට පත්කර ගන්නා ඔහුගේ කලාවට” කෙවින් සෙයිජ්, නිව්යෝර්ක් නගරවැසියෙක්.

නිව්යෝර්ක් සඟරාවේ විචාරකයෙකු වන ජෙරි සෝල්ට්ස්, බැන්ක්සි ගැන මෙවැනි අදහසක් පළ කරයි.

”ඔහු ප‍්‍රචාරකයෙක්. බැන්ක්සි කියන්නේ කලාකරුවෙක් නොවෙයි. බැන්ක්සි කියන්නේ ක‍්‍රියාකාරිත්වයක්. ඔහු මුළුමනින්ම සම්ප‍්‍රදායානුකූල, අරාජික, බොල් චරිතයක්. ඔහුගේ සිතුවම් කිසිදු ආකාරයකින් සිත්ගන්නාසුලූ නැහැ. උදාහරණයක් විදියට, බල්ලෙක් ගිනි නිවීමට යොදා ගන්නා ජල නලයක් මතට මුත‍්‍රා කිරීම, බිත්තියේ බැලූ‍මක් වැනි සිතුවම්.. මම කියන්න උත්සාහ කරන්නේ, ඒවා තරමක් තියුණු දේශපාලනික පණිවුඩ.. ඒත් ඒවා ඕනෑවටත් වඩා පැහැදිලියි.”

බැන්ක්සි වෙනුවෙන් ඉදිරිපත්වන්නන්ගේ අදහස්වලට අනුව වචන සහ සිතුවම් ඔහුගේ නිර්මාණයේ අන්තර්ගතයේ එක් කොටසක් පමණි. ඊට අමතරව එහි සන්දර්භයද සැලකිල්ලට ගතයුතු බව ඔවුන්ගේ අදහසයි.

බැන්ක්සි පිළිබඳ ලියන ලද Banksy called Banksy; The Man Behind the Wall නම් කෘතියේ කර්තෘ විල් එල්ස්වර්ත් මෙසේ පවසයි.
”කිසිදු ආකාරයේ කලාකරුවෙකු නොකරන ආකාරයෙන් ඔහු, කලාව වීදියට ගෙනඑයි. කලාගාරවලට නොයන, කෞතුකාගරවලට නොයන මිනිස්සු බැන්ක්සි දෙස බලන්නට වීදියේ මඳකට නවතිති.”

බැන්ක්සි යනු සාමාන්‍ය මිනිස් සමාජයට තේරුම්ගත නොහැකි ගුප්ත අබිරහසකි. ඔහු‍ගේ නිර්මාණ දිනෙන් දින ජනතාව අතරේ ජනප‍්‍රියත්වයට පත්වන විට, එම නිර්මාණ ජනතා කලාවක නිම්වළලූ‍ පුළුල් කරමින්, අනෙකුත් බොහොමයක් කලාකරුවන්ට ආභාසය ලබාදෙමින් ඔවුනට පෙර මඟ පෙන්වන විට, බැන්ක්සි ඒ ජනතාව අතරම රැු‍‍ඳෙමින් ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස ජීවත්වූවා මිස, ඔහු ලබන කීර්තියෙන් සහ ප‍්‍රසිද්ධියෙන් ගිනිකණ වැටී තමන් නියුක්තව සිටි කලාවේ අරමුණ විනාශකොට ගත්තේ නැත. එහෙත්, ඔහුගේ එම නොසැලෙන සංයමයෙන් රිද්දාගත්තේ සාමාන්‍ය මිනිස් සමාජයයි. මාධ්‍ය නිරන්තරයෙන් බැන්ක්සිගේ අනන්‍යතාව හෙළිකිරීමට උත්සාහ කළේය. විවිධ ආකාරයේ න්‍යායන් මඟින් අනුමාන කරමින් සාම්ප‍්‍රදායික පුද්ගලික තොරතුරු ගොන්නකට බැන්ක්සි නම් කලා අයිකනය සිරකොට ගැනීමට උත්සාහ කළේය. එහෙත් බැන්ක්සිගේ නොබි‍‍‍ඳෙනසුලූ විනය නිසා ඔහු වටා ඇති ප‍්‍රාකාරය පැපරාසින්ටද බිඳිය නොහැකි විය. මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව බැන්ක්සි නම් වීදි කලාකරුවා සිය කලා අනන්‍යතාව සිය පවුලේ සමීපතයන්ගෙන් පවා වසන් කර සිටීමට සමත්කම් ඇති ශූර පුද්ගලයෙකි. ඒ නිසා බැන්ක්සි යනු තවමත් කිසිවකු නාඳුනන පුද්ගලයෙකි.

”ඔබට කිසිවක් කීමට ඇත්නම් සහ ජනතාව ඔබට සවන් දීමට උවමනා නම් ඔබ වෙස් මුහුණක් පැළඳගත යුතුය.” බැන්ක්සි කියයි.

වෙනත් කලා නිර්මාණ
බැන්ක්සි වීදි කලාව, කුරුටු චිත‍්‍ර, කුරුටු චිත‍්‍ර කලාවට අවශ්‍ය තාක්ෂණික උපදෙස් සහ වීදි කලාව වටා බැඳුණු සමාජ දේශපාලනික තත්වයන් සාකච්ඡුාවට බඳු‍න් කෙරෙන කෘති පහ‍ළොවකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සම්පාදනය කර ඇති ගත්කතුවරයෙක් ද වෙයි. ඔහු ඉන් නොනැවතී, ලොස් ඇන්ජලීස් නුවරට එන ප‍්‍රංශ සංක‍්‍රමණිකයකු වීදි කලාව හා ‍ පෙමින් බැ‍‍ඳීම පිළිබඳ කියැවෙනExit Through the Gift Shop නම් වාර්තා චිත‍්‍රපටයක් 2010 දී අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර එය එම වසරේ ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ හොඳම (විශේෂාංග වාර්තා) Documentary feature  චිත‍්‍රපටය සඳහා ද නිර්දේශ විය.

ඉන් පසු 2015 වසරේදී අක්කර 2.5ක් පුරා විහිදුණු ‘‘ඩිස්මාලන්තය’’ නම් තාවකාලික, බැන්ස්කි විසින්ම හඳුන්වා දුන් ආකාරයට ‘‘ඒකාකාරි දෛනික ජීවිතයට විකල්පමය වෙනසක්’’ ලෙස, කලා උද්‍යානයක් නිර්මාණය කළේය. එය ආරම්භයේ සිටම නරඹන්නන්ට ලබා දුන්නේ වෙනස්ම ආකාරයේ අත්දැකීමකි. ඔහු එය නිර්මාණය කර තිබුණේ අව් රශ්මිය වැටෙන ග‍්‍රීෂ්ම සෘතුවේ පවා වැහි වළාකුළින් බරවී අඳුරු වටපිටාවක් ඇති එංගලන්තයේ පිටිසරබද, කිසිසේත්ම ආකර්ෂණීය නොවූ ප‍්‍රදේශයකය. බැන්ක්සි සහ ඔහුගේ ආරාධනයෙන් පැමිණ ඔහු හා එක්ව වැඩ කළ අනෙකුත් හැටකට ආසන්න කලාකරුවන්‍ විසින් සියල්ල නිර්මාණය කොට තිබුණේ, පටන් ගැන්මේ සිටම නරඹන්නා අපේක්ෂාභංගත්වයට පත් කිරීමටය. අන්තර්ජාලය හරහා ටිකට් පත් වෙන් කළ හැකි පහසුකම් ඇතැයි සඳහන් වුවද එම වෙබ් අඩවි ක‍්‍රියාත්මක නොවි නරඹන්නන් අසහනයට පත් කරවිය. එම උද්‍යානයේ සේවකයන් කිසිසේත්ම සිනාමුසු මුුහුණින් නරඹන්නන් පිළිගත්තේ නැත. ඔවුන් විඩාපත්ය. මුඩුම පෙනුමක් සහිත වුවන්ය. සියලූ දර්ශන සහ කලා නිර්මාණ සකසා තිබුණේ නරඹන්නන් කළකිරවන, අසහනයට පත්කරවන සහ සිතන්නට යමක් ඉතිරි කරන ආකාරයෙනි.

201 වසරෙදි බැන්ස්කි Walled Off නමින් ඔහුට අයත් හෝටලයක් පලස්තීනයේ බෙත්ලෙහෙම් නුවර විවෘත කළේය. එය ඩිස්මාලන්තයට පසුව බැන්ක්සි කළ විශාලතම කලා ව්‍යාපෘතියයි. ඊශ‍්‍රායෙලය සහ පලස්තීනය වෙන්වන පවුරට මායිම්ව ඇති එම ‍හෝටලය කාමර නවයකින් යුක්ත අතර එහි බිත්ති මුුළුමනින්ම පාහේ බැන්ක්සිගේ කුරුටු චිත‍්‍රවලින් අලංකරණය වී ඇත. බැන්ක්සි සුපුරුදු පරිදි එම චිත‍්‍රවලින් සිය මිලිටරි සහ යුද විරෝධය මෙන්ම ඊශ‍්‍රායලයේ ප‍්‍රතිපත්ති පරිහාසාත්මකව උග‍්‍ර විවේචනයට ලක් කරන අතරම, ඔහුට අවශ්‍යව ඇත්තේ ලොව පුරා විසිරී සිටින සිය රසිකයන් එහි බුරුතු පිටින් පැමිණිම නොව ඊශ‍්‍රායෙල් තරුණයන් සහ මැදපෙරදිග සංචාරකයන් එහි පැමිණීමත් ඔවුන් හා කිසියම් සංවාදයක් ‍ගොඩනඟා ගැනීමත්ය. ”අප කිසියම් ගැටුමකින් ඈත්වී එහි වගකීමෙන් නිදහස්ව අත පිසදා ගන්නට ඕනෑනම්, අප බලය ඇත්තන් සහ නැත්තන් අතරින් අප සිටගන්නේ බලය ඇත්තන් සමඟිනි” බැන්ක්සි කියයි.

සල්ලි මවන බැන්ක්සි කලාව
‘‘වාණිජ්‍ය නැඟිම වීදි කලාකරුවාගේ පරිහානිය පිළිබිඹු කරයි’’ විලේජ් වොයිස් නම් වෙබ් අඩවිය විසින් කරන ලද සාකච්ඡුාවකදී බැන්ක්සි සිය සිතුවම් මඟින් අනවශ්‍ය ලාභයක් ලැබීම පිළිබඳ එසේ සිය අදහස් පළ කළේය. ”වීදියේ ප‍්‍රදර්ශනයට තබා ඇති සිතුවමකින් මූල්‍යමය ලාභයක් ලබන පළමු මොහොතේම ඉන්ද්‍රජාලික ලෙස එම සිතුවම වෙළඳ දැන්වීමක් බවට පත්වෙනවා”

මින් පැහැදිලි වන්නේ වීදි කලාකරුවෙකුට ජිවත් වීමට ප‍්‍රමාණවත් තරම් මිස වීදි කලා නිර්මාණ වලින් අහස උසට ලාබ ලැබීම බැන්ක්සිගේ අපේක්ෂාව නොවන බවයි. කොටින්ම ‍කියතොත් වීදි කලාවේ අරමුණ එය නොවන බවයි. එහෙත් සුපිරි ධනවාදයේ ගැට කපන්නන්ගෙන්, ධනවාදයේ උග‍්‍ර විරෝධියෙකු‍ වන බැන්ක්සිගේ කලා නිර්මාණවලට පවා බේරී සිටීමට නොහැකි තත්වයක් උදා වී ඇතුවා සේය.
බැන්ක්සිගේ නිර්මාණ තුළ සංවාදයට බඳුන් කෙරෙන මතවාදීමය දේශපාලනික කාරණා නිසාත් ඔහුගේ අනන්‍යතාව සැඟවීම නිසාත් මාධ්‍යකරුවන්ට බැන්ක්සි කටගැස්මකි. ඒ නිසාම බැන්ක්සිගේ නිර්මාණ, සමාජය තුළ උපසංස්කෘතියක් සලකුණු කරන බලසම්පන්න කලා මාධ්‍යයක් බවට පත්ව ඇත. ඒ නිසාම එම නිර්මාණ, විශාල ප‍්‍රසිද්ධියක්ද මූල්‍යමය වටිනාකමක් ද අත්පත් කර ගැනීමට සමත් වී ඇත.
බැන්ක්සි ඇතුළු වීදි කලාකරුවන් වීදියේ කරන නිර්මාණවල මුද්‍රිත ආකෘතින්, පහසු මිලට රසිකයන්ට මිලදී ගැනීමට Pictures on wall නම් වෙබ් අඩවියක් නිර්මාණය කර තිබියදී බැන්ක්සිගේ කලා නිර්මාණ කලාගාරවල, කෞතුගාරවල කලාකරුවාගේ අවසරයකින් තොරව ඩොලර් මිලයන ගණන්වලට වෙන්දේසි වෙයි.

2014 වසරේ එම්.ඊ. ලන්ඩන් හෝටලය විසින් ‘‘බැන්ක්සිව හොරාකනවාද?’’ වැනි නොහික්මුණු ශීර්ෂ පාඨයක් ය‍ටතේ බැන්ක්සිගේ සුප‍්‍රකට නිර්මාණ හතක් වෙන්දේසි කිරීමේ අවස්ථාවක් සංවිධානය කර තිබුණි. ඒ කලාකරුවාගේ අවසරක් නොමැතිවය. එම වෙන්දේසියේදී බැන්ක්සිගේ සමහර කෘති ඩොලර් මිලියන 1.7ක් වැනි මුදලකට අලෙවි වුණු බව පැවසෙයි.

2007 වසරේ ලන්ඩනයේම වෙන්දේසි මන්දිරයක ඔහුගේ කෘති ත‍්‍රිත්වයක් වෙන්දේසි වූ මොහොතක බැන්ක්සි සිය වෙබ් අඩවියේ ‘‘උඹලා වගේ ගොන් හැත්තක්, මේ ගූගොඩ සල්ලි දීලා ගත්තා කියලා ඇත්තටම මට විශ්වාස කරන්න බැහැ’’ වැනි සටහනක් සහිත ඔහුගේ සිතුවමක් ප‍්‍රදර්ශනය කරමින් සිය විරෝධය පළකොට තිබුණි.

එසේම බැන්ක්සි රැයක් පුරා නිදි වරාගෙන ගොඩනැඟිලි බිත්ති සහ ප‍්‍රාකාර මත සිතුවම් කරන කුරුටු චිත‍්‍ර එසැණින් ඉවත් කිරීමට නගර බලධාරින්ට කිසිදු තහනමක් නැත. විටෙක එය එසේ සිදුවනවා සේම, බැන්ක්සිගේ කුරුටු චිත‍්‍ර සහිත බිත්ති සහ පුවරු නගරයෙන් එහෙම පිටින්ම ඉවත් කරන්නේ ඒවා ඉතා වැඩි මිලට කලාකෘති එකතු කරන්නන්ට, කලා කෘති වෙළඳාමේ යෙදෙන කළු කඩකාරයන්ට, කලාගාරවලට සහ කෞතුගාරවලට විශ්වාස කළ නොහැකි මිල ගණන්වලට විකිණීම සඳහාය. 2017 වසරේ කොලින් ඬේල් නම් චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂක වරයා Savings Banksy නම් වාර්තා චිත‍්‍රපටය නිර්මාණය කරන්නේ ද එසේ මහජන ප‍්‍රදර්ශනයට සඳහා වූ බැන්ක්සිගේ සිතුවමක් කළු කඩකාරයෙකුගෙන් බේරා ගැනීමට ගන්නා උත්සාහයක් කියාපෑමටය.

බැන්ස්කිගේ අවසරයකින් තොරව මෙලෙස විවිධාකාරයෙන් වසරකට විකිණෙන ඔහුගේ කලා කෘතිවලින් දළ වශයෙන් ලබන මුළු ආදායම ඩොලර් මිලියන 20 ක් පමණ වන බව ගණන් බලා ඇත.

බැන්ක්සිට මේ කිසිවක් පාලනය කළ නොහැක. ඔහුට තමාගේ නිර්මාණ මෙසේ මිලියන ගණන්වලට විකුණා ජීවිත් වීමට උවමනාවක් නොමැත. ඔහු, කලාවේ නියැලෙන්නේ සමාජය වෙනස් කිරීමේ, ඔහුගේම වදන්වලින් කිවහොත් ‘‘මේ ක‍්‍රමය කුඩුපට්ටම්’’ කිරිමේ අරමුණ පෙරදැරිවය. ඒසා විශාල ඔහුගේ කලා කෘති මංකොල්ලය පිළිබඳ කාරණ‍ාවේදී ද ධනවාදය සමාජය තුළ ක‍්‍රියාත්මක වන ආකාරය ඔහු සරල ලෙස පරිහාසයට ලක් කරයි. ” මම හරිම කැමතියි ධනවාදය සිය සතුරෙකුට පවා අවකාශයක් තනා දෙන ආකාරය ගැන.”
බැන්ක්සි වැන්නවුන් අපගේ වැනි සමාජයකට සහමුළින්ම ආගන්තුකය. කලා කෘති කිහිපයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් අනතුරුව කෙටි කලකින්ම තමන් වටා රැුස් වළලක් තනා ගන්නා සහ බලය ධනය කීර්තිය වෙනුවෙන් තමන්ගේ කලාවේ අරමුණු එක රැුයකින් වල දමන කලාකරුවන්ද, ටික කාලයකින්ම කලා කෘති අමතක වී කලාකරුවාගේ රැුස් වළල්ලට පමණක් වන්දනාමාන කරන රසියකයන්ද බහුලව සිටින ලංකාව වැනි රටක පුරවැසියන් වු අපට කිසිවකු විසින් ඒසා විශාල ධනයකට සහ කීර්තියකට පිටුපා තම කලාවේ අරමුණ වෙනුවෙන් පෙනි සිටීමට තරම් ප‍්‍රතිපත්තිගරුක වීම සැබවින්ම විශ්වාස කළ නොහැකි තරම්ය.

සුභාෂිණි චතුරිකා / anidda.lk

බැ න් ක් සි ! වීදි චිත්‍ර කලාවේ සුපිරිතරුව

Sanka Kirindiwela | සංඛ කිරිඳිවැල  boondi.lk
"ගරිල්ලා" යනු යුධමය අර්ථයෙන් ජනප්‍රිය වූ වචනයකි. කලාකරුවෙකු "ගරිල්ලෙක්" බවට පත්විය යුතුද? කොතරම් මතභේදාත්මක වුවත්, සැඟව සිට නිර්මාණ කළත් කලාකරුවෙක් සිය නිර්මාණය මුදා හළ විට එය අත් වන්නේ ජනතාවටයි. ප්‍රධාන ධාරාවේ කලාවට සංස්කෘතික ලෙසින් ගරිල්ලා ප්‍රහාර දියත්කර ඇති අයෙකු විසින් කලා ලෝකය දෙදරවමින් සිටී.

ඒ "බැන්ක්සි" ය.

"බැන්ක්සි" කලා ලෝකයේ සුපිරිතරුවකි. ධනවාදී වෙළඳපොල ක්‍රමයට අනුව නම් සුපිරි මිලක් නියම වූවෙකි. එහෙත් ඔහු "කලාව" යන ප්‍රධාන ධාරාවේ නිර්වචිත අර්ථය කඩාබිඳ දමමින් විකල්ප කලා භාවිතාවක නිරතවන්නෙකි. "බැන්ක්සි" ගේ කලාවේ මාධ්‍යය චිත්‍ර කලාවයි. එහෙත් ඔහු තමන්ගේ හැකියාවෙන් නිර්මිත චිත්‍රය අදින්නේ සුවපහසු කැන්වසයක හෝ කඩදාසි මත හෝ නොව ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වල ඇති ඉඩකඩවලය. එනම් ග්‍රැෆිටි (Graffiti) ස්වරූපයෙනි. වීදි වල, තාප්ප මත, උස් බිත්ති, දුම්රිය වල හෝ ප්‍රසිද්ධියේ හමුවන ඕනෑම ඉඩකඩක ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ සිදුකරනු ලබයි. බැන්ක්සි තරුවක් වන්නේ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ නිසාම පමණක් නොව ඔහුගේ භාවිතාවේ ස්වභාවය නිසාය.


ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ සම්බන්ධ ඉතා දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. වසර දහස් ගණනකට පෙර ලියා ඇති "සීගිරි කුරුටු ගී" පවා ග්‍රැ‍ෆිටි නිර්මාණය. එහෙත් නව නගර බිහිවීමත් සමග ස්ප්‍රේ කෑන් හෝ මාර්කර් පෑන් ආශ්‍රය කොට ගෙන ග්‍රැෆිටි ඇදීම සිදුකරනු ලබයි. ලංකාව තුළද ග්‍රැෆිටි ගණනයට අයත් දෑ සුවි‍ශාල වශයෙන් දක්නට හැකි වුවද, ඒවා කලාත්මක බවින් හා නිර්මාණාත්මක බවින් කොතරම් පොහොසත් ද යන්න ගැටළුවකි.



ලොව පුරා සිටින දස දහස් ගණනක් නිර්මාණ කරුවන් අතරින් බැන්ස්කි සුවිශේෂී වන්නේ ඇයි? බැන්ක්සිගේ භාවිතාව ගැන යම් විමසා බැලීමක් කරමු.

ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ වල යෙදීම යනුම විකල්ප නිර්මාණ භාවිතාවකි. මහා සම්ප්‍රදාය උල්ලංඝනය කරමින්, ඒවායේ පූර්ව නිශ්චිත තත්ත්වයන් ගණනකට නොගනිමින් කලාව වීදිය දක්වා ගෙන ඒම තුළ මහා සම්ප්‍රදාය තුලින් එල්ල චෝදනාවන් අතිමහත්ය. ඒ අතර බැන්ක්සි විසින් සිය නිර්මාණ සදහා උපයෝගී කරගනු ලබන්නේ ක්‍රම විරෝධී මාතෘකාවන්ය. යුධ විරෝධය, ප්‍රචණ්ඩත්වය එරෙහි වීම, වෙළද‍පොළකරණයට එරෙහි වීම, අධිරාජ්‍ය විරෝධය, ගෝලීයකරණ විරෝධය, නුතන තාක්ෂණය විසින් වෙළදපොළ අත්පත්කරගැනීම, ඒ හරහා වෙළදපොළ විසින් මනුෂ්‍යයා අත්පත්කරගැනීම වැනි විකල්ප මාතෘකා ඊට අයත්ය.



බැන්ක්සිට ඇති ජනප්‍රියතාව දිනෙන් දින තවදුරටත් ඉහළයෑමට හේතුව නම් ඔහු විසින් දිගින් දිගටම සඟවාගෙන සිටින ඔහුගේ අනන්‍යතාවයයි. රටවල් ගණනාවක සිය නිර්මාණ සිදුකරමින්, එසේම අතිශයින් ජනප්‍රියත්වයට පත් ප්‍රදර්ශන රැසකින් අනතුරුව තවදුරටත් ඔහුගේ අනන්‍යතාව රහසක්ව ඇත. එංගලන්තයේ බ්‍රිස්ටල් නගරය මූලික කොට ගෙන ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ ආරම්භකිරීමෙන් අනතුරුව එංගලන්තයේ ලන්ඩන් නුවර ඇතුළුව බොහෝ ප්‍රදේශ ගණනාවක සිය නිර්මාණ කිරීම් සිදුකරත්, එංගලන්තයේ සමහර දේශපාලකයින් මෙන්ම සංවිධාන විසින් චෝදනාකරනු ලබන්නේ ඔහු ඇතුළු ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරුවන් විසින් සිදුකරමින් සිටිනුයේ ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන විනාශ කිරීමත් අපවිත්‍රකිරීමත් (Vandalism) බවය. මෙනිසා ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ වලට එරෙහිව ඔහුව නිතිය ඉදිරියට ගෙන ඒමේ අවදානමක්ද ඇත. එංගලන්තය තුළ ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන විනාශ කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරුවෙකු වීම වසර 10ක් දක්වා සිරදඬුවම් විදිය හැකි වරදකි.

බැන්ක්සිගේ නිර්මාණ ලොවපුරා කලාගාර වල අතිශයින්ම ඉහළ මිලගණන්වලින් මේ වන විට ද අලෙවි වෙමින් පවතී. මේ සම්බන්ධයෙන් සිය වෙබ්අඩවිය තුළ දක්වා ඇත්තේ ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වූ Henri Matisse ගේ කියමනකි. එනම් "මගේ චිත්‍ර ඉතා ඉහළ මිළගණන් වලට අලෙවි වීම ගැන මම ලැජ්ජා වෙනවා. මම කැමති නෑ මට චෝදනාකරනවට කවදහරි මම නිර්මාණය කරලා තියෙන්නෙ අග්‍රකෘති (masterpieces) විතරයි කියන එකට."


බැන්ක්සිගේ රසිකයින් අතර බ්‍රැඩ් පිට්, ඇන්ජලිනා ජොලී වැනි ඉතා ජනප්‍රිය හොලිවුඩ් නළු නිලියන්, කෝටිපති ව්‍යාපාරිකයින්, අලෙවිකරණ සමාගම් හිමිකරුවන් වැනි විශාල පිරිසක් සිටිති. සුප්‍රකට සාචි සහ සාචි සමාග‍මේ හිමිකරු චාල්ස් සාචිද බැන්ක්සිගේ රසිකයෙකි. තමන් විසින් චාල්ස් සාචි හට සිය නිර්මාණ අලෙවිකරන්නේ ද යන ප්‍රශ්ණයට බැන්ක්සි පවසා තිබුනේ "ඔහුට ඔහුගේ මුදල් ඔහු ළගම තියාගන්න පුළුවන්, මම කැමති මගේ නිර්මාණ එක් අයෙක් ළග තියාගන්නවාට වඩා මිනිස්සු දස දහස් ගණනක් අතරෙ තබන්න." යනුවෙන්.

බැන්ක්සිට වෙළඳ දැන්වීම් නිර්මාණකරන සමාගම් වලින් ලැබෙන ආරාධනා බොහෝය. සුප්‍රකට NIKE සමාගම වෙනුවෙන් වෙළද දැන්වීම් නිර්මාණය කිරීම සදහා ඔහුට ආරාධනා කළ විට ඔහු පවසා තිබුණේ. "මම විකිණෙන්න කැමති නෑ, මම කැමතියි මගේ නිර්මාණ වෙනුවෙන් අවධානය යොමුකරන්න."
බැන්ක්සි විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඩයනා කුමරියගේ රුව රැගත් බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 10 නෝට්ටුව දැඩි ආන්දෝලනයකට ලක්විය. සාමාන්‍යයෙන් පවුම් නෝට්ටු හෝ කාසි සදහා යොදාගනුයේ බ්‍රිතාන්‍ය රැජිණගේ රූපය වුවද, බැන්ක්සි විසින් ඇයගේ රූපය වෙනුවට සම්ප්‍රදායික බ්‍රිතාන්‍ය රජපවුලේ මතබේදාත්මක චරිතයක් වූ ඩයනා කුමරියගේ රූපය යොදා ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් සකස් කොට තිබුණි. එහි Bank of England වෙනුවට Banksy of England ලෙසට ද වෙනස් කොට තිබුණි. මෙම මුදල් නෝට්ටු ‍එංගලන්තයේ කළුජාතික‍යින්ගේ සාම්ප්‍රදායික නොටින්ග්හැම් සැණකෙළිය තුළ බෙදාහැර තිබුණි. මෙම මුදල් නෝට්ටු උපයෝගී කොටගෙන පිරිස් විසින් බඩුභාණ්ඩ මිළදී ගත් බවද කියැවේ. කෙසේ වුවද මෙම මුදල් නෝට්ටු Ebay වෙබ් අඩවිය තුළ බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 100කටත් අධික මුදලක් දක්වා දැනටත් විකිණෙමින් පවතී.


බැන්ක්සි වාර්තා චිත්‍රපටි අධ්‍යක්ෂකවරයෙකුද වේ. ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද Exit Through the Gift Shop නම් වාර්තා චිත්‍රපටය 2011 වසරේ ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ හොඳම වාර්තා චිත්‍රපටය සඳහා ද නි‍ර්දේශ වූවකි. එය ග්‍රැෆිටි චිත්‍රකලාව හා විදී නිර්මාණකරණය හා එකී නිර්මාණකරුවන් පිළිබඳව ඇමරිකාවේ ජීවත් වන ප්‍රංශජාතික ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරුවෙකු වන මිස්ටර් බ්‍රේන්වොෂ් හෙවත් Thierry Guettaගේ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරණය ඇසුරෙන් නිපදවූවකි. බැන්ක්සි ඇකඩමි සම්මාන උළෙල සදහා සිය අනන්‍යතාව ‍එළිදක්වමින් උළෙලට සහභාගීවෙතැයි බොහෝ දෙනෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියද ඔහු ඊට සහභාගී වූයේ නැත.

මේ සටහන ඔහුගේ වෙබ් අඩවියේ [www.banksy.co.uk] Shop කොටසෙනි.

"ඔබගේ පුද්ගලික පරිහරණය සදහා ඕනෑතරම් බාගත කිරීම සදහා මම ආරාධනා කරමි. ඒත්, ‍මින් ඔබ තමන්ගේම නිර්මාණ කිරීමට හෝ විකිණීම සදහා යැයි කියමින් නිල වශයෙන් හෝ සැබෑ බැන්ක්සි නිර්මාණ යැයි පැවසීම නරකය, හොඳටම වැරදිය.
-බැන්ක්සි"


බැන්ක්සි විසින් පලස්තීනයේ බටහිර ඉවුර ප්‍රදේශයේ ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීනය වෙන්කිරීමට ඊශ්‍රායලය විසින් ඉදිකොට ඇති සැතපුම් 425ක් දිගු තාප්පය මත ග්‍රැෆිටි චිත්‍රණය කොට ඇත. ආරක්ෂක වශයෙන් ඉතා දැඩි උණුසුම්කාරී ප්‍රදේශයක් ලෙස ‍සැලකෙන මෙහි ආරක්ෂාව ‍පිළිබදව නොතකා පලස්තීන ජනතාව විදින පීඩාවන්ට කලාත්මක ලෙසත් විරෝධය දක්වමින් චිත්‍ර 9ක් ඇදීමට ඔහු හැකියාව ලැබී ඇත. [මෙතනින් බලන්න.]

කෝටි ප්‍රකෝටි ගණනින් මුදල් සංසරණය වන කලා ලෝකයේ බැන්ක්සි යනු සුපිරි වටිනාකමක් නියමවුණු තවත් කලාකරුවෙකි. ඔහු විසින් සිය ක්ෂේත්‍රය තුළ දක්ෂතා දක්වමින් එකී හැකියාව ලබාගෙන ඇත. එහෙත් ඔහුගේ සුවිශේෂිත්වය නම් ඔහුගේ නිර්මාණ සදහා මුදල් වලට කිසිදු බලපෑමක් කිරීමට නොහැකි වීමයි. සරලවම ඔහු විකිණෙන්නේ නැත. ජනප්‍රියත්වය හඹායන ලෝකයේ ඔහු තරුවක් වුවත්, ඔහුගේ අනන්‍යතාවය ඔහුගේ දෙමව්පියන්වත් නොදන්නා බව ද කියැවේ. එය සැබැවින්ම ක්‍රම විරෝධීය. ඔහු සැරිසරන්නේ නවීන ලෝකය තුළය. ඔහු ක්‍රමයට ‍විරෝධය පෑමට අතීතයට ගමන් ගන්නෙක් නොවේ.

Sanka Kirindiwela | සංඛ කිරිඳිවැල  boondi.lk
බූන්දි, ජනවාරි 26, 2013

1931 දී මන්ත්‍රී වැටුප් අඩු කිරීමේ බණ්‌ඩාරනායක යෝජනාව පරාජය වූ හැටි

ඩොනමෝර් සාමිවරයා ප්‍රමුඛ ඩොනමෝර් කොමිෂන් සභාවේ යෝජනා අනුව ප්‍රථම මැතිවරණය 1931 ජුනි මාසයේදී පවත්වනු ලැබීය. ඒ තුළින් මන්ත්‍රීවරුන් 50 ක්‌ සර්වජන ඡන්දයෙන් තෝරා ගැනීමට විධිවිධාන යෙදිණ. නමුත් එතෙක්‌ පැවැති ජාතීන් අනුව මන්ත්‍රීන් තේරීමේ ක්‍රමය අහෝසි කිරීමට ඩොනමෝර් කොමිසම තීරණය කිරීම නිසා ඊට විරෝධය පෑමක්‌ ලෙස ලංකා ද්‍රවිඩයන් මැතිවරණය වර්ජනය කිරීමට ගන්නා ලද තීරණය හේතු වෙන් යාපනය කන්කසන්තුරේ, කයිට්‌ස්‌ හා පොයින්ට්‌පේදුරු ආසන සඳහා අපේක්‍ෂකයන් ඉදිරිපත් නොවීය. ඒ අනුව ඡන්දය පැවතුණේ ආසන 46 ක්‌ වෙනුවෙනි.

සිංහල මන්ත්‍රීන් - 38
ලාංකික ද්‍රවිඩ - 03
ඉන්දියානු ද්‍රවිඩ - 02
යුරෝපීය - 02
මුස්‌ලිම් - 01

යන ආදී වශයෙන් ඡන්ද කොට්‌ඨාස සඳහා මන්ත්‍රීන් 46 ක්‌ තේරී පත් විය. මින් 09 දෙනෙක්‌ නිතරගයෙන් තේරී පත්වීම විශේෂ ලක්‍ෂණයකි. එසේ නිතරගයෙන් පත්වූවන් නම්

1. කැලණිය - සර්. ඩී. බී. ජයතිලක මයා

2. වේයන්ගොඩ - එස්‌. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක මහතා

3. මිනුවන්ගොඩ - ඩී. එස්‌. සේනානායක මයා

4. හැටන් - පැරී සුන්දරම් මහතා

5. බදුල්ල - ඩී. එච්. කොතලාවල මහතා

6. බිබිල - ජී. සී. රඹුක්‌පොත මහතා

7. දැදිගම - ඒ. එµa. මොලමුරේ මහතා

8. රුවන්වැල්ල - ඡේ. එම්. මීදෙනිය අධිකාරම්

9. බලන්ගොඩ - ඡේ. සී. රත්වත්ත මහතා

ඩොනමෝර් කොමිෂන් සභාවේ නිර්දේශ අනුව පිහිටුවනු ලැබූ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ ප්‍රථම රැස්‌වීම 1931 ජුලි 07 දින පැවැති අතර එහිදී සභානායක ලෙස සර්. ඩී. බී. ජයතිලක මහතා තෝරා, ගත් අතර කථානායක ලෙස ප්‍රැන්සිස්‌ මොලමුරේ මහතා තේරී පත් වූයේ වැඩි ඡන්දයෙනි. මොලමුරේ මහතාට ඡන්ද 35 ක්‌ද ඒ සඳහා ඉදිරිපත් වූ ස්‌නයිදර් මහතාට ඡන්ද 18 ක්‌ද ලැබී තිබුණි. ඒ අනුව ඒ. එµa. මොලමුරේ මහතා ලංකාවේ ප්‍රථම කථානායක ලෙස තේරී පත් විය.

ප්‍රථම රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සභාපති පදවියට පත් සර්. ඩී. බී. ජයතිලක මහතා 1931 ජුලි 28 දින ඇමැතිවරුන්ට හා මන්ත්‍රීවරුනට ගෙවිය යුතු වැටුප් පිළිබඳව වූ යෝජනාවක්‌ ඉදිරිපත් කළේය. මසකට මන්ත්‍රණ සභා රැස්‌වීම් 08 කට හා තවත් කාරක සභාවලටද මන්ත්‍රීවරුනට සහභාගි වීමට සිදු වී ඇතැයි ප්‍රකාශ කළ සභා නායකවරයා රටේ ආර්ථික අහේනිය නිසා මසකට රු. 400 බැගින් මන්ත්‍රීවරයකුට ගෙවීම සුදුසු බවත් එය 1931 -32 ආදායම් වර්ෂයට සීමා නොව පසුව වැඩිකිරීම සුදුසු බවත් යෝජනා කර සිටියේය. මන්ත්‍රණ සභාවේ උප සභාපතිවරයාට රුපියල් 750 ක්‌ද ඇමැතිවරුන්ට හා කථානායකවරයාට රුපියල් 1000 බැගිනුත් ගෙවීම සුදුසු බව යෝජනා කර සිටියේය. රටේ ආර්ථික තත්ත්වය යහපත් වූ විට කථානායකවරයාට හා ඇමැතිවරුනට රුපියල් 1500 බැගිනුත් උප කථානායකවරයාට හා කාරක සභා උප සභාපතිවරයාට රුපියල් 1000 බැගිනුත් මන්ත්‍රීවරයකුට රුපියල් 500 බැගිනුත් ගෙවිය යුතුයෑයි ඔහු යෝජනා කර සිටි අතර ඩී. එස්‌. සේනානායක මහතා එය ස්‌ථීර කළේය. මීට අමතරව නිදහස්‌ දුම්රිය ප්‍රවේශ පත්‍ර හා තැපැල් හා විදුලි සන්දේශ සේවා නොමිලයේම මන්ත්‍රීවරුනට ලැබෙන්නේය.

සභානායක සර් ඩී. බී. ජයතිලක මහතා ඉදිරිපත් කළ ඉහත යෝජනාවට අතුරු යෝජනාවක්‌ ඉදිරිපත් කළ එස්‌. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක මහතා මන්ත්‍රීවරයකුට දැනට ගෙවීමට යෝජනා කරන රුපියල් 400 මුදල රු. 300 දක්‌වා අඩුකරන ලෙසත් ආර්ථිකය යහපත් වු පසු ගෙවීමට යෝජිත මුදල රු. 500 සිට රු. 400 දක්‌වා අඩු කරන ලෙසත් යෝජනා කර සිටියේය. එසේම ඇමැතිවරුන් හා කථානායකවරයාගේ වැටුප රුපියල් 1000/- බැගින්ද උපකථානායක හා කාරක සභා උප සභාපතිට රුපියල් 750 බැගින්ද ගෙවන ලෙස යෝජනා කර සිටියේය. රජයේ සේවකයන්ගේ වැටුප යළි වැඩි කරනතුරු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වැටුප් වැඩිකළ යුතු නොවේයෑයිද කී බණ්‌ඩාරනායක මහතා ගම්බද සිටින ජනයා කෑමට, බීමට, ඉන්නට හිටින්නට හැකියාවක්‌ නැතිව මැලේරියා රෝගයෙන් පීඩාවට පත්වන අන්දම තමන් දුටු හැටිද විස්‌තර කළේය. බණ්‌ඩාරනායකගේ යෝජනාව ඡේ. ඇල්. කොතලාවල හෙවත් සර් ජෝන් කොතලාවල මහතා ස්‌ථීර කරන ලදී.

මේ අතර හලාවත මන්ත්‍රී ජී. සී. එස්‌. කොරයා මන්ත්‍රීවරයා විසින් තවත් අතුරු යෝජනාවක්‌ ඉදිරිපත් කළේය. ඉන් ප්‍රකාශ වූයේ කොළඹ ජීවත් වන මන්ත්‍රීවරයකුට මසකට රුපියල් දෙසීයක්‌ද කොළඹින් සැතපුම් පනහක්‌ ඇතුළත ජීවත් වන මන්ත්‍රීවරයකුට රුපියල් 300 ක්‌ද ඊටත් දුර බැහැර මන්ත්‍රීවරයකුට රුපියල් 400 ක්‌ද බැගින් ගෙවිය යුතු බවය. මෙම යෝජනාව බිබිල මන්ත්‍රී ජී. සී. රඹුක්‌පොත මහතා ස්‌ථීර කරන ලදී.

ඉහත අතුරු යෝජනා දෙකම ප්‍රතික්‍ෂේප වූ අතර සභානායක සර්. ඩී. බී. ජයතිලක මහතාගේ යෝජනාව අනුමත විය. මන්ත්‍රී වැටුප් අඩු කළ යුතු යෑයි බණ්‌ඩාරනායක මහතා ගෙනා යෝජනාවට පක්‍ෂ වූයේ එච්. ඩබ්. අමරසූරිය, ඩී. ඩී. ඇතුලත්මුදලි, ජී. සී. එස්‌. කොරයා, සුසන්තාද ෙµdන්සේකා, එච්. ඇල්. ද මුල්, ඩබ්. ඒ. ද. සිල්වා, ජී. රොබට්‌ ද සොයිසා, එච්. ආර්. ප්‍රීමන්, ඡේ. ඇල් කොතලාවල, ඒ රත්නායක ඩබ්. ටී. බී. කරල්ලියෑද්ද යන මන්ත්‍රීවරු පමණි.

මන්ත්‍රී වැටුප් අඩුකළ යුතු යෑයි බණ්‌ඩාරනායක මහතා එදා ප්‍රකාශ කරමින් කළ කතාවේ වැදගත්ම කොටස අදටත් වලංගු වේ.

" ......... මේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට මා පැමිණි පළමු දවසේ එනම් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විවෘත කරන දවසේ මම මුහුදට මුහුණලා පිහිටි ප්‍රියංකර අගාරයක තේ පානය කරමින් සිටියෙමි. මෙය කොපමණ ප්‍රතාපවත් ගොඩනැඟිල්ලක්‌ දැයි මගේ මිත්‍රයා විමසුවේය. දුෙව්‍යාපකරණ කොතරම් වැදගත්ද? ආසන කොපමණ සැප පහසුද? මහා සාගරයේ ගුමු ගුමුව කොපමණ සිත්ගන්නා සුලුද? මේවා ගම්බද පළාත් හා සස¹ බැලීමේදී මට මතක්‌ වූයේ ජයග්‍රාහයක ස්‌කිපියෝගේ වචනයි. අපගේ ගම්බද පළාත්වල වෙසෙන ජනතාව දහස්‌ ගණනින් මෙහි පැමිණ ඔවුන්ගේ අත්වලින්ම මේ ගොඩනැඟිලි අප මත බිඳ හෙළන දිනයක්‌ එළඹෙතැයි මට සිතුණේය. මගේ මිත්‍රයාගේ කනට මිහිරි වූ සාගරයේ ගුමු ගුමුව මට ඇසෙන්නේ අසරණ දරුවන් වෙනුවෙන් වැළපෙන කාන්තාවන්ගේ සුසුම් ලෙසිනි. එය බොළඳ අදහසකැයිද මට සිතේ. එසේ වුවත් ඒ දිළිඳු අයගේ තත්ත්වය අමතක නොවනු පිණිස අප විසින්ම කිසියම් පරිත්‍යාගයක යෙදිය යුතු වන්නේය.

එස්‌. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක චරිතාපදානය

සමරසේන මුදලිගේ

නිදහස් අරගලයේ ටී.බී.ජයා

1945 නොවැම්බර් මස 09 වැනි දින රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට ඉදිරිපත් වූ ඩොමීනියන් තත්ත්වය පිළිබඳ විවාදය පැවැත්විණි. මේ තීරණාත්මක අවස්ථාවේ මේ රට මුස්ලිම් ජනවර්ගය නියෝජනය කළ නායකයා වශයෙන් ආචාර්ය ටී.බී. ජයා කළ කථාව, තම ජනයාට වඩා තම මාතෘ භූමිය වඩා උසස් යැයි ප්‍රකාශ කළ ආදර්ශයක් වැනිය. නිදහස ලබා ගැනීමේ යෝජනාවට පක්ෂවීමට නම් බහුතර ජනතාවට මෙන්ම සුළුතර ජන කොටස්වලටද පනහට පනහ ලෙස අයිතිය බෙදී යා යුතුය. යන යෝජනාව පූර්ව කොන්දේසියක් ලෙස ඉදිරිපත්ව තිබිණි.

සෝල්බරි යෝජනා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව ඉදිරියේ විවාදය වූ අවස්ථාවේදීත් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට ශ්‍රී ලංකා පනත එස්.ඩබ්. ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේදීත් මේ රට මුස්ලිම් ජනතාවගේ ස්ථාවරය පැහැදිලි කරමින් ටී.බී. ජයා කළ තීරණාත්මක වූත් ඓතිහාසික කතාව ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ජනවර්ගයට අනාගතයේදීත් තමන් ගමන් කළ යුතු මාර්ගය ගැන පෙන්වාදුන් ඉඟියක් වැනිය.

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන නිදහස ගැන සලකා බලන කල එම නිදහස දිනා ගැනීමට කවර ක්‍රියාමාර්ගයකට වුවද අවතීර්ණවීමට පමණක් නොව තමන් භුක්ති විඳින වාසි හා ලාභ ප්‍රයෝජන ආදී දෑ පරිත්‍යාග කිරීමට පවා මුස්ලිම් ජනතාව සුදානම්. දේශපාලන ස්වාධීනත්වයට ඉහළින් පවත්නා වැඩිමනක් අයිතියක් ඇතැයි මම නොසිතමි. පටු දෘෂ්ටියකින් බලන කල්හි මුස්ලිම් ජනයාට මේ පනතේ අවාසිදායක කරුණු ඇති බව මට තේරුම් ගියද නිදහස වෙනුවෙන් මේ පනතට සහාය දීමට අප සූදානම්.”

ශ්‍රී ලංකාද්වීපයට නිදහස ලබා ගැනීම සඳහා ගෙන ගිය අරගලයේ අවසන් අදියරයට නායකත්වය දුන් ඩී.ඇස්. සේනානයක , සර්.පොන්නම්බලන් රාමනාදන්, සර්.ඩී.බී.ජයතිලක, සර් ජේම්ස් පීරිස්, යන නායකයන් අතර ආචාර්ය ටී.බී.ජයා මහතාද විය.

1890 වසරේ ජනවාරි පළමුවැනි දින තුවාන් මුර්හානුදීන් ජයා උඩරට මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ ගලගෙදර ග්‍රාමයේදී උපත ලද්දේය.

ඔහු වයස අවුරුදු 11 වන තෙක්ම කුර්ආනය ඉගෙන ගත්තේය. එය ධර්මධරයකු වෙතින් ලද ආගමික අධ්‍යාපනයක් විය. තුවාන් මුර්හානුදීන් ජයා හා පවුලේ සියල්ලන්ම අගනුවරට පදිංචියට පැමිණීමත් සමඟම ඔහුට විධිමත් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට අවස්ථාව උදාවේ. පාසලේ දීප්තිමත්ම සිසුවකු වූ හෙතෙම වයස අවුරුදු 13 දි ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබ ගල්කිස්සේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය.

ටී.බී. ජයා මහතා මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලයෙන් ගුරුවරයකු ලෙස තම සේවය ආරම්භ කළේය. පසුව මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයේත්, අගනුවර ආනන්ද මහා විද්‍යාලයේත් ගුරුවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය.

ඔහු නීති විද්‍යාලයේ අවසන් වසරේ ශිෂ්‍යයෙකුව සිටියදී එකල කුඩා පාසලක්ව පැවැති අගනුවර සහිරා විද්‍යාලයේ විදුහල්පති ධුරය බාරගැනීමට තුවාන් මුර්හානුදීන් ජයාට ඇරයුම් ලැබිණි. නීතිවේදියෙකුව තම අනාගතය සුන්දර කර ගන්නවාද නොඑසේ නම් සහිරව බාරගෙන තම සමාජ වගකීම ඉටු කරගන්නවාද යන ප්‍රශ්නයට මුහුණ දුන් අවස්ථාවේදී හෙතෙම සහිරාවේ විදුහල්පතිදූරය බාරගත්තේය. ඒ තමාගෙන් සමාජයට ඉටු විය යුතු මෙහෙවර සිදුකිරීම සඳහායි. එම විද්‍යාලයේ ස්වර්ණමය යුගය වූයේ ටී.බී. ජයාගේ යුගයයි.

යුද සමයේදී සහිරාව තාවකාලිකව වසා දැමීය. අගනුවර බොහෝ ජනතාව තම පදිංචිය වෙනස් කර ඉන් බැහැර ප්‍රදේශවල පදිංචියට ගියහ. වසාදැමූ අගනුවර සහිරාව වෙනුවෙන් අලුත්ගම, පුත්තලම, ගම්පොළ මාතලේ වැනි ප්‍රදේශවල සහිරා රැසක් ආරම්භ කිරීමට ටී.බී. ජයා මූලික විය. මේරට මුස්ලිම් ජනතාව අධ්‍යාපනික ක්ෂේත්‍රයේ පසුගාමී ත්ත්ත්වයක සිටියදී ඔවුන් සවිමත් කළේ ඔහුය. ගුරු වෘත්තියේ වූ ඉතා සුළු කරුණක් ගැන වුවද හෙතෙම සැලකිලිමත් වූයේය. එසේම ටී.බී.ජයා මහතා ගුරු අයිතීන් වෙනුවෙන්ද සටන් කළේය.

ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් පාකිස්තානයේ ප්‍රථම මහ කොමසාරිස් ධුරයට ඩී.ඇස්..සේනානායක මහතා විසින් ඔහුව තෝරාගනු ලැබුවේ, පාකිස්තාන නායකයන් හා එතුමන් අතර වූ සමීප සම්බන්ධතාව හේතුවෙනි. මහ කොමසාරිස් ධුරය, අවසන් වීමත් සමඟම සම්මතයෙන් බැහැරව යමින් තව දුරටත් ටී.බී.ජයාව එම ධුරයේ තබාගැනීමට පාකිස්තානයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ඉල්ලීමක් කරණ ලදී. ඒ ඔහු පාකිස්තාන සමාජය තුළ ලබා තිබූ ජනප්‍රියත්වය හේතුවෙනි.

ඔහු ශ්‍රී ලාංකේය හජ් වන්දනාකරුවන් වෙනුවෙන් මක්කම නගරයේ නේවාසිකාගාරයක් ආරම්භ කිරීමේ කාර්යයේ යෙදී සිටියේය. එහිදී ඇතිවූ හදිසි අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මදීනා නගරයේදී, තුවාන් මුරිහානුදීන් මහතා අභාවප්‍රාප්ත විය. ඒ 1960 වසරේ මැයි මස 31 වැනි දාය.

“දෙවියන් වෙතින් ආ අපි නැවත දෙවියන් වෙත යා යුතුවෙමු” -අල්කුර්ආනය

අනුසාර

මුල් - ශ්‍රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන් - "MUL" - Sir Ponnambalam Ramanathan - பொணம்பலம் ராமநாதந்

මැතිවරණ ඉතිහාසයේ රස මුසු තැන්

ඩොනමෝර් ආණ්‌ඩුක්‍රමය යටතේ 1931 දී ප්‍රථම රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව පිහිටවනු ලැබූ අතර ඊට පෙර සියවසක්‌ පමණ ක්‍රියාත්ම වූයේ ව්‍යවස්‌ථාදායක සභාවන්ය. 1921 වන විට ව්‍යස්‌ථාදායක සභාව නිලලත් මන්ත්‍රීන් 14 දෙනෙකුගේ හා නිල නොලත් මන්ත්‍රීන් 23 දෙනකුගෙන් යුක්‌ත විය. නිලලත් මන්ත්‍රීන් සියල්ලෝම විදේශිකයෝ වූහ. සෙසු මන්aත්‍රීන් තේරීමත් පත්කිරීමත් සිදු වූයේ වාර්ගික පදනමකින් මිස පළාත් හෝ කොට්‌ඨාස නියෝජන වන පරිද්දෙන් නොවේ. පසු කාලයේ මෙන් නොව එකල ඡන්ද බලය හිමිවී තිබුණේ වත්පොහොසත් උගත් උදවියට පමණි. එම සභාවේ ලාංකිකයන්ට හඬක්‌ හෝ බලයක්‌ නොවීය. දේශීය මන්ත්‍රීන්ට පැවැති මෙම නිෂ්පල තත්ත්වයෙන් මිදී ඔවුන්ට ද නාමමාත්‍ර හෝ සීමිත මට්‌ටමේ බලතල ලබා ගැනීමේ අටියෙන් වරප්‍රසාදලත් උගත් ලාංකික පිරිසක්‌ ආණ්‌ඩුක්‍රම ප්‍රතිශෝධනයක්‌ ඉල්ලා ව්‍යාපාරයක්‌ ඇරඹූහ.

ලංකා ජාතික සංගමය, උඩරට සංගමය හා ලංකා ප්‍රතිසංස්‌කරණවාදි ව්‍යාපාරය මෙහිලා ප්‍රමුඛස්‌ථානය ගත්තේය. මෙම උද්ඝෝෂණවලින් පසු ව්‍යවස්‌ථායක මණ්‌ඩලයේ මන්ත්‍රි සංඛ්‍යාව නිල නොලත් මන්ත්‍රීන් 37 කින් හා නිලලත් මන්ත්‍රීන් 12 කින්ද යුක්‌තව 49 දක්‌වා වැඩි කෙරිණි. ව්‍යවස්‌ථාදායක මණ්‌ඩලයේ සභාපති ධුරයට ආණ්‌ඩුකාරයා දැරූ අතර ශ්‍රීමත් ඡේම්ස්‌ පීරිස්‌ මහතා පත්විය. පෙරසේම මෙම මණ්‌ඩලයට ද සභිකයන් තෝරා පත්කරන ලද්දේ වාර්ගික පදනමක්‌ මතය.

1931 දී සිදු කරන ලද ආණ්‌ඩු කම සංශෝධනයෙන් ව්‍යවස්‌ථාදායක මණ්‌ඩලය අහෝසිවී ඒ වෙනුවට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව බිහිවිය. දැදිගම මන්ත්‍රී ඒ. එස්‌. මොලමුරේ මහතා එහි ප්‍රථම සභාපති ධුරයට පත්විය.

දෙවන රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මැතිවරණය 1936 දී පැවැත්විණි. මෙම මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූවන් මෙන්ම පත් වූවෝද බෙහෙවින් ඉහළ ප්ලැන්තියේ උගතුන් වූ අතර මහජන මුදලින් හෝ අයථා ක්‍රමවලින් හෝ අල්ලස්‌ ගැනීමෙන් හෝ නඩත්තුවීමට අවශ්‍යතාවත් නැති තරාතිරමේ අය වූහ.

1936 දී රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට පහත සඳහන් මන්ත්‍රීවරු තේරී පත්වූහ. උතුරු කොළඹ නේසම් සරවනමුත්තු මහත්මිය, මැද කොළඹ එවකට කම්කරු සමිති නායකයෙක්‌ වූ ඒ. ඊ. ගුණසිංහ, දකුණු කොළඹ ඒ. පී. ද සොයිසා, මිනුවංගොඩ පසුව අගමැති වූ ඩී. එස්‌. සේනානායක, මීගමුව වාසලමුදලි ඒ. ඊ. රාජපක්‍ෂ, ගම්පහ ඩී. පී. ජයසූරිය, කැලණිය ශ්‍රීමත් ඩී. බී. ජයතිලක, වේයංගොඩ පසුව අගමැති වූ එස්‌. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක, අවිස්‌සාවේල්ල බොරලුගොඩ සිංහයා නමින් විරුදාවලිලත් පිලිප් ගුණවර්ධන, පානදුර ඩී. එස්‌. ද පොන්සේකා, හොරණ ඒ. පී. ජයසූරිය, මතුගම නිදහස්‌ අධ්‍යාපනයේ පියා වශයෙන් සැලකෙන සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නංගර, මහනුවර ජෝර්ඡ් ඊ ද සිල්වා, මාතලේ බී. එච්. අලුවිහාරේ, ගලගෙදර ඒ. ඊ. නුගවෙල දුම්බර ඒ. රත්නායක, ගම්පල ආර්. එස්‌. එස්‌. ගුණවර්ධන, හැටන් කේ. නඩේස අයියර්, තලවාකැලේ එස්‌. පී. වෛතිලිංගම්. නුවරඑළිය ඊ. ඩබ්ලිව්. අබේගුණසේකර, ගාල්ල එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය, බලපිටිය රාජනීතිඥ ප්‍රැන්සිස්‌ ද සොයිසා, උඩුගම නීල් හේවාවිතාරණ, වැලිගම ඩේවිඩ් වනිගසේකර, මොරවක ආර්. සී. කන්නංගර, මාතර රාජා හේවාවිතාරණ, හම්බන්තොට ඩී. එම්. රාජපක්‍ෂ, යාපනය ඒ. මහදේවා, කයිට්‌ස්‌ ඩබ්ලිව්. දොරේසාමි, පේදුරුතුඩුව ජී. ජී. පොන්නම්බලම්, කන්කසන්තුරේ එස්‌. නඩේසන්, මන්නාරම - මුලතිව් ආර්. ශ්‍රී පද්මනාදන්, මඩකලපුව දකුණ එස්‌. ඩී. කනගරත්නම්. ත්‍රිකුණාමල - මඩකලපුව ඊ. ආර්. තම්බිමුත්තු, කුරණෑගල පසුව අගමැති වූ ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල, පුත්තලම ඡේ. එච්. ඉලංගතිලක, නාරම්මල එඩ්මන්ඩ් සමරක්‌කොඩිගේ පියා, සිරිපාල සමරක්‌කොඩි, කටුගම්පල ආර්. එස්‌. තෙන්නකෝන්, හලාවත ඒ. සී. එස්‌. කොරයා, අනුරාධපුර එච්. ආර්. ෆ්‍රSමන්, බදුල්ල, ඩී. එස්‌. එච්. කොතලාවල. බණ්‌ඩාරවෙල, ඩී. ඩී. ගුණසේකර, බිබිලේ ඡේ. සී. රඹුක්‌පොත, රත්නපුර ජයවීර කුරුප්පු, කෑගල්ල හැරිස්‌ රත්වත්ත, දැදිගම පසුව අගමැති වූ ඩී. එස්‌. ගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායක, රුවන්වැල්ල ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා, බලංගොඩ එච්. ඒ. ගුණසේකර.

වසන්ත කුමාර කේත්හේන

1962 හමුදා කුමන්ත්‍රණය හා එහි ප්‍රධාන හවුල්කරුවෝ

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජ ව්‍යqහය දැඩි තර්ජනයකට මුහුණ පෑ අවස්‌ථාවක්‌ වශයෙන් 1962 අසාර්ථක වූ හමුදා කුමන්ත්‍රණය හැඳින්විය හැක. 1959 බණ්‌ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස්‌ පක්‍ෂයේ නායකත්වයට පැමිණි 1960 ජූලි මහ මැතිවරණයෙන් අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයට පත් ලෝකයේ ප්‍රථම අගමැතිණිය වූ සිරිමාවෝ ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක මැතිනියගේ පාලන බලය පෙරලා දැමීම කුමන්ත්‍රණ කරුවන්ගේ අරමුණ විය. කුමන්ත්‍රණ නායකයන් සියලු දෙනාම සිංහල ක්‍රිස්‌තු භක්‌තිකයන්, හින්දු හෝ ක්‍රිස්‌තියානි දමිළ නැතිනම් බර්ගර් ජාතිකයන් විය. කුමන්ත්‍රණයට සම්බන්ධව සිටි එකම සිංහල බෞද්ධයා ස්‌ටැන්ලි සේනානායක නම් (පසුව පොලිස්‌පති) පොලිස්‌ නිලධාරියා විය. 1962 ජනවාරි 27 දින කුමන්ත්‍රණ සැලසුම්කරුවන් කුමන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක කිරීමට දිනය වශයෙන් යොදාගෙන තිබූ අතර ඒ තුළින් රජයට සම්බන්ධ හා විපක්‍ෂයේත් ඇතැම් දේශපාලනඥයන් අත්අඩංගුවට ගැන්මට කටයුතු යොදා තිබිණි. විශේෂයෙන් අගමැතිනිය අත්අඩංගුවට ගෙන ගාලුමුවදොර වෙඩි බෙහෙත් ගබඩාවේ රඳවා තබා රාජ්‍ය බලය මාරුවූ බවට එතුමියගෙන් ප්‍රකාශනයට අත්සන් ගැන්ම කුමන්ත්‍රණ කරුවන්ගේ සැලැස්‌ම විය. මේ තත්ත්වය දැනසිටි ස්‌ටැන්ලි සේනානායක තම බිරිඳට 27 දින කුමන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වීමට ප්‍රථම සිදුවන දේ පිළිබඳවත් කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව ඔහු තනතුරින් උසස්‌ වන අන්දමත් ප්‍රකාශ කිරීම මුළු රටේම යහපතට බලපෑ හේතු සාධකය විය. ඔහුගේ බිරිඳ වනාහි අධ්‍යාපනඥයකු වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී පී. ද ඇස්‌ කුලරත්න මහතාගේ දියණියයි. ගරු මැතිණිය හා දේශපාලනයේ නිරතවූ කුලරත්න මහතාට දුවණිය විසින් තම සැමියාගේ ප්‍රකාශය කන තැබූ වහාම එම පණිවිඩය සිරිමාවෝ බණ්‌ඩාරනායක මැතිනිය වෙත ලබාදෙන ලදී. ඒ වනවිට කුමන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වීමට තිබුණේ පැය කීපයකි. 27 මධ්‍යම රාත්‍රියට පෙර කුමන්ත්‍රණකරුවන් ස්‌ථානගතව සිටියේ තම තමන්ට පැවරුණු රාජකාරි අනුව ඒ ඒ දේශපාලනඥයන් හා ඇතැම් හමුදා නිලධාරීන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහාය. දිවයිනේ නිරිත දිගත් ගිණිකොන දිගත් කුමන්ත්‍රණකරුවෝ විහිදී සිටියහ. කුමන්ත්‍රණ එළිවීමෙන් පසු කුමන්ත්‍රණකරුවන් කුමන්ත්‍රණ අත්හිටුවා නිවෙස්‌වලට ගාල්වුණත් ඈත ප්‍රදේශවල  නියෝජිතයිනට කුමන්ත්‍රණය අත්හිටවූ බව ප්‍රකාශ කළ නොහැකි විය. එහි ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙස බද්දේගම සමසමාජ පක්‍ෂ මන්ත්‍රී නීල් ද අල්විස්‌ මහතාව අත්අඩංගුවට ගැනීමට අදාළ කුමන්ත්‍රණ නායකයා ක්‍රියා කළේය. කොළඹ කුමන්ත්‍රණකරුවන් එකිනෙකා සොයමින් අත්අඩංගුවට ගනිද්දී බද්දේගම කුමන්ත්‍රණකරු ලෙස සමසමාජ මන්ත්‍රිවරයා අත්අඩංගුවට ගෙන තිබීමම කුමන්ත්‍රණයේ සැලැස්‌ම අනාවරණය වීමට හේතු විය. අරලියගහ මන්දිරයේ ඉහළ මාලයට කුමන්ත්‍රණකරුවන් රැගෙන විත් ප්‍රශ්න කිරීම සඳහා පරීක්‍ෂණ ඒකකයක්‌ ඇතිකළ බව "අරලියගහ මැදුරේ ස්‌පන්දනය" පොතේ බ්‍රැඩ්මන් වීරකෝන් මහතා එහි 111 පිටුවේ සඳහන් කර ඇත. මේ වන විට අගමැතිනිය ආරක්‍ෂාව පතා රොස්‌මීඩ් නිවසේ සිට අරලියගහ මන්දිරය වෙත යුද්ධ ටැංකිවල ආරක්‍ෂාව සහිතව රැගෙන ආ බවත් අරලියගහ මන්දිරයට යුද ටැංකි ආරක්‍ෂාව සැලසූ බවත් පුවත්පත් වාර්තා කර තිබිණි. කුමන්ත්‍රණකරුවන් කවුද ඊට සම්බන්ධ නොවුවන් කවුද යන්න පිළිබඳ මේ වන විට හඳුනා ගැන්මට නොහැකි වූ නිසා 1962 ජනවාරි 27 දින රාත්‍රිය පුරාම කොළඹට දැඩි ආරක්‍ෂාවක්‌ යෙදවීමටත් සෙසු ප්‍රදේශ හා ගුවන්විදුලි සම්බන්ධතා අත්හිටුවීමටත් රජය කටයුතු කළේය. වැදගත් සාක්‌කිකරුවන්, සැකකරුවන් වැඩි දෙනාගෙන් ප්‍රශ්න කරන ලද්දේ රාජ්‍ය ආරක්‍ෂාව හා විදේශ කටයුතු පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු ලේකම් (අද නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය තනතුර හා සමානවූ) ෆීලික්‌ස්‌ ආර්. ඩයස්‌ බණ්‌ඩාරනායක මහතා විසිනි. පොලිස්‌පතිවරයා, නියෝජ්‍ය පොලිස්‌පතිවරයා (අපරාධ පරීක්‍ෂණ) පොලිස්‌ අධිකාරි (අපරාධ පරීක්‍ෂණ) ඉදිරිපිට කරනලද මේ ප්‍රශ්න කිරීම් පටිගත කළ අතර ලේඛන ගත කරන ලදී.

මෙම කුමන්ත්‍රණයේ හමුදාවට භාරවූ වැඩ කොටස මෙහෙයවීමට නියමිත වූයේ කර්නල් මොරිස්‌ ද මැල් හා කර්නල් එෆ්. සී. ද සේරම්ටය. පොලිසියේ කටයුතු විශ්‍රාමික නියෝජ්‍ය පොලිස්‌පතිවරයකු වූ සිඩ්නි ද සොයිසා හා සී. සී. දිසානායකට පැවරුණි. (පොලිස්‌ අධිකාරි) නාවික හමුදාවේ කපිතාන්වරයකු වූ රොයිස්‌ ද මැල් කුමන්ත්‍රණයේ සවිස්‌තර සැලසුම්කරු විය. මේ වන විට රජයට නිශ්චිතවම විශ්වාස වන්ත ඉහළ නිලධාරීන් වූයේ පොලිස්‌පති, වැඩබලන නාවික හමුදාපති රාජන් කදිරගාමර් හා නියෝජ්‍ය පොලිස්‌පති (අපරාධ පරීක්‍ෂණ) එස්‌. ඒ. දිසානායකත් පමණි. මෙම නිලධාරීන් අරලියගහ මැදුරට කැඳවාගත් අතර සෙසු ඉහළ හමුදා නිලධාරීන් එදින රාත්‍රියේ කිසියම් වේලාවකින් පසුව ඔවුනගේ නිවාස වලින් පිටවීම වැලැක්‌වීමට බණ්‌ඩාරනායක මහතා විසින් අවශ්‍ය කටයුතු යොදන ලදී.

කොළඹදී අත් අඩංගුවට ගත් සැකකරුවන් කෙටි ප්‍රශ්න කිරීම්වලින් පසුව හමුදා මූලස්‌ථානයේ වෙඩි බෙහෙත් ගබඩාවේ රඳවන ලද අතර එය අර්ධ වශයෙන් පොළව යටට වෙන්නට සකසා තිබූ ශක්‌තිමත් කොන්ක්‍රීට්‌ ගොඩනැඟිල්ලක්‌ විය. පිටපළාත් වලදී අත්අඩංගුවට ගත් අය එම පෙදෙස්‌වල මූලස්‌ථාන පොලිසිවල වැඩිදුර උපදෙස්‌ ලැබෙන තෙක්‌ රඳවා ගන්නට නියම කෙරින. මේ කිසිත් නොදත් මෙරට ජනතාව නින්දේ පසුවෙද්දී ජනවාරි 27 මැදියම් රැයේ ගුවන්විදුලි සබඳතා සහිත පොලිස්‌ රථවලට ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර සවිකොට කොළඹ නගරයපුරා යවමින් වහාම ක්‍රියාත්මක වනපරිදි ඇඳිරි නීතිය ප්‍රකාශ කිරීමට කටයුතු යොදන ලදී.

ප්‍රශ්න කිරීම් පිළිබඳව "අරලියගහ මැදුරේ ස්‌පන්දනය" පොතේ බ්‍රැඩ්මන් වීරකෝන් මහතා මෙසේ දක්‌වා ඇත.

"...තරුණ නිලධාරීන් සමාවක්‌ බලාපොරොත්තුවෙන් දීර්ඝ පාපොච්චාරණ කරන්නට වූයෙන් කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳ වඩ වඩා තොරතුරු හෙළිවන්නට විය. එහෙයින් ෆීලික්‌ස්‌ වඩවඩාත් ආරක්‍ෂාව තරකරමින් අරලියගහ මන්දිරය වටා ආරක්‍ෂක වළල්ලක්‌ යෙදවීය. නිල් පැහැ නාවික හමුදා නිල් ඇඳුමින් සැරසුනු නියෝජ්‍ය නාවික හමුදාපති රාජන් කදිරගාමර් ආරක්‍ෂාව සපයමින් අර්ධ මැෂින් තුවක්‌කුවක්‌ වනමින් ඉදිරිපස කොරිඩෝවේ එහා මෙහා යනු මට දක්‌නට ලැබිණ. ඔහු පැමිණ තිබුණේ ඒ වනවිට කවුරුන් ඇතුළතද කවුරුන් පිටතද කුමන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වනවාද කියා කිසිවකු හරිහැටි දැන නොසිටි හෙයිනි. පරිසරය දැඩි නොසන්සුන් තාවයක ගිලී තිබිණ...."

මේ වන විට කුමන්ත්‍රණය අසාර්ථක වූ බව කුමන්ත්‍රණ කරුවන් එකිනෙකා දැන ගත් අතර කුමන්ත්‍රණය බිඳ වැටී තමා අමාරුවේ වැටෙන්නට යන බව දැනගත් යුද හමුදාවේ තරුණ කැප්ටන්වරයකු වූ පෝලියර් නමැත්තා තම රිවෝල්වරයෙන් හිසට වෙඩි තබාගෙන මිය ගිය බැව් වාර්තා විය. ක්‍රමාණුකූලව කුමන්ත්‍රණය මැඩ පැවැත්වූ අතර 1962 පෙබරවාරි 12 හා 13 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේදී මේ සම්බන්ධ විවාදයක්‌ පවත්වන ලදී. ඊට ප්‍රථම ෆීලික්‌ස්‌ ආර්. ඩයස්‌ බණ්‌ඩාරනායක මහතා දීර්ඝ ප්‍රකාශයක්‌ තුළින් අග්‍රාණ්‌ඩුකාර ඔලිවර් ගුණතිලක, සර් ජෝන් කොතලාවල හා ඩඩ්ලි සේනානායකයන් කුමන්ත්‍රණයේ ඉහළ සැලසුම් කරුවන් වූ බව අල්ලාගත් ඉහළ පොලිස්‌ නිලධාරීන් ප්‍රකාශ කළ බව වාර්තා කරන ලදී.

පරීක්‍ෂණ කටයුතු අවසන් වනවිට විත්තිකරුවන් 29 දෙනකු සිටි අතර පළමු විත්තිකරු වූයේ සිවිල් නිලධාරියකු වූ ඩග්ලස්‌ ලියනගේ නමැත්තාය. ගැටලුව ඇතිවූයේ මේ වනවිට මෙරට නීති පද්ධතිය තුළ රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයක වැරදි කරුවනට දෙන දඬුවම් පිළිබඳ නිශ්චිත පිළිවෙතක්‌ නොවීමය. එසේම මෙම විත්තිකරුවන්ගෙන් ප්‍රශ්න කිරීම පිළිබඳ සාමාන්‍ය නීතිය ඉක්‌මවා කටයුතු සිදුකර තිබූ බැවින් ඒ පිළිබඳවද සලකා බැලීමට සිදුවිය. මේ නිසා කුමන්ත්‍රණ සැකකරුවන්ට විරුද්ධ නඩු විභාගය සඳහා විශේෂ නීතියක්‌ සම්මත කිරීමට රජය කටයුතු කළේය. 1962 අංක 1 දරන අපරාධ නීති විශේෂ විධිවිධාන පනතක්‌ සම්මත කරන ලදී. එහි ඞෂ අනුව නඩු විභාගයට පෙර හෝ පැවැත්වෙන අතර වාරයේ කවර අවස්‌ථාවක හෝ කිසියම් වැරැදි කරුවකුගේ සාක්‌කිය ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ඔහුට හෝ ඇයට සමාව දීමට ඇටර්නි ජනරාල් ට හැකිවන සේ විධිවිධාන ඇතුළත් කෙරිණ.

"රැජින එරෙහිව ඩග්ලස්‌ ලියනගේ හා තවත් අය" යනුවෙන් නඩු පවරන ලද අතර ප්‍රධාන විත්තිකරුවන් සියලු දෙනාට වැරැදි කරුවන් වී දේපළ රාජසන්තක කිරීමටත් ජීවිතාන්තය දක්‌වා සිරදඬුවම්ද නියම විය. නමුත් එවකට ලංකාවේ අවසාන අධිකරණය බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රිවිකවුන්සලය වූ අතර මෙරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීන්දුවට එරෙහිව විත්තිකරුවන්ගේ අභියාචනා පිළිගත් බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රිවි කවුන්සලය හෙවත් ඇපැල් උසාවිය මෙම නඩුවේ විත්තිකරුවන් වෙනුවෙන් නව නීති පැනවීම එනම් අතීතයට බලපැවැත්වෙන නීති පැනවීම ආණ්‌ඩුක්‍රම ව්‍යවස්‌ථාවට පටහැනි බව ප්‍රකාශ කරමින් විත්තිකරුවන් සියලු දෙනා නිදහස්‌ කරන ලදී.

ඩඩ්ලි සේනානායක, සර් ජෝන් කොතලාවල යන අය කුමන්ත්‍රණයේ සැලසුම් කිරීම සම්බන්ධ සාක්‍ෂි අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ ප්‍රකාශ කළත් මේ පිළිබඳව ඉදිරි පරීක්‍ෂණ සිදුනොවූයේ උසාවියේදී මේ අයගේ නම් ඉදිරිපත් නොවීමයි. නමුත් පසු කාලයේ මේ පිළිබඳව වාර්තා වූයේ කුමන්ත්‍රණයේ සැලසුම් කරුවන් අතර මෙම දෙදෙනාද සිටි බවයි. ඒ පිළිබඳව ෙ-. ආර්. ජයවර්ධන චරිතාපදානයේ මෙසේ සඳහන්වේ.

"....කොළඹට නුදුරු රත්මලානේ කඳවල පිහිටි සර් ජෝන් කොතලාවලගේ නිවසේදී ඔහු බැහැදැකීමට ෙ-. ආර්. ගිය අවස්‌ථාවේදී එනම් 1966 අප්‍රේල් 13/14 ජාතික අලුත් අවුරුදු සමයේදී ඔහුත් (සර් ජෝන් කොතලාවල) ඩඩ්ලි සේනානායකත් කුමන්ත්‍රණය සැලසුම් කිරීමට සම්බන්ධව සිටි බව ෙ-. ආර්. ප්‍රථම වරට දැනගත්තේය. සර් ජෝන්ගේ මුවින් එය හෙළිදරව් විය.

"....අප තවමත් අවදානමෙන් ගැලවී නැහැ"යි පවසමින් ඒ රහස ෙ-. ආර්.ට හෙළිකිරීම ගැන ඩඩ්ලි සේනානායක, සර් ජෝන් කොතලාවලට එම අවස්‌ථාවේදී තදබල ලෙස චෝදනා කළේය. (1979.10.15 දින ෙ-. ආර්. සමඟ සාකච්ඡාවේදී)

තවදුරටත් මේ බව දක්‌වන ෙ-. ආර්. ජයවර්ධන චරිතාපදානය (197/198 පිටු) මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි. "....1979 සැප්. 15 දින සර් ජෝන් කොතලාවල සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාව පැවැත් වූ අවස්‌ථාවේදී කුමන්ත්‍රණ නායකයන් සර් ජෝන් හමුවී ඔවුන්ගේ සැලසුම් ගැන කථා කළ ආකාරය ඔහු සමඟ පැවැති දීර්ඝ සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී ඔහු පැහැදිළි කළේය... කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳ කටයුතු අවසාන වශයෙන් තීරණය කිරීම පිණිස වූ රැස්‌වීම ඩඩ්ලි සේනානායකගේ නිවසට ආසන්නව පිහිටි බොරැල්ලේ කිතුල්වත්ත ගබඩාව නමැති අත්හැර දමනලද මිනිරන් ගබඩාවකදී ඩඩ්ලි සේනානායකගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පවත්වන ලදී. කුමන්ත්‍රණ නායකයනුත් ඩඩ්ලි සේනානායකත් ඊට පසු නැවතවරක්‌ රැස්‌වූ බව පෙනේ. එවර ජනවාරි 26 වැනිදා රාත්‍රි ඔවුන් රැස්‌වී ඇත්තේ කඳවල පිහිටි සර් ජෝන් කොතලාවලගේ නිවසේය. එයද ඩඩ්ලි සේනානායකගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විනි. කුමන්ත්‍රණය සාර්ථක වූයේනම් ඩඩ්ලි සේනානායක නිදහස්‌ චතුරශ්‍රයේ දී කුමන්ත්‍රණ නායකයන් ඇමතීමට නියමිතව තිබිණි. ඇත්ත වශයෙන්ම ජනවාරි 27 වැනිදා රෑ ඩඩ්ලි සේනානායක කුමන්ත්‍රණයේ සාර්ථකත්වය පිළිබඳ සංඥ බලාපොරොත්තුවෙන් නිදහස්‌ චතුරශ්‍රයට සමීප කොළඹ කෞතුකාගාරයට ආසන්නව පිහිටි තම ඥති සොහොයුරු ඩබ්ලිව්. සේනානායකගේ නිවසේ රැඳී සිට ඇත. කුමන්ත්‍රණය අත්හැර දමා තිබුණ හෙයින් එවැනි සංඥ කිසිවක්‌ ලැබුණේ නැත. ඒ බව නොදත් ඔහු අරමුණක්‌ නැතිව කුරුඳුවත්ත අවට රිය ධාවනය කරමින් සිට කඩවූ බලාපොරොත්තු ඇතිව පෙරලා නිවස බලා ගොස්‌ ඇත...." ෙ-. ආර්. ජයවර්ධන - චරිතාපදානය වෙළුම II 1956 - 1977- කේ. ඇන්. ද සිල්වා සහ හවඩ් රිගින්ස්‌ (203/204 පිටු)

මින් පැහැදිලි වන්නේ 1962 රාජ්‍ය විරෝධී හමුදා කුමන්ත්‍රණය හුදෙක්‌ හමුදා කුමන්ත්‍රණයක්‌ම නොවූ බවයි. කුමන්ත්‍රණයේ සැලසුම්කරුවන් අතර සර් ජෝන් කොතලාවල හා ඩඩ්ලි සේනානායකද සිටි බවට දැක්‌වෙන මෙම ප්‍රකාශ සත්‍ය අසත්‍ය භාවය පිළිබඳ අද තොරතුරු ගවේෂණය කිරීමට මේ කිසිවකු ජීවතුන් අතර නැත.

සමරසේන මුදලිගේ

දොරවල් කඩාගෙන මිනිස්සු ආපු අතීතයට ගමනක් ....චින්තන ජයසේන ගැන අතීත මතක

විමලනාත් වීරරත්න

මම දැන් පදිංචිය දෙල්ගොඩ සියඹලාපෙ කියන හරියෙ. මීට ටික කාලෙකට කලින් දවසක් ඔන්න මම ? බෝවෙලා අඩියකුත් ගහලා බස් නැතුව පයින්ම ගෙදර යනවා. මගදි තව දෙගොඩහරියෙ වයසෙ මනුස්සයෙක් හම්බ වුණා. මිනිහත් ටිකක් බීලා හිටියෙ. කයියක් ගහගෙන යමු කියලා දෙන්න එක්ක දැන් වැනි වැනී එනවා. නොයෙක් දේවල් කතා කර කර යන ගමන් මිනිහා මගෙන් නම ඇහුවා. මං කිව්වා චින්තන ජයසේන කියලා. මිනිහා එකපාරටම ගමන නවත්තලා, මගේ කමිස කොළරයෙන් අල්ලලා ‘අඩෝ බිව්ව පළියට ඉන්ටර්නැෂනල් බොරු කියන්න එපා’ කියලා මගේ කනට එකක් දුන්නෙ නැද්ද තරු විසිවෙන්න. මං ගුටිකාලා නිකම් හිටියා මිසක් ගමට එනතුරු මොකුත් කියන්න ගියේ නෑ’
චින්තන ජයසේන අමුතු ලෙස නම පතළ වූයේ එක ජාතියක වැඩකාරයකු වූ නිසාය. චින්තන උපන්නේ රණාලේදීය. තාත්තා විදුහල්පතිවරයෙකු ලෙස සේවය කළ නිසා පාසල් දහයක දොළහක ඉගෙන ගන්නට චින්තනට සිදු විය. ඔහු දෙමාපියන් සමග වැඩි කාලයක් ජීවත් වූයේ පානදුර පල්ලිමුල්ලේය. චින්තන කියන පරිදි ඔහුගේ උපහාස ලිවීම, සමාජ විචාරය, තීරු රචනා ආදියෙහි පදනම කාලයක් තිස්සේ බොහෝ තන්හි ඇවිදීම හා බොහෝ පිරිසක් ඇසුරු කිරීමය. ඔහුට ස්වරූප ගණනාවක පත්තර කරන්නට හැකියාව ලැබුණේ තමන් ලද අත්දැකීම්වල විවිධත්වය නිසා විය හැකිය. කොලම, අද, සිත්තර, හෙට, විලාසිතා ආදී එකිනෙකට මුළුමනින් වෙනස් අන්තර්ගතයන් සහිත ඔහුගේ නිමැවුම් හැම එකක්ම පාහේ ලංකාවේ ඉහළම ජනපි‍්‍රයත්වය ලද ඒවාය. චින්තනගේ කොලම හා සිත්තර චිත‍්‍රකතා පත‍්‍රය පළමුවැනි කලාපයේ සිටම මිලදී ගැනීමට පාඨකයන් ආවේ පත්තර කඩවල දොරවල් බිඳගෙනය. චින්තන මුලින්ම සම්බන්ධ වී සිටියේ උදය පුවත්පතටය. ඒ පාසල් යන අවධියේදීය. මුලින්ම අම්මා ගැන කවියක් ලියාගෙන තිලකරත්න කුරුවිට බණ්ඩාර මහතා හමුවන්නට ගිය චින්තන උදයට ලියන්නට පටන් ගත්තේය. අවුරුදු නිවාඩුවට පත්තරේ කට්ටිය ගම්බිම් බලා යන විට චින්තන එහි සෝදුපත් බැලීම භාරගත්තේය. චින්තන කැවුම් කන්න නැවතුණා එහෙනම් කියා සෙස්සෝ සිනාසුණහ. එහෙත් චින්තන ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් පත්තර කලාවේ පුංචි පුංචි දේවල්වල සිට ලොකු දේවල් දක්වා වැඩ ඉගෙන ගත්තේය.
ඊට ටික කාලෙකට පස්සේ තමයි මං ‘කොලම’ පටන් ගත්තේ. ඒක තනි තීරුවක්. මිල ශත 10යි. එ්කත් අරගෙන මම ගියා තුම්මුල්ලෙ පත්තර කඬේ ලියනගේ මුදලාලි හම්බවෙන්න. මිනිහා මේ තීරුව දැක්ක ගමන් මගේ ඇඟට ගොඩවෙලා මොකක්ද මේ, ඕවා කොහේ විකුණන්නද කියල අහපි. මං ඉතිං ටිකක් යාප්පුවෙලා කොලම මිනිහා ළඟට දාලා ආවා. ඊට පස්සෙ ලියනගේටත් හරි පුදුමයි. කොලම මිනිහා ගාව එක වතාවකට දෙසිය පනහක් විකිණෙන්න පටන් ගත්තා. කොලම නැද්ද කියලා පාඨකයො ඒක අහගෙන එන පත්තර කඩයක් බවට ලියනගේගෙ කඬේ පත්වුණා. ඔයින් මෙයින් මුදලාලිත් මාත් එක්ක හුඟක් යාළුවුණා.’ කොලම නමැති නම එම තීරුවේ සඳහන්ව තිබෙන්නේ අකුරු වර්ග තුනකිනි. ‘ල’ යන්න අනෙක් අකුරු දෙකට වඩා බොහෝ සෙයින් විශාලය. ‘කො’ යන්න පුංචිය. ‘ම’ යන්න කො යන්නට වඩා ටිකක් ලොකුය. ‘මේක ගැහුවෙ ලෙටර් ප්‍රෙස් ක‍්‍රමයට. නමට අකුරු අමුණන්න බලනකොට එකම ජාතියෙ අකුරු එතන නොතිබුණු නිසයි අකුරු ප‍්‍රමාණ තුනකින් කොලම කියන නම හදන්න වුණේ. හැබැයි ඒක අලූත්ම වැඩක් වගේ පෙනුණා.
චින්තන සිය තීරුවෙන් දේශපාලනය, කලාව හා සමාජ අගතීන් තදින් විවේචනය කළේය. එනිසා ඇතැම්හු කොලම සමග වෛර බැඳගත්තා. මේ අරෝව පිළිබඳව චින්තන එක් කොලමක ලියන්නේ මෙබන්දකි.
‘එකමත් එක රටක කිරි බරෙන් තන බුරුල්ල පිරුණු එළිච්චියක් සිටියාය. කිරි බර නිසා එළිච්චි යනවිට තන පොකුරු ඒ අතටත් මේ අතටත් වැනෙමින් බිමට කඩා වැටෙන්නට තතනයි. මේ දුටු එක් මෝඩ නරියෙක් තන වැටුණු පසු එළුමස් කන ලොබින් එළිච්චි පසුපස හති වැටෙන තුරු ගියේය. එහෙත් තන බිම වැටුණේ නැත. එමෙන්ම කොලම පළවීම පමාවනු දුටු ඇතැම් මෝඩ නරි කොලමට කෙළවී ඇතැයි උදම් ඇනූහ. කටමැත දෙඩූහ. තන බිම වැටුණත් කොලමට කෙළවෙන්නේ නැත. කොලම පළවන්නේ කොලමට වුවමනා වූ විට පමණය’ චින්තන ලියූ එකම කොලමක්වත් ඔහු ළඟ තිබුණේ නැත. එහෙත් දෙතුන් පළකින් ඉරීගිය එකම එක තීරු ලිපියක් ඔහුගේ බිරිඳ වන චාන්දනී සුරැුකිව තබාගෙන සිටියාය. එහි පිටුපස තිබුණේ චින්තන ලියූ අහස් ගව්ව චිත‍්‍රපටය පිළිබඳ විචාරයකි. අහස් ගව්වේ නළුවන් කිහිප අවස්ථාවකදීම යට ඇඳුම් ඇඳගෙන සිටීමත් පතී එ්වා සමීප රූප ලෙස පෙන්වීමත් එහිදී චින්තනගේ විවේචනයට බඳුන් වී තිබුණි.
එ්ක විවේචනය කළාට මම බොරු සදාචාර විරෝධියෙක් නෙවෙයි. දන්නැද්ද සමහර දේවල් අනවශ්‍ය ප‍්‍රවණතා බවට පත්වෙනවනෙ. ඒකයි.
චින්තන 1970 දි පමන අද පත්තරය පටන් ගත්තේ අනුර බණ්ඩාරනායකගේ ආරාධනයෙනි. මේ කාලයේ ඇත්ත පුවත්පතේ බී.ඒ. සිරිවර්ධන, රිචඞ් විජේසිරි වැනි අය හමුවන්නටත් ආ ගිය චින්තනට ඇත්තේ සිරා උපදෙස් දී තිබුණේ කොතන වැඩ කළත් කෙළින් වැඩ කරන්න යනුවෙනි. එහෙත් අද පත්තරයේ අවශ්‍යතාව අනුර නමැති චරිතය ගොඩනැංගවීම විය. චින්තන ඒ කොන්ත‍්‍රාත්තුව භාරගෙන නිර්මාණාත්මක වැඩ කොටසක් ඉටු කළේය. හොඳ වැටුපක්ද ලැබුණි.
‘අද පටන් ගන්නා කොට අපිට ටෙලිෆෝන් එකක්වත් තිබුණේ නැහැ. දවසක් අනුර මගෙන් ඇහුවා බෙලිඅත්තෙ අලූත් මන්තී‍්‍ර හොඳ කොල්ලෙක්. මිනිහට අපි සපෝට් එකක් දෙමුද කියලා. මිනිහා ඔෆිස් එකට ටෙලිෆෝන් එකකුත් දෙයි කියලත් අනුර කිව්වා. මම හා කියලා එවකට ළාබාලම පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරයා වෙච්ච මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ ඉන්ටර්වීව් එකක් පත්තරේ දැම්මා. 28635 කියන එයාගෙ දුරකතනයත් අපේ ඔෆිස් එකට දුන්නා. ඕං තව දවසක් උදේ පාන්දරම අනුර මට කතා කරලා චින්තන අද ලොකු වැඩක් නැත්නම් ගමනක් යමුද ඇහුවා. මං හා කිව්වා. සත්වෝද්‍යානයට. එතන ලොක්කා නීල් ද අල්විස් කියලා කෙනෙක්. අපි යනකොට එ්කෙ හිටියා පූස් පැටියෙක් වගේ හුරතල් කොටි පැටියෙක්. අනුර මූව දැක්ක ගමන් ඉල්ලූවා. අගමැතිනිගෙ පුතාගෙ ඉල්ලීමනෙ. සතුන් වත්තෙ ලොක්කත් හා ගන්න කියලා දුන්නා. අරලියගහ මන්දිර්යට ගෙනත් මට කිව්වා චින්තන මූට නමක් කියන්නකො කියලා. මං කිව්වා නිකං ගෙනාපු එකානෙ එ්නිසා බිංදු කියලා නම දාන්න කියලා. හැබැයි මේ බිංදුව මාසෙන් දෙකෙන් සීය දෙසීය සයිස් එකට හැදුණා. අනුර දැන් මූව ගෙදර පැත්තක තියාගෙන හුරතල් කර කර හදනවා. හැබැයි චන්ද්‍රිකා එහෙම වැඩිය ඔය කොටි හුරතලයට ආවේ නැහැ. එ් දවස්වල ජාත්‍යන්තර සමුළුවක් ලංකාවේ තිබුණා. රාජ්‍ය නායකයො, වෙනත් විශේෂ නියෝජිතයො සෑහෙන පිරිසකුත් ලංකාවට ආවා. අගමැතිතුමිය මේ කට්ටියට දවසක් අරලියගහ මන්දිරයෙ කෑමකට ආරාධනා කළා. ඔන්න දැන් රාජ්‍ය නායකයො කෑම මේසෙ කියමු. මෙන්න බොලේ බිංදුවා එකපාරටම ඇවිත් මේසෙ ගාවට පැන්නා. ඌ නිකං සෙල්ලමට වගේ දාපු සද්දෙට රාජ්‍ය නායකයො ටික බයවෙච්ච පාර සේරම මේසෙ උඩට පැන්නා. මැඩම් දුවගෙන ඇවිත් අනුරට බැන්නා මම මේ රටේ මිනිස්සු ටික බලාගන්න මහන්සි වෙනවා. උඹ මේ කැලේ ඉන්න කොටි ගෙට දාගෙන. අරන් පලයන් මේකව කියලා මැතිනි එවෙලේම ලොරියක් ගෙන්වලා කොටියා රිටර්න් කළා’
චින්තනට හැරිස් හුළුගල්ල සමීපවන්නේ 1975දීය. චින්තනගේ සමහර පත්තර නැවතී තිබුණු එවකදී හැරිස් කීවේ අලූත් වැඩක් කළ හැකි නම් මුදල් ටිකක් වියදම් කළ හැකි බවකි. නව ආරක චිත‍්‍ර කතා පත්තරයක් පිළිබඳ අදහස ඒ වනවිටත් චින්තන තුළ මතු වී තිබුණි. හෙතෙම සිත්තර චිත‍්‍රකතා පත‍්‍රය පටන් ගත්තේ කච්චේරියේ වැඩ කරමින් සිටි කැමිලස් පෙරේරාත් සම්බන්ධ කරගෙනය. එ් වන විට පළවෙමින් තිබුණු එකම චිත‍්‍රකතා පත‍්‍රය වූයේ ලේක්හවුස් ප‍්‍රකාශනයක් වූ සතුටය. සිත්තරට කැමිලස් ගජමෑන්, දොංසේතං, ලපයා, සිමෝනා වැනි චරිත ඇසුරින් හාස්‍ය හා සමාජ විචාරාත්මක චිත‍්‍ර කතා දෙකක් එක් කළේය. සරත් කවිරත්න හිතට වහල්වීමි කතාව ගෙනාවේය. ලිීලාරත්න ස්පාටකස් එකතු කළේය. සරත් මධු ඉතිං ඊට පස්සේ ඇන්දේය. එ් නං දැම්මේත් චින්තනය. යුනිිකෝ ටෝගා මෙන්ම සල්ෆා වැනි විද්‍යා ප‍්‍රබන්ධයක් ද චිත‍්‍ර කතාවක් ලෙස සිත්තරෙන් එළියට ආවේය. පළවිය යුතු චිත‍්‍ර කතා කුමන ආකාරයේ ඒවාද යන්න හා සංයුතිය ගැන මුළුමනින් සැලසුම් සකස් කළේ චින්තනය.
චිත‍්‍රකතාවක් නිව්ස්වලදි වගේ මොකටද කාටද කොහොමද කොහේද ඇයි එහෙම වුණේ කියනා හේතුඵල සම්බන්ධය මත ගොඩනැගීමටයි මම උපදෙස් දුන්නෙ. මොකටද කාටද කියන එකෙන් තොරව චිත‍්‍ර කතාවක් වුණත් පළකරන්න මම කැමති වුණේ නැහැ. හැරිස් ඇහුවා පළමුවැනි පත්තරේ කීයක් පි‍්‍රන්ට් කරන්නවද කියලා. මං කිව්වා 25,000ක් ගහමු කියලා. හැරිස් කිව්වා තව අවුරුදු දහයකින් නම් මං විසිපන්දාහට අනුමැතිය දෙන්නම් කියලා. එයා වැඬේ පහළට දාලයි හිතුවෙ. හැබැයි මම කොහොමහරි විසිපන්දාහක් ගැස්සෙව්වා. පළමුවැනි පත්තරේ ගන්න තුම්මුල්ලෙ කඬේ දොරවල් කඩාගෙනයි මිනිස්සු ආවේ. සිත්තර ඉතා ඉක්මනට සතියක සෙල්ස් ලක්ෂ දෙකහමාර පැන්නා. හැරිස් හුළුගල්ල හොල්මං වෙලයි මේ වැඬේ දිහා බලාගෙන හිටියෙ. හැරිස් එ් පාර මට රේසිං කාර් එකකුත් තෑගි දුන්නා. පඩිය රුපියල් 2500යි. 75 දී එ්ක ලොකු ගාණක්. සතිපතා සේල්ස් ප‍්‍රමෝෂන් බලන්න අපි රට පුරා යනවා. මාත් හොඳට කෑවා බිව්වා. තිඹිරිගස්යායෙන් ගේකුත් ගත්තා. ඞී.එස්. සේනානායක පාවිච්චි කරපු වොල්වෝ කාරෙකත් පස්සෙ කාලෙක රු. 1500කට ගත්තා.’
ඒ කාලයේදී චින්තන කවි පොත් දෙකක් ලිව්වේය. එ් හතරේ වාට්ටුව (කවි/කෙටිකතා* සහ මල් සතක් සේ හිරු නැගෙන්නා යන කෘති දෙකය. එ් හැරුණු විට අනුකරණවාදී සිනමාවට එරෙහිව විචාරයෙහි ද පෙරමුණ ගත්තේය. විලාසිතා නමින් සඟරාවක්ද සංස්කරණය කළේය. විලාසිතා කන්තෝරුව තිබුණේ ස්ටුඩියෝ එකකය. එ් සංගීතවේදී ආර්.එ්. චන්ද්‍රසේන මාස්ටර්ගේ ගෙවල් ඉදිරිපිටය. චින්තන, ජෝති, මිල්ටන් පෙරේරා, මිල්ටන් මල්ලවආරච්චි වැනි මිතුරන් හඳුනා ගන්නේ එහිදීය. එපමණක් නොව මරදානේ චොප්පෙ අයියා, හැටේ වත්තේ නිහාල්, ගෝනවල සුනිල් වැනි අය දැන හඳුනා ගත්තේත් ඒ අහළ පහළ කරක් ගැසීමෙනි. බන්දු මුණසිංහ, සේනක පෙරේරා, වික්ටර් රත්නායක චින්තනගේ ගජමිතුරන් වන්නේ මරදානේ බජාර් එකේදීය.
’73 දී විතර වික්ටර් දවසක් කිව්වා මම ෂෝ එකක් කරන්න හිතාගෙන ඉන්නවා ඒකට නමක් දාමුද කියලා. මමයි, ආර්.ආර්. සමරකෝනුයි තවත් කීපදෙනෙකුටයි නම දාන එක වික්ටර් භාර දුන්නා. අපි ඉතිං හවස් වරුවල වික්ටර්ගෙ මහරගම ගෙදර ගිහින් නම ගැන සාකච්ඡුා කරනවා. ගිය හැම දවසකම ගල් බෝතල් දෙකක් විතර ඉවර කරනවා. ගල් එකක් එ් සවස්වල රු.12යි. හවස කතාව පටන් ගත්තම අපි සමහරදාට එන්නේ උදේ. දවස් ගාණක් ඔහොම ගතවුණා. එ්ත් නමක් නෑ. අන්තිමට මට ඔය ‘ස’ කියන අකුර ඔළුවට ඇවිත් වික්ටර්ට කිව්වා. වික්ටර්ටත් වඩා එයාගෙ නෝනා ‘ස’ නමට කැමති වුණා. සමහරු ඇහුවා තනි අකුරෙන් පෝස්ටර් ගහන්න පුළුවන්ද වගේ වැඩකට නැති ප‍්‍රශ්න. අන්තිමට ලූම්බිණියෙ ‘ස’ පටන් ගත්තු දවසෙ දොරවල් කඩාගෙන සෙනග ආවේ.’
චින්තන නම් පට බැඳීමට රුසියෙකි. ඔහු තබන නම් අතිශයින්ම ජනපි‍්‍රය වන අතර ඒවා ආයාසයෙන් තොරව චින්තනගේ සිත තුළ ජනිතවීම විශේෂත්වයකි. ලංකාවට කොන්ඩෝම ආපු අලූත එය ප‍්‍රචාරය කිරීමේ කාර්යය භාරගෙන තිබුණේ ඞී. අල්විස් ඇඞ්වර්ටයිසින් ආයතනයයි. එහි හිමිකරු ආනන්ද තිස්ස ද අල්විස් මහතාය. චින්තන කොල්ලූපිටියේ නැවතී සිටින සමයේ දහවල් එකොළහ වෙද්දී බීර එකක් බීමට රේණුකා හෝටලයට යන පුරුද්දක් තිබුණි. දිනක් ආනන්ද තිස්ස ද අල්විස් චින්තනගේ මිතුරෙකුත් සමග එහි ඇවිත් සිටියේය. මිතුරා ආනන්ද තිස්ස ද අල්විස් මහතාට චින්තන හඳුන්වා දුන්නේ මෙයාට කියලා අරකට නමක් දාගන්න පුළුවන් කියාය.
‘ඒ පාර ආනන්ද තිස්ස ද අල්විස් මට කොන්ඩොම් එක ගැන කියලා ඒක පාවිච්චි කිරීමේ අවශ්‍යතාව, අරමුණ විස්තරාත්මකව පැහැදිලි කළා. ඊට පස්සෙ කිව්වා මේක මිනිස්සු අතරෙ ජනපි‍්‍රය කරන්න ගැළපෙන නමක් දාගන්න ඕනෙ කියලා. මං කිව්වා ඕක ඉතිං වැඩිය කල්පනා කර කර ඉන්න දෙයක් නෙවෙයි. කවුරුත් සතුටින් ඉන්න වෙලාවනෙ. එ් නිසා ඕකට පී‍්‍රති කියලා දාමු කියලා.’
චින්තන කියන්නේ තමන් හොඳ රත්තෙකු විය යුතුය කියා සිතූ මිනිසෙකු බවය. කොළ කොහොමටත් පෙන්නන්න බැහැ කියූ හෙතෙම අනුර බණ්ඩාරනායකගේ මැදිහත් වීමෙන් ‘අඳ පත්තරේ ගැසුවේය. ඊට පසු චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායකගේ ඉල්ලීමකට අනුව ‘හෙට’ පත්තරේ ගැසුවේය. මේ තත්ත්වය තුළ චින්තන අවසානයේදී නිල් වූවාද යන්න මගේ අවසාන ප‍්‍රශ්නය විය. චින්තනගේ උත්තරය වුණේ එහෙම වුණේ නැහැ යන්නය. ඔහුගේ අදහස මේ සියල්ලන් මැද තමන් කළේ කිසියම් නිර්මාණාත්මක කටයුත්තක් යන්නය. සමහරවිට බීලා පයින් ගිය අමුත්තා තමන් සමග වැනි වැනී යන අනෙකා චින්තන ජයසේනගේ නමට කැළලක් කරන්නට සැරසෙනවා යන අදහසින් රොස්ව ගොස් කනට එකක් දුන්නේ චින්තන ජයසේන නාමය පිළිබඳව නොනැසී පවතින භක්තිමත් හැඟීමනිසා විය හැකිය.

විමලනාත් වීරරත්න

පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසි ප්‍රථම කාන්තාව

ඩොනෝමෝර් කොමිසම මගින් නිර්දේශ කළ 1931 ප්‍රථම රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව තුළ රත්නපුරය දිස්‌ත්‍රික්‌කයට හිමිව තිබුණේ අංක( 46 - රත්නපුරය සහ අංක( 50 - බලංගොඩ යන ඡන්ද කොට්‌ඨාශ දෙක පමණි. ඉන් පසු සෝල්බරි කොමිෂන් සභාව මගින් යෝජනා කළ ආසන 89 න් සමන්විත වු ප්‍රථම නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්‌ඩලය පිsහිටුවීමේදී රත්නපුර දිස්‌ත්‍රික්‌කයට අංක( 86 - කිරිඇල්ල ජන්ද කොට්‌ඨාශය පිහිටුවනු ලැබීය. 1947 දී පැවැත් වූ ප්‍රථම මැතිවරණය සඳහා කිරිඇල්ල ආසනයේ ලියාපදිංචිව සිටි ඡන්ද දායකයන්ගේ සංඛ්‍යාව 30307 ක්‌ විය.

මුල්ම ජන්දය සඳහා අපේක්‍ෂකයෝ හය දෙනෙක්‌ තරගවැදී සිටියහ. ප්‍රථම මහා මැතිවරණය ආරම්භ වූ 1947 අගෝස්‌තු 23 දින ආසන 10 ක ජන්දය පවත්වා තිබේ. (පළමු මැතිවරණය දින 19 ක්‌ පුරා පැවැත්විණ) එදින ප්‍රකාශයට පත් කළ ජන්ද ප්‍රතිඵල අනුව ල. ස. ස. ප. යට ආසන 04 ද, එ. ජා. ප. යට ආසන 03 ද, ස්‌වාධීන අපේක්‍ෂකයින්ට ආසන 03 ද හිමි වී තිබුණි. ල. ස.ස.ප. යට හිමි වූ ආසන 04 අතරට කිරිඇල්ල ජන්ද කොට්‌ඨාශය ද අයත් විය. එදා කිරිඇල්ල ආසනයේ සම්පූර්ණ ජන්ද ප්‍රතිඵලය මෙසේය.

ෆ්ලොරන්ස්‌ සේනානායක (මහත්මිය) ල. ස. ස. ප. කුඩය - 5535, ටී. කේ. ඩබ්ලිව්. චන්ද්‍රසේකර (ස්‌වාධීන - සමනලයා) 3294, ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල (එ. ජා. ප. - ගස) 2439 එච්. ඒ. ජී. කලාටුවාව (ස්‌වාධීන - අන්නාසිගෙඩිය) 2428, බී. ඇස්‌. රාමචන්ද්‍ර (ස්‌වාධීන - තරාදිය) 1120, ඒ. ඇම්. ඇස්‌. ඇල්. පතනිමුහන්දිරම් (ස්‌වාධීන පුටුව) 366 ප්‍රතික්‍ෂේප කරන ලද ජන්ද ගණන( 399 ජන්දය දුන් මුළු සංඛ්‍යාව 15581 ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොපැමිණි සංඛ්‍යාව( 14726 මේ අනුව වැඩි ජන්ද 2241 න් කිරිඇල්ල ආසනය විශිෂ්ට ලෙස ජයග්‍රහණය කළ ෆ්ලෝරන්ස්‌ සේනානායක මහත්මිය ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසි ප්‍රථම කාන්තාව වශයෙන් වාර්තාවක්‌ තබන්නට සමත් වූවාය.

1952 දෙවන මහා මැතිවරණය පවත්වන විට ලියාපදිංචි ජන්දදායක සංඛ්‍යාවේ වැඩිවීමක්‌ සිදු නොවූ නමුත් (29037) ජන්දය ප්‍රකාශ කළ සංඛ්‍යාව 20790 දක්‌වා ඉහළ ගොස්‌ තිබිණි. එය පළමු මැතිවරණය සමග සසඳන විට 5209 ක වැඩිවීමක්‌ පෙන්නුම් කළේය. සර්වජන ජන්ද අයිතිය පිළිබඳව ජන්දදායකයාගේ අවබෝධය යම් ආකාරයකින් දියුණු තත්ත්වයකට පත්වීම මෙයට හේතුව විය හැකිය. මෙවර අපේක්‍ෂකයන්ගේ සංඛ්‍යාව 03 ක්‌ විය. ඒ තිදෙනාම ජන්ද පදනම අතින් ශක්‌තිමත් තත්ත්වයක සිටි අය වූහ.

මේ අය අතරින් පළමු මැතිවරණයේදී තුන්වැනි ස්‌ථානයට පත් වූ ඒ ඊ. බී. කිsරිඇල්ල මහතා (එ. ජා. ප) "පුටුව" ලකුණ යටතේ තරග කර ජන්ද 9978 ක්‌ ලබා ගනිමින් ප්‍රථම ස්‌ථානයට පත්ව සිටියේය. පළමු වරට කිරිඇල්ල ආසනයට තරග කළ ජයවීර කුරුප්පු මහතා (ශ්‍රී. ල. නි. ප) "කූඩය - ජන්ද 7369 ක්‌ ලබාගැනීමට සමත් විය.

හෙතෙම මීට ඉහත 1951-04-28 දින පැවැති අංක( 89 බලංගොඩ ආසනයේ අතුරු මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කර (ජයවීර කුරුප්පු (ගෙය) 22165, ඇම්. පී. ජෝතිපාල (ලාම්පුව 13440) බංගොඩ ආසනය නියෝජනය කරමින් සිටියේය. පළමු මැතිවරණයේදී කිරිඇල්ල ආසනය ජයගත් ෆ්ලොරන්ස්‌ සේනානායක මහත්මියට මෙවර ලබාගත හැකි වූයේ ජන්ද 31192 ක්‌ පමණි. මේ අනුව ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල මහතා වැඩි ජන්ද 2609 න් කිරිඇල්ල අසනය ජය ගැනීමට සමත් විය.

1956 තුන්වැනි මහා මැතිවණරයේදී මෙම ආසනයේ ලියා පදිංචි ජන්දදායක සංඛ්‍යාව 33008 ක්‌ වු අතර, 24551 දෙනා ජන්දය ප්‍රකාශ කර තිබිණි. මෙවරද ජන්ද සටනට පිවිස සිටියේ අපේක්‍ෂකයින් තිදෙනෙකු පමණකි. බණ්‌ඩාරනායක පිලිප් ගුණවර්ධන හවුල ගොඩනැඟු මහජන එක්‌සත් පෙරමුණ යටතේ " අත" ලකුණෙන් තරග කළේ මෙරට වාමාංශික ව්‍යාපාරයේ කැපී පෙනුන චරිතයක්‌ බවට පත්ව සිටි කුසුම්සිරි ගුණවර්ධන මහත්මියයි. අංක( 11 අවිස්‌සාවේල්ල ආසනය දෙවරක්‌ම දිනාගෙන සිටි (1948-04-18) දින අවිස්‌සාවේල්ල ආසනය සඳහා වූ අතුරු මැතිවරණයට නාමයෝජනා භාර ගැනීමේදී නිතරගයෙන් පත්විය. 1952 දී ක්‌ලොඩා ජයසූරිය (18485) පරදවා වැඩි ජන්ද 929 න් ජය ගත්තාය) කුසුමසිරි ගුණවර්ධන මහත්මිය මෙම මැතිවරණයේදී ජන්ද 16272 ක්‌ ලබා ගැනීමට සමත් වූවාය.

එ. ජා. ප යේ ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල මහතාට ජන්ද 7369 ක්‌ ලැබී තිබිණි. ල. ස. ස. ප යෙන් තරග කරමින් මුල්වරට දේශපාලනයට පිවිසි එච්. චන්ද්‍රපාල ගුණසේකර මහතාට හිමි වූයේ ජන්ද 1011 කි. (පසු කාලීනව දේශපාලනයෙන් ඉදිරියට පැමිණි චන්ද්‍රd ගුණසේකර මහතා 1965 මැතිවරණයේදී අංක( 22 කොට්‌ටාව ආසනයට තරග කර ඡන්ද 13911 (ල. ස. ස. ප. යතුර) ලබා ඇම්. ඩී. එච්. ජයවර්ධන (15971) මහතාට පරාජය වූවද, 1970 මැතිවරණයේදී ජන්ද 31662 ක්‌ ලබාගෙන, වැඩි ජන්ද 10495 න් ඇම්. ඩී. එච්. ජයවර්ධන මතතා පරදවා මැති සබයට පිවිස සංස්‌කෘතික උප ඇමැති ධුරයටද පත්විය. මේ අනුව වැඩි ජන්ද 9968 ක විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක්‌ අත්කර ගත් කුසුමා ගුණවර්ධන මහත්මිය කිරිඇල්ල ආසනයෙන් තේරී පත් වූ දෙවැනි වාමාංශික මන්ත්‍රීවරිය වශයෙන් මැති සබයට පිවිසි ආකාරය දැකගත හැකි විය. එහෙත්,

එයින් වර්ෂ හතරකට පසුව පැවැති 1960 මාර්තු මැතිවරණයේදී ජන්ද දායක යන්ගේ මනාපය පරිදි එ. ජා. ප. යේ ඒ. ඊ. බී, කිරිඇල්ල මහතාට ජයග්‍රහණය උදාකර ගැනීමට හැකි විය. එම ජයග්‍රහණයට බලපෑ ප්‍රධානම හේතුව අපේක්‍ෂකයන් තිදෙනෙකු අතරේ වාමාංශික ජන්ද බෙදීයැම බව පැහැදිලිව පෙනීගිය කාරණයකි. ඔවුන් ලබාගත් ජන්ද සංඛ්‍යාව මෙසේය.( පී. බී. විඡේසුන්දර (ල. ස. ස. ප යතුර 5270) ඩබ්ලිව්. එල්. ඩී. ජයවර්ධන (ශ්‍රී. ල. නි. ප අත4654) කුසුම්සිරි ගුණවර්ධන (ම. එ. පෙ කරත්ත රෝදය 3906) එච්. අත්තනායක (ල. ප්‍ර. ප - කුඩය 131) මේ අනුව එ. ජා. ප අපේක්‍ෂක ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල මහතා වැඩි ජන්ද 1546 න් ජයග්‍රහණය කර මැතිසභයට පිවිසිය ද මන්ත්‍රීධුරය දැරිය හැකි වූයේ දින 33 ක්‌ පමණකි. එ. ජා. ප ය පිහිටුවාගත් අස්‌ථීර රජය රාජාසන කතා විවාදයේදීම පරාජයට පත්ව සිව් වැනි පාර්ලිමේන්තුව 1960 අප්‍රේල් 23 දින විසුරුවා හරින්නට යෙදුණි.

1960 ජුලි මැතිවරණය සඳහා මෙම ආසනයේ ජන්දය දීමට සුදුසුකම් ලැබූ සංඛ්‍යාව 26106 ක්‌ විය. ජන්දය ප්‍රකාශ කළ මුළු සංඛ්‍යාව 19987 ක්‌ ලෙස සටහන් වී තිබිණි. මෙවර ඉදිරිපත්ව සිටියේ අපේක්‍ෂකයන් තිදෙනෙකි. නමුත් සැබැවින්ම තරගය පැවැතියේ ප්‍රධාන පක්‍ෂ දෙකේ අපේක්‍ෂකයන් දෙදෙනා අතරය. සම්පූර්ණ ජන්ද ප්‍රතිඵලය මෙසේය. පී. බී. විඡේසුන්දර (ල. ස. ස. ප යතුර 10708) ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල (එ. ජා. ප අලියා 8230) ඩී. සී. පී. බෙනරගම (ම. එ. පෙ. කරත්ත රෝදය 984) නරක්‌ වූ ජන්ද සංඛ්‍යාව 65. මේ අනුව වැඩි ජන්ද 2478 ක්‌ ලබා ජයගත් පී. බී. විඡේසුන්දර මහතා පළමු වරට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් දිවුරුම් දුන් ආකාරය දැකගත හැකි විය.

1965 මැතිවරණයේදී ජන්දදායකයින්ගේ ගණන 5905 කි න් වැඩි වී මුළු සංඛ්‍යාව 32011 දක්‌වා ඉහළ ගොස්‌ තිබිණි. මෙම මැතිවරණයෙන් පසු ආසන 66 ක්‌ දිනාගත් එ. ජා. ප. ය තවත් සුළු පක්‍ෂ කීපයක සහාය ඇතිව ප්‍රතිපාක්‍ෂිකයන් විසින් "හත් හවුල්" ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ රජයක්‌ පිහිටුවා ගත් නමුදු කිරිඇල්ල ආසනය දිනා ගැනීමට එවර ද අපොහොසත් විය. ල. ස. ස. ප යේ. පී. බී. විඡේසුන්දර මහතා දෙවැනි වරටත් මැති සබයට පිවිසීමේ වරම දිනාගත් 1965 මැතිවරණයේ කිරිඇල්ල ආසනයේ සම්පූර්ණ ප්‍රතිඵලය මෙසේය. පී. බී. විඡේසුන්දර (ල. ස. ස. ප යතුර) 13887 ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල (එ. ජා. ප - අලියා) 11620, එච්. ඒ. ප්‍රේමරත්න (ම. එ. පෙ කරත්ත රෝදය) 1167, යූ. ඩී. කුලසිsංහ (ලං. ප්‍ර. ප ඉර) 334 ප්‍රතික්‍ෂේප කරන ලද ජන්ද සංඛ්‍යාව 115, ජන්දය දුන් මුළු සංඛ්‍යාව 27123 කෙසේ වෙතත්, 1947 පටන් මෙම ආසනයට තරග කළ ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල මහතා ලබාගත් ඉහළම ජන්ද ප්‍රමාණය මෙම මැතිවරණයේදී වාර්තා විය. විඡේසුන්දර මහතා මෙවර ජය ගත්තේ වැඩි ජන්ද 2267 ක්‌ ලබා ගනිමිනි. 1970 හත්වැනි මහා මැතිවරණය එළැඹෙන විට වෙනස්‌කම් කීපයක්‌ම දක්‌නට හැකි විය. 1960 ජුලි මැතිවරණයේ සිට ල. ස. ස. ප. ය නියෝජනය කරමින් මැති සබයට ගිය පී. බී. විඡේසුන්දර මහතා මෙවර එ. ජා. ප යට එකතු වී අංක( 139 - රත්නපුරය ආසනයට තරග කළ අතර ජන්ද 12002 ක්‌ පමණක්‌ ලබාගෙන ශ්‍රී. ලං. නි. ප යේ නන්ද එල්ලාවල මහතාට (22633) වැඩි ජන්ද 10613 කින් පරාජයට පත්විය. 1947 පටන් මෙම ආසනයට එ. ජා. පයෙන් ඉදිරිපත් වූ. ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල මහතා ස්‌වාධීන අපේක්‍ෂකයකු ලෙස තරග කළේය. ඒ වෙනුවට එ. ජා. ප යෙන් ලෙනාඩ් කිරිඇල්ල මහතා ද, ල. ස. ස. ප යෙන් වාසුදේව නානායක්‌කාර මහතා ද ප්‍රථමවරට තරග කළ අයුරු දැක ගත හැකි විය. සම්පූර්ණ ප්‍රතිඵලය මෙසේය. වාසුදේව නානායක්‌කාර (ල. ස. ස.ප- යතුර) 19158, ලෙනාඩ් කිරිඇල්ල (එ. ජා ප - අලියා) 12975, ඒ. ඊ. බී. කිරිඇල්ල (ස්‌වාධීන - පුටුව) 300, වැඩි ජන්ද සංඛ්‍යාව 6183, ප්‍රතික්‌ෂේපිත ජන්ද සංඛ්‍යාව 39, ලියාපදිංචි ජන්දදායකයන් ගණන 36789, ජන්දය දුන් මුළු ගණන 32625. 1977 මැතිවරණය පවත්වන විට 1947 සිට පැවැති කිරිඇල්ල ආසනය අහෝසි වී අංක 153 යටතේ ඇහැලියගොඩ නමින් නව ආසනයක්‌ බිහි විය.

මෙම ආසනය පළමුවරට දිනාගනු ලැබුවේ ප්‍රථම වතාවට ජාතික දේශපාලනයට පිවිසි එ. ජා. ප යේ මර්වින් කුලරත්න මහතා විසිනි. ඔහු ලබාගත් ජන්ද සංඛ්‍යාව 21776 කි. ස්‌වාධීනව තරග කළ වාසුදේව නානායක්‌කාර මහතාට ජන්ද 14804 ක්‌ ද තුන්වැනි ස්‌ථානයට පත් වූ ඩබ්ලිව්. එල්. ඩී. ජයවර්ධන මහතාට ජන්ද 6128 ක්‌ ද ලැබී තිබිණි.

ජී. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාර

ආක්‍රොශ පරිභව දේශපාලනයෙන් අප විමුක්‌තිය ලබන්නේ කවදාද?

ජනාධිපති නීතිඥ විජය වික්‍රමරත්න
නවසිය තිස්‌ ගණන්වල සිට මැතිවරණ වලට පුරුදු වී සිටින ලක්‌දිව ජනතාව ඡන්දය දීමටත් ඡන්දය ඉල්ලීමටත් මහත් අභිරුචියෙන් ඉදිරිපත් වන බව නොරහසකි. ගමේ පාරක්‌, පාසලක්‌ හදාගැනීමටත් නගරේ පයිප්පයක්‌, විදුලි බුබුලක්‌ දමා ගැනීමටත් දරුවන්ට රැකියා ලබාගැනීමටත් අසල්වාසී විරුද්ධකාරයන්ගෙන් පළිගැනීමටත් බොහෝ දෙනා මාර්ගය කර ගත්තේ මේ මැතිවරණ ක්‍රියාවලියයි. දේශපාලනඥයකු ජනතාවට සමීපවන්නේ ජනතාවගේ හෘදය ස්‌පර්ෂ කරන්නේ වචන නොහොත් භාෂාව හරහායි. ඒ සඳහා අපේක්‍ෂකයකුට වාග් ශක්‌තියක්‌, කථිකත්වයක්‌ අතිශයින් අවශ්‍ය වේ. කථිකත්වය අතිශයින් විවිධ දෙයකි. කටහඬ උපතින් ලබන සම්පතක්‌ වන අතර පුහුණුවෙන් දැනුමෙන් සතතාභ්‍යාසයෙන් එහි බලපෑම අඩු වැඩි කරගත හැකියි. පෙර කළ පිනින් ලබන දෙයකැයි ඇතැම් අය සලකන වාග් ශක්‌තිය කථිකත්වය යහපත් අරමුණු සඳහා මෙන්ම අනිටු විපාක ගෙන දෙන අරමුණු සඳහාද යොදාගත හැකියි.

දැනට වසරකට පෙර පැවැති ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණයේදී අති විශිෂ්ට ලෙස ජයග්‍රහණය කළේ නීතිවේදියකු වූ බරක්‌ ඔබාමායි. ඔහුගේ පියා කෙන්යාවේ උපත ලත් අයෙකි. අසාමාන්‍ය ලෙසින් සාමාන්‍ය මිනිසකු වූ ඔබාමා මහතා ඇමරිකාව තුළ ප්‍රබල දක්‍ෂිණාංශය නියෝජනය කළ මැකේන් මහතා පරාජය කළේ වාග් චාතුර්යයේ කථිකත්වයේ හාස්‌කම ලොවටම කියාපාමිණි. සී එන්. එන්. රූපවාහිනිය සංවිධානය කළ විවාද පහ මගින් ඔබාමා මහතාගේ කථිකත්වය ඇමරිකාවටත් ලොවටත් පැහැදිලි වූ ආකාරය ප්‍රේක්‍ෂක සිත් තුළ කලක්‌ පවතිතු නොඅනුමානයි. ඔබාමා මහතා අපේක්‍ෂකයකුව සිටියදී බර්ලින් නුවරට ගොස්‌ පැය දෙක්‌ පුරා පැවැත්වූ චතුර කතාව කාට නම් අමතක වේද? ඇමරිකානු ප්‍රකාශනයක්‌ වන "නිව්ස්‌ වීක්‌" සඟරාව ඔබාමා මහතා ගොලීය ජනාධිපති (Global President) ලෙස හඳුන්වා සිටියේ ඔහුගේ කථිකත්වයට මුළු ලොවම වශීවී සිටි නිසාය.

ජනතාවගේ සිත්සතන්, සංකල්ප අපේක්‍ෂා මහා ප්‍රඥව මහා කරුණාව සහිත උත්තම තලයකට ඔසවා තබනවා වෙනුවට ජනතාව ඇද වැටී සිටි පාතාල තලයට ආවේගශීලීව සමීප වී අන්තවාදී ජාතිකවාදී දුම්මල ගසා ජනතා නායකත්වයට පිවිස ස්‌වකීය රටක්‌ ලොවක්‌ ගිනිතැබූ වෙනත් දක්‍ෂ කථිකයකු ගැනද ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙයි. ඔහු නම් 1933 ජනවාරි මස 30 වැනිදා ජර්මනියේ චාන්සලර් නිලයට පත්වූ ඇඩොල්ෆ් හිට්‌ලර්ය. ජර්මනියට අසල්වාසිවූ ඔස්‌ටි්‍රයාවේදී 1889 අප්‍රියෙල් 20 දින උපත ලද හිට්‌ලර් පසුව ජර්මනියේ මියුනික්‌ නුවරට පිවිස එවක එහි ගැවසුණු අන්තවාදී ජාතිකවාදී පිරිසක්‌ හා මිශ්‍ර විය. කෙටි කලක්‌ හමුදා කෝප්‍රල්වරයකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහු යුද කාර්යයේදී තුවාල ලැබීය. පළවැනි ලෝක යුද්ධය කෙළවර වූයේ ජර්මනිය අන්ත පරාජයකට පත් වෙමිණි. ජයග්‍රාහකයා වූවේ කවදත් ජර්මනියේ තරහකාරයා වූ ප්‍රංශයයි. මෙම අන්ත පරාජය නිසා ජර්මානු ජනතාවට විදින්නට සිදුවූ දුක්‌ගැහැට අනන්තය. ආර්ථික හා මූල්‍යමය ගැටලු ඇරුණාම ජර්මන් ජනතාවගේත් රාජ්‍යයේත් අභිමානයට මේ පරාජය නිසා ඇතිවූවේ බරපතල හානියකි.

මේ නිසා ජර්මනිය පුරා තරුණ පිරිස්‌ පැවති ආණ්‌ඩුවටත්, යුදෙව්වන්ටත් ද්වේශ කරන්නට පෙළඹවීම පහසු කාරියක්‌ වීය. යුද්ධයට යුද පරාජයට හේතු වූ කරුණු සංසුන්ව, බුද්ධිමත්ව වටහාගෙන ඥනවත්ව කටයුතු කිරීම වෙනුවට බැලු බැල්මට සතුරන් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන බලවේග හා සුළුජන කොටසක්‌ වූ යුදෙව්වන් මේ පරාජයේ හේතුව ලෙසින් උද්ගතවූ ආර්ථික හා සමාජයීය අර්බුදයට එකම විසඳුම අන්තජාතිකවාදී අධිපතිවාදය හා යුදෙව් විරෝධී බව ජර්මනියේ ජනතාවගේ විශාල කොටසකට ඒත්තු ගැන්වීමට හිට්‌ලර් සමත් විය. ඒ සඳහා ඔහු භාවිත කළේ අන්තවාදී ජාතිකවාදී ෆැසිස්‌ට්‌ දර්ශනයක්‌ ජනතාව පොඹවාලීමට ශක්‌තිය පිළිබිඹුව ඔහුගේ චතුර කථිකත්වයයි. හිට්‌ලර්ගේ චතුර කථිකත්වය ඔස්‌සේ ඔහු ජර්මනියත් මුළු ලොවත් ඇදගෙන ගියේ මොන විධියේ අගාධයකට දැයි දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ ඉතිහාසය මතක ඇති අයට යළි යළිත් මතක්‌ කිරීම අනවශයයි. කථිකත්වයේ ගැබ්වන විශ්මය හා හාස්‌කම මෙන්ම එයින් ඇතිකළ හැකි යහපත හා අයහපත ඔබාමා හා හිට්‌ලර් තුළ පැවැති කථිකත්වය විග්‍රහ කර බැලීමෙන්ම වටහා ගැනීම පහසුයි.

දේශපාලනය නමින් අද ලක්‌දිව හැඳින්වෙන ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වූයේ 1930 දශකයේ දීය. ඡන්ද බලය පුළුල් වීමත් අධිරාජ්‍ය විරෝධී ජනතා සංවිධානයක්‌ ලෙස ලංකා සමසමාජ පක්‍ෂය පිහිටුවීමත් ඉන්පසු එක්‌සත් ජාතික පක්‍ෂය පිහිටුවීමත් ලක්‌දිව ජනතාව දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වයට සම්බන්ධවීමට බෙහෙවින් උපකාරී වීය. පූර්ණ දේශපාලන නිදහස හා සමාජවාදී දේපළ ක්‍රමයක්‌ අරබයා ගොවි කම්කරු ජනතාව සංවිධානය කිරීම අරමුණ කරගත් සමසමාජ දේශපාලන ව්‍යාපාරය රටේ සාමාන්‍ය ජනතාව දේශපාලන ක්‍රියාවලිය වෙත වෙසෙසින්ම යොමු කළ නිසා සමාජයේ පහළ තලවලට දේශපාලන හැඟීම් ගලාගිය බව අද කවුරුත් පිළිගන්නා කරුණකි. සිය බසින් ජනතාව ඇමතූ සමසමාජ කථිකයෝ කම්කරු සමිති, තරුණ සමිති, පක්‍ෂ ශාඛා පොදුජන සංවිධාන ගොඩනැඟීමට අතිශයින් වෙහෙසී ක්‍රියාකළහ. 1931 වර්ෂයේ දොස්‌තර එස්‌. ඒ. වික්‍රමසිංහ මහතා හා 1936 වර්ෂයේ පිලිප් ගුණවර්ධන මහතාත් ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා මහතාත් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට මහජන ඡන්දයෙන් පත්වී යැම අප රට දේශපාලනයට නව අරුතක්‌ එක්‌කිරීමක්‌ වීය.

රටේ ජනතාවගේ ජීවිතයට සම්බන්ධ සියලු මූලික ගැටලු දුෂ්කරතා විසඳුම් පිළිබඳව ශාස්‌ත්‍රීය වූද, විද්‍යාත්මක වූද තොරතුරු ඉතා ගැඹුරින් සිදුකරවීම ඇරඹුණේ මේ වකවානුවේය. මේ වැදගත් අර්ථවත් හා සාරවත් වූද ක්‍රියාවලිය 1948 පසු යුගයේදී වඩාත් ශක්‌තිමත් වීය. පාර්ලිමේන්තුව විද්වත් සභාවක්‌ම වීය. උසස්‌ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් නොතිබුන ද ප්‍රායෝගික ඥනයෙන් හෙබි දේශපාලනඥයන් වූ ඩී. එස්‌. සේනානායක, එස්‌. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්‌ඩාරනායක, ඩඩ්ලි සේනානායක, පිලිප් ගුණවර්ධන, ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා, ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, රාජනීතිඥ ජි. ජි. පොන්නම්බලම්, මහාචාර්ය සී. සුන්දරලිංගම්, පීටර් කෙනමන්, බර්නාඩ් සොයිසා, එම්. ඩී. බණ්‌ඩා, සී. බී. වන්නිනායක, ටි. බී. ඉලංගරත්න, සරත් මුත්තෙට්‌ටුවගම වැනි දේශපාලනඥයන් මැතිසබය සැබැවින් ආලෝකමත් කළ කථිකයෝ වූහ. අලුතින් පත්වී පැමිණි මන්ත්‍රීවරුන්ට මේ ප්‍රවීණයන්ගෙන් මහගු ආදර්ශයක්‌ ලැබිණි. හරි වැරදි ගැන අවබෝධයක්‌ නිසඟින් ලැබුණු අතර පක්‍ෂ නායකයෝ ස්‌වකීය පාක්‍ෂික නවකයන්ගේ මනා හැසිරීම ගැන සැළකිල්ලක්‌ දැක්‌ වූහ. සියලු මන්ත්‍රීවරුන් නියෝජනය කළේ පුළුල්ව රටේ පැවති ශිෂ්ටසම්පන්න දේශපාලන සංස්‌කෘතියකි. දූෂිතයන්, මැරයන්, ජනතාවගේ පොදු වත්කම් සූරා කන්නන් අතරින් පතර සිටියද ඔවුන් වීරයන් ලෙස, පූර්වාදර්ශී උත්තමන් ලෙස සැළකුනේ නැත.

මන්ත්‍රීවරුන්ගේ චර්යාව පාලනය කිරිමට රෙගුලාසි නීති රීතිවලට වඩා තිබුණේ සම්ප්‍රදායන්ය. ඩී. එස්‌. සේනානායක මහතා මීරිගම මන්ත්‍රීවරයා හා අගමැතිවරයා ලෙස හැඳින් වුණු අතර ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා මහතා ගැන විවාදයක සඳහන් වූවේ රුවන්වැල්ලේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙසයි. පිලිප් ගුණවර්ධන මහතා අවිස්‌සාවේල්ල මන්ත්‍රීවරයා ලෙස හැදින් වුණු අතර ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා දැදිගම මන්ත්‍රීවරයා ලෙස හැඳින් විණි. කිසිම මන්ත්‍රීවරයකු නමින් සඳහන් කිරීම සපුරා තහනම් විණි. එකල පැවැති දේශපාලනයේ යම්කිසි මූලික සරල බවක්‌, චාම් බවක්‌, අවංක බවක්‌ දිස්‌විණි. මොන දේශපාලන මත දැරුවත් කුමන පක්‍ෂයකට සම්බන්ධ වුවත් පොදුවේ කවුරුත් නියෝජනය කළේ හැදිච්චකමකි, විනීතකමකි අවංක කමකි.

1977 මැතිවරණය ජයග්‍රහණයත් සමග ලක්‌දිව දක්‍ෂිණාංශික දේශපාලනයේ අයෝමය පුරුෂයා ලෙස සැලකුණු ෙ-. ආර්. ජයවර්ධන මහතා අසීමිත බලයක්‌ සහිතව බලයට පත් විණි. දේශපාලන සතුරන් ලෙස පෙනුන බලවේග සුණු විසුණු කිරීමේ අනර්ථකාරී ක්‍රියාවලියකට එළැඹුණු ඔහු 1978 ආණ්‌ඩුක්‍රම ව්‍යවස්‌ථාව මගින් රටේ දේශපාලන බලය පාර්ලිමේන්තුවෙන් බැහැරට ගෙන යන ලදී. පාර්ලිමේන්තුව මන්ත්‍රීවරුන් තම තමන්ගේ අඩු දියුණුභාවය ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු ආක්‍රොශ පරිභවයෙහිම යෙදෙන ඇනුම් බැණුම් පුරසාරම් දොඩවන අදහසක්‌ ඉදිරිපත් වුව හොත් අදහසට නොව අදහස ඉදිරිපත් කරන මන්ත්‍රීවරයාට හෝ මන්ත්‍රීවරියට පහර දෙන බාල තැනක්‌ බවට පත් වුණේ ඉන් පසුවයි. ඔහු සිතාමතා ඇතිකළ දිස්‌ත්‍රික්‌ නියෝජිත ක්‍රමය, මනාප ක්‍රමය, විධායක ඒකාධිපති ක්‍රමය, දේශපාලනය තුළ මැර බලය තීරණාත්මක සාධකයක්‌ ලෙස ස්‌ථාපිත කිරීම යනාදී විපර්යාස සමුඡය තුළ පැතිර පැවති ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රවනතා යටපත්කර ඒකාධිපති නැඹුරුවකට මග විවර කළහ.

දේශපාලන බලය මහජන නියෝජිත සභාවෙන් බැහැරට ගෙන ගොස්‌ යෝධ බලකොටුවක හිරකර තැබීම හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තුව තුළත් ඉන් බාහිර සමාජයේත් බුද්ධිමය සාකච්ඡාවකට, විද්වත් වාද විවාදවලට, අදහස්‌ විෂයයෙහි විවිධත්වයට තිබුණු ඉඩකඩ සපුරා ඇහිරින. එයින් ඇතිවූ හිස්‌තැන පුරවනු ලැබුවේ මැර බලය හා ආක්‍රෝශ පරිභව දේශපාලනය විසිනි. අදහසක්‌ ඉදිරිපත් කළ කෙනාට පහර නොදී අදහස විග්‍රහ කිරීමේ අදහසට විරුද්ධව කරුණු කීමේ ශිෂ්ටසම්පන්න සම්ප්‍රදාය වෙනුවට අදහස්‌ ඉදිරිපත් කළ කෙනාට පහරදී ඔහුගේ ජාතකය, වරිගය, ඕපාදුප, මුල්කරගෙන ඔහුව විනාශ කිරීමේ කුරිරු භාවිතයක්‌ ඉස්‌මතුවී තහවුරු විණි. විශිෂ්ට කථිකත්වය වෙනුවට වාචාලකම මුඛරිකම අගය කිරීමේ ප්‍රවනතාවකින් සමාජය ඔත්පල විණි. සංගීතය කලාවක්‌ වන අතර ගණිතය විද්‍යාවක්‌ වේ. කථිකත්වය විද්‍යාවේ හා කලාවේ සංකලනයක්‌ ලෙස හැඳින්විය හැකිය. ගී්‍රසියේ සිටි ශ්‍රේෂ්ඨ කථිකයන් වූ පෙරික්‌ලීස්‌  ඩිමොස්‌ත්‍රීන්ස්‌  සොක්‍රටීස්‌  රෝමයේ සිසරෝ මාක්‌ ඇන්තනි  යන ජනනායකයන්ගේ කතා විමසීමට ලක්‌ කළ විටද මෑත වකවානුවල බැබලුණු බ්‍රිතාන්‍යයේ වින්ස්‌ටන් චර්චිල්  භාරත දේශයේ ශ්‍රී නේරු  ක්‍රිෂ්ණා මෙනන්  කියුබානු නායක ආචාර්ය පිදෙල් කස්‌ත්‍රො වැනි ප්‍රවීන කතිකයන්ගේ කතා සැලකුව විටද මේ කාරණය පැහැදිලිවේ.

කතාවකට සවන් දීමෙන් අවබෝධයක්‌, සන්තුෂ්ටියක්‌, වින්දනයක්‌ ඇක්‍රොශ ස්‌වභාවිකයි. එහෙත් ආකොශ පරිභව, ඇනුම් බැනුම්, චරිත ඝාතන, පුරසාරම්, තර්ජන, ගර්ජන සහිත ගොරහැඩි ඝෝෂාවක්‌ කතාවක්‌ ලෙස සැළකීම නොවටී. එවන් ඝෝසාවකින් ඇතිවන්නේ අප්‍රසන්න ජුගුප්සාජනක හැඟීම්ය. එය අසන්නාට කන්දොස්‌කිරියාවක්‌ම වේ. මෙවන් අසංවර ඝෝෂාවන් රසවත් කතා ලෙස ප්‍රචාරය කිරීම හා එවැනි ඝෝසා කරන්නන් කතිකයන් ලෙස බාල පරපුරට වෙසෙසින් ලබාල සිසු සිසුවියන්ට හුවාදැක්‌වීම මොන තරම් අනර්ථකාරී ව්‍යායාමයක්‌ දැයි රූපවාහිනි නාලිකා මෙහෙය වන්නන්ට අවබෝධ නොවීම, මොනතරම් අවාසනාවන්ත දෙයක්‌ද? බුද්ධිමය පරිසරය කෙළෙසමින්, බාල පරපුරට වැරදි පූර්වාදර්ශ සපයනු වෙනුවට උසස්‌ දේ උතුම් දේ ශිෂ්ටසම්පන්න දේ ඔසවා තබන විද්වත් මාධ්‍ය සංස්‌කෘතියක්‌ මෙරට පැවතුනා නම් එය අප රටට ජනතාවට වාසනාවක්‌ නොවන්නේද?

ඇනුම් බැනුම් ද්වේශසහගත චෝදනා සහිත අවස්‌ථාවක්‌ සම්භාව්‍ය සිංහල සාහිත්‍යයේ හැඳින් වුණේ ආක්‍රොශ පරිභව සහිත අවස්‌ථාවක්‌ ලෙසය. එවන් අවස්‌ථා දවස පුරා දකින්නට, අසන්නට ලැබීම ශ්‍රේෂ්ඨ ආගමික දර්ශනවලින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සාරධර්ම වලින් පෝෂණය ලත් ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාවට සුදුසු ඔබින දෙයක්‌ යෑයි කිසිසේත් සැළකිය නොහැකිය.

රටවල් බෙදීම මාක්‌ස්‌වාදය නොවේ

ජාතික සහ ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයේ අවසාන විසඳුම පෞද්ගලික දේපළ ක්‍රමය අහෝසි කිරීමත් සමග කෙළින්ම බැඳී ඇති බව තම විප්ලවීය දෘෂ්ටිකෝණය තුළින් මාක්‌ස්‌ සහ එංගල්ස්‌ දුටුහ. මේ අහෝසියෙන් තොරව ප්‍රශ්නයට විසඳුම, එනම් ජාතීන් අතර පූර්ණ සමානාත්මතාවය බිහි කිරීම කළ නොහැක. 1847 දී පවා මාක්‌ස්‌ මෙසේ පැවැසීය. "සැබෑ ලෙසින්ම සමගි වීමට නම් ජනතාවට පොදු අරමුණු පැවැතිය යුතුය. ඔවුන්ගේ අරමුණු පොදු තත්ත්වයට පත්වීමට නම් පවතින දේපළ සම්බන්ධතාවයන් අහෝසි කළ යුතුය. මන්ද, මෙම දේපළ සම්බන්ධතාවයන්වල පදනම වන්නේ එක්‌ ජාතියක්‌ තවත් ජාතියක්‌ සූරා කෑමය. පවතින දේපළ සම්බන්ධයෙන් අහෝසි කිරීමේ කර්තව්‍යය අයත් වන්නේ කම්කරු පන්තියට පමණි. එය ඉටු කිරීමට හැකියාව ඇත්තේ ද එයට පමණි. එබැවින් ධනේශ්වරය පරදවාලන නිර්ධන පන්තියේ ජයග්‍රහණය සියලුම පීඩිත ජාතීන්ගේ විමුක්‌තිය ද උදා කරයි."

(කාල්මාක්‌ස්‌, "පෝලන්තය පිළිබඳ දේශනය")

(එකතු කළ කෘති, කාණ්‌ඩය, 6. 388 පිටුව)

මාක්‌ස්‌ මෙසේ හුවා දැක්‌වූයේ සිය කාලයෙහි පැවැති ජාතික ප්‍රශ්නයක්‌ වුවද ඔහු ඉදිරිපත් කළ එම මහඟු ඓතිහාසික සත්‍යය බෙහෙවින්ම නිවැරැදි බව රුසියානු විප්ලවයෙහි අත්දැකීම් තහවුරු කළේය. මෑතකදී සිය 60 වැනි සංවත්සරය පැවැත්වූ සෝවියට්‌ සංගමය සිය ජාතික ප්‍රශ්නය සමානාත්මතාවය පදනම් කොට ගෙන විසඳීම තුළින් අපට පෙන්වූයේ ද එය කළ හැක්‌කේ සමාජවාදය තුළින් පවතින දේපළ සබඳතාවයන් අහෝසි කිරීමෙන් පමණක්‌ බවය. ඉතිහාසය ඉන් අනතුරුවද පෙන්වා දෙන්නේ ජාතීන් අතර සමානාත්මතාවය බිහි කළ හැක්‌කේත්, ජාතික ප්‍රශ්නය විසඳිය හැක්‌කේත්, සමාජවාදය බිහි කිරීමෙන් අනතුරුව පමණක්‌ බවය. ධනේශ්වර රාමුව තුළ රැඳී සිටින රටවලට මෙම ප්‍රශ්නය විසඳීමට නොහැකිව ඇති අතර ජාතීන් ගණනාවක්‌ ජීවත්වන එවැනි රටවල් ජාතිභේදවාදී ප්‍රශ්නවලින් දරුණු ලෙස පෙළෙයි. ඉන්දියාව ඇතුළු 3 වැනි ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක්‌ මෙම ප්‍රශ්නයට මුහුණපා සිටී. බොහෝ අය ජාතික ප්‍රශ්නය පිළිබඳ මාක්‌ස්‌වාදී ආකල්පය රටවල් බෙදීම හා වෙන් කිරීම් සමග වරදවා පටලවාගෙන ඇත. මෙය මුළුමනින්ම වැරැදිය. කම්කරු පන්තියේ මතවාදය වන මාක්‌ස්‌වාදය ජාත්‍යන්තරවාදී දෘෂ්ටි කෝණයකින් යුක්‌ත වේ. එය ලෝ නිර්ධනයන්ගේ සමගිය සහ අවසානයේදී ලෝක සමගිය වෙනුවෙන් බැඳී ඇත. එයට වෙන්වීම පදනම් කොටගත නොහැක. ලෙනින් මෙම ප්‍රශ්නය නිවැරැදි ආකල්පය පහත සඳහන් පරිදි ප්‍රකාශ කළේය.

"වැඩකරන ජනතාවට එහි ඇති හිතකරභාවය හේතුවෙන් නිර්ධන පන්ති පක්‍ෂය හැකිතාක්‌ විශාල වූ රාජ්‍යයක්‌ බිහි කිරීමට වෙහෙසෙයි. ජාතීන් ඒකරාශී කිරීමට යත්නදරන එය ඒවා තවදුරටත් බද්ධ කිරීමට ක්‍රියා කරයි. එනමුදු එසේ කිරීමට එය වෙහෙසෙන්නේ බලහත්කාරයෙන් නොව සියලු ජාතීන්ගේ වැඩකරන පන්තිවල නිවහල් හා සහෝදරාත්මක එකමුතුව තුළින් පමණි."

(එකතු කළ කෘති 24 කාණ්‌ඩය 73 පිටුව)

කම්කරු පන්තියේ ජාත්‍යන්තර සමගිය, ජාතීන්ගේ නිදහස සහ සමානාත්මතාවය තුළින් ස්‌වෙච්ඡාවෙන් බිහිවන එක්‌සත් භාවය සමග බද්ධ කිරීම පදනම් කොටගත් ජාතික ප්‍රශ්නය පිළිබඳ මාක්‌ස්‌ ලෙනින්වාදී ආකල්පය මෙයයි. විප්ලවීය අරගලයේ ආරම්භයෙහි සිටම නිවැරෑදි වැටහීමක්‌ සහ ආකල්පයක්‌ නිර්ධන පන්ති පක්‍ෂයට නොමැත්තේනම් ස්‌වෙච්ඡාවෙන් වන සමගියක්‌ බිහිකළ නොහැක. ලෙනින්ගේ මග පෙන්වීම යටතෙහි වූ බෝල්ෂෙවික්‌ පක්‍ෂය දැඩි ඒකාග්‍රතාවයකින් යුතුව විප්ලවීය සමය තුළදීම මෙම ක්‍රියා මාර්ගය භාවිත කිරීම තුළින්, ඔක්‌තෝබර් විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් අනතුරුව පීඩිත ජාතීන්ගේ විශ්වාසය දිනා ගැනීමට සමත්විය.

සාර් පාලනය යටතේ පීඩිත ජාතීන් ගණනාවක්‌ විසූ රුසියාව තුළ ප්‍රශ්නය වූයේ සමානාත්මතාවය සඳහා ඔවුන්ට ඇති අයිතිය ආරක්‍ෂා කරන අන්දමේ සියලු ජාතීන්ට අයත් වූ කම්කරුවන්ගේ පන්ති සමගිය රැකීමය.

කම්කරු පන්තික සමගියේ අවශ්‍යතාවය අමතක කරන ඉන්දියාවේ ජාතික අයිතීන් පිළිබඳ මහා හඬක්‌ නගන සමහරු ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම ජාතිවාදී වූ වෙන්වීමේ වාදයක්‌ බවට පෙරළාගෙන ඇත.

අප මතක තබාගත යුතු දෙවැනි කරුණ වන්නේ මාක්‌ස්‌වාදය ජාතික ප්‍රශ්නයට හුදෙකලා වූ විසඳුමක්‌ ඉදිරිපත් නොකරන බවය. පවතින සමාජ සංවර්ධන අවධිය හා පන්ති අරගලය සැලකිල්ලට ගන්නා එය පොදු සමාජ අරගලය ඒ හේතුවෙන් වර්ධනය වන ප්‍රමාණයට අනුකූලවය එයට වැදගත් භාවය පිරිනමනුයේ.

1866 දී පළමුවැනි ජාත්‍යන්තරයේ නියෝජිතයන් හට පෝලන්ත ප්‍රශ්නයේ ශීර්ෂයෙන් මාක්‌ස්‌ ඉදිරිපත් කළ ලිත උපදෙස්‌වල මෙසේ සඳහන් විය.

(අ) යුරෝපයේ කම්කරුවන් මෙම ප්‍රශ්නය කුමක්‌ සඳහා මතු කරයිද? මුලින්ම විවිධ ජාතීන්ට ව්‍යාජ හිතවත්කම් දක්‌වන මධ්‍යම පන්තික ලේඛකයින් සහ උද්ඝෝෂකයින් මෙම ප්‍රශ්නය යටපත් කිරීමට කුමන්ත්‍රණය කරන බැවිනි. ඒ ඇයිද? රදලයන් මෙන්ම ධනපතියන්ද පසුබිමෙහි වන අඳුරු ආසියාතික බලවතා නැගඑන කම්කරු පන්තික රැල්ලෙන් බේරීමට ඇති අවසාන තුරුම්පුව ලෙස සලකන බැවිනි. එම බලවතා නියම ලෙස බිම හෙළිය හැක්‌කේ පෝලන්තය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පදනමක්‌ මත යළි ස්‌ථාපිත කිරීමෙන් පමණි.

(ආ) මධ්‍යම යුරෝපයේත්, විශේෂයෙන් ජර්මනියේත් අද පවත්නා තත්ත්වය තුළ වෙන කවරදාකටවත් වඩා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෝලන්තයක්‌ පැවැතීම අත්‍යවශ්‍යය. එය නොමැත්තේ නම් ජර්මනියේ ශුද්ධ වූ හවුලේ කොටසක්‌ විය හැකි වුවද එය පවතින්නේ නම් සමූහාණ්‌ඩුක ප්‍රංශයේ සහාය කරුවකු වනු ඇත. මෙම බරපතළ යුරෝපීය ප්‍රශ්නය විසඳන තෙක්‌ කම්කරු පන්ති ව්‍යාපාරය නිරන්තර බාධකයන්ට හසුව ආපස්‌සට තල්ලු වනු ඇත.

(කාල්මාක්‌ස්‌ සහ පෙඩ්රික්‌ එංගල්ස්‌ තෝරාගත් කෘති 2 කාණ්‌ඩය, 84 පිටුව)

පෝලන්තය ප්‍රශ්නය වැදගත් වූයේ එය යුරෝපීය නිර්ධන පන්ති ව්‍යාපාරයේ වර්ධනය හා කෙළින්ම බැඳී තිබුණු බැවිනි. පීඩිත සහ පීඩිත ජාතික සම්බන්ධතාවයන් පැවැති සාර් යුගයේ රුසියාව තුළ මාක්‌ස්‌ ලෙනින් වාදය ස්‌වයංතීරණය අයිතිය වෙනුවෙන් තර්ක කළා පමණක්‌ නොව ඒ සඳහා අරගලයන්ද දියත් කළේය. රුසියානු විප්ලවයේ සම්පූර්ණ කාලය තුළම ලෙනින්ගේ නායකත්වයෙන් යුතුව බෝල්ෂේවික්‌ පක්‍ෂය මෙම අයිතිය සඳහා සටන් කළේය. ස්‌වයංතීරණයට විවිධ අයුරින් විරෝධය පෑ රුසියානු මහා ජාතිවාදීන් සහ අවස්‌ථාවාදීන් හට පහර එල්ල කළේය. එනමුත් බෝල්ෂෙවික්‌වරු රට බෙදීමට සහ දෙකඩ කිරීමට වැඩ කළ බවක්‌ මෙයින් අදහස්‌ නොකෙරේද? ස්‌වයංතීරණ සඳහා තර්ක කිරීම තුළින් ඔව්හු, බෝල්ෂේවික්‌ ස්‌ථාවරය වන්නේ පූර්ණ සමානාත්මතාවය සහ ජාතික වරප්‍රසාද හා පීඩනයට දැඩි විරෝධය බව පීඩිත ජාතීන්ට ඒත්තු ගැන්වූහ. ඒ අතරම පීඩිත මෙන්ම පීඩිත ජාතීන්ටත් අයත් වූ කම්කරුවන්ගෙන් යුක්‌ත වූ පොදු කම්කරු පාන්තික සංවිධාන ගොඩනැඟීමෙන් සමගිය සඳහා වූ නැඹුරුව ජීවමානව රැක ගැනීම තුළින් විප්ලවයෙන් අනතුරුව සියලු ජාතීන් ඒකාබද්ධ කිරීමට සමත් වූහ.

රුසියාවේ විවිධ ජාතීන්ගේ වෙන්වීමේ අයිතිය ද ඇතුළත් වූ ස්‌වයංතීරණය පිළිබඳ වූ අයිතිවාසිකම් ගැන ලෙනින් දැඩි ලෙස අවධාරණය කළේය. රෝසා පත්සම්බර්ග් සමග සිය විවාදයේදී ස්‌වයංතීරණ අයිතිය ක්‍ෂණික අවශ්‍යතාවයක්‌ බවට පත් කළ රුසියාවේ විශේෂිත වූ තත්ත්වය ඔහු පහදා දුන්නේය. ඔහු මෙසේ ලීවේය. "ජාතික ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් රුසියාව තුළ පවතින අතිවිශේෂ තත්ත්වයන් අවුස්‌ත්‍රියාවේ තත්ත්වයනට හාත්පසින්ම වෙනස්‌ය. රුසියාව තනි ජාතික මධ්‍යස්‌ථානයකින් යුක්‌ත වූ (මහ රුසියාව) රාජ්‍යයකි. මහා රුසියන්වරු දැවැන්ත හා අඛණ්‌ඩවූ භූමි භාගයක්‌ වසා විසිර සිටින අතර ඔවුන්ගේ සංඛ්‍යාව 70,000,000 පමණ වේ. මෙම ජාතික රාජ්‍යයේ විශේෂිත ලක්‍ෂණ මේවායි. පළමුවෙන්ම මුළු ජනගහනයෙන් බහුතරය වන (57% "යටත් ජාතීහු") දේශසීමා ප්‍රදේශවල වාසය කරති. දෙවැනුව, මෙම යටත් ජාතීන් භාජනයට ඇති පීඩනය අසල්වැසි රාජ්‍යයන්වල පවතින පීඩනයට වඩා බෙහෙවින් දරුණුය. තුන්වැනිව, සමහර අවස්‌ථාවන්හිදී තමනට වඩා ජාතික ස්‌වාධිනත්වයක්‌ භුක්‌ති විඳින මොවුන්ගේ ස්‌ව ජාතිකයෝ දේශ සීමාවට ඔබ්බෙන් පිහිටි රාජ්‍යවල ජීවත් වෙති. සතරවැනිව, බොහෝවිට රුසියානු නොවන දේශ සීමා ප්‍රදේශ තුළ ධනවාදයේ සංවර්ධනය මෙන්ම සාමාන්‍ය සංස්‌කෘතික මට්‌ටමද කේන්ද්‍රයෙහි තත්ත්වයට වඩා උසස්‌ය. අවසාන වශයෙන් රුසියාව තුළ වසන ඔවුන්ට නෑදැකම් ඇති ජාතීන් අතරට පැතිරෙමින් පවතින ජාතික ව්‍යාපාර හා ධනේශ්වර ආසියාතික රාජ්‍යයන් අප දකින්නේ යාබද පිහිටි ආසියාතික රාජ්‍යයන් තුළය.

"එබැවින් රුසියාවේ ජාතික ප්‍රශ්නයේ අතිවිශේෂ ඓතිහාසිය ලක්‍ෂණ නියාමය ජාතීන්ගේ ස්‌වයංතීරණ පිළිබඳ අයිතිය පිළිගැනීම අද අප රට තුළ විශේෂ හා ක්‍ෂණික අවශ්‍යතාවයන් වනුයේ"

(එකතු කළ කෘති, 20 කාණ්‌ඩය, 407-408 පිටු)

ස්‌වයංතීරණ අයිතිය සඳහා තරග කරන ලද්දේ රුසියාවේ පැවැති විශේෂිත වූ තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට භාජනය කිරීමෙන් අනතුරුවය.

එනමුදු ජාතීන් හට වෙන්වීමට ඇති අයිතිය වෙන්වීමේ සුදුසුකම සමග පටලවා නොගත යුතුය.

1917 මැයි මාසයේදී ලෙනින් ස්‌වයංතීරණ අයිතිය පිළිබඳ අවධානය කරන අතරම මෙසේද පැහැදිලි කළේය. "වෙන්වීම සඳහා ජාතීන්ට අයත් නිදහස්‌ අයිතිය, නිශ්චිත ජාතියක්‌ නිශ්චිත අවස්‌ථාවකදී වෙන්වීමේ සුදුසු භාවය සමග පටලවා නොගත යුතුය. සමස්‌ත සමාජ සංවර්ධනයේ අවශ්‍යතාවයන් මෙන්ම සමාජවාදය සඳහා නිර්ධනයේ පන්ති අරගලය අවශ්‍යතාවයන්ද සැලකිල්ලට ගෙන නිර්ධන පන්තියේ පක්‍ෂය මෙම ප්‍රශ්නය පිළිබඳ සිය විසඳුම ඒ ඒ අවස්‌ථාවන්හිදී වෙන් වෙන්ව විනිශ්චය කළ යුතුය. (එකතු කළ කෘති 24 කාණ්‌ඩය, 302-303 පිට.)

මෙම වැටහීම තවදුරටත් වර්ධනය කළ ස්‌ටාලින් මෙසේ ලීවේය. "ජාතීන්ගේ ස්‌වයංතීරණ පිළිබඳ ප්‍රශ්නය හුදෙකලාවූ ස්‌වයං පෝෂිත ප්‍රශ්නයක්‌ නොවේ. එය නිර්ධන විප්ලවයේ පොදු ප්‍රශ්නයේ කොටසක්‌ වන අතර සමස්‌ත ප්‍රශ්නයට යටත්වන අතර සමස්‌ත ප්‍රශ්නයේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් එය පිරික්‌සිය යුතුය. පසුගිය ශත වර්ෂයේ 4 වැනි දශකයේදී මාක්‌ස්‌ පෝලන්ත ජාතිකයන්ගේ සහ හංගේරියානු ජාතිකයන්ගේ ජාතික ව්‍යාපාරවලට සහාය දුනමුත් චෙක්‌ ජාතීන්ගේ සහ දකුණු ස්‌ලාට්‌ ජාතීන්ගේ ජාතික ව්‍යාපාරවලට විරුද්ධ විය. ඇයි? මන්ද, චෙක්‌ සහ දකුණු ස්‌ලාච් ජාතීන් එවකට "ප්‍රතිගාමී ජනතාවක්‌ වී යුරෝපය තුළ රුසියානු මුරකඳවුරු බවට පත්ව තිබුණු අතර, පෝලන්තකයන් සහ හංගේරියානුවන් ඒකාධිපතිවාදයට එරෙහිව සටන්කළ "විප්ලවීය ජනතාවක්‌ වූ" බැවිනි. ඒ වකවානුවේදී චෙක්‌ සහ දකුණු ස්‌ලාච් ජාතීන්ට සහාය දැක්‌වීම යුරෝපයේ විප්ලවීය ව්‍යාපාරයේ භයානකම සතුරා වූ සාර්වාදයට වක්‍රව උදව් කිරීමට සමාන වූ බැවිනි."

ස්‌ටාලින් ඊළඟට ලෙනින් පැවසූ වදන් මතක්‌ කරයි. "ස්‌වයං තීරණ ඇතුළු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ විවිධ ඉල්ලීම් අවසානය නොවේ. එය පොදු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී (දැන් පොදු සමාජවාදී) ලෝක ව්‍යාපාරයේ සුළු කොටසක්‌ පමණි. සමහර විශේෂිත අවස්‌ථාවන්හිදී එම කොටස සමස්‌තයට පරස්‌පර විය හැක. එසේ වුවහොත් එය ප්‍රතික්‌ෂේප කළ යුතුය." (ලෙනින් වාදයේ මූලධර්ම පිටු 80-81)

පළමුවැනි ලෝක යුද්ධයේ අවසානය තෙක්‌ කම්කරු ව්‍යාපාරය තුළ ජාතික ප්‍රශ්නය පිළිබඳ වූ සාකච්ඡාවක්‌ මූලික වශයෙන් ධනේශ්වර යුරෝපය තුළ වූ ජාතීන් සහ ජාතිකත්වයක්‌ පිළිබඳ ප්‍රශ්නයට සීමාවිය. ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව බිහිවූ විමුක්‌ති ව්‍යාපාර යටත් විජිත කෙරෙහි වූ ස්‌ථාවරය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය ඉදිරියට තල්ලු කළේය. පළමුවැනි ලෝක යුද්ධයට පෙර මෙම ප්‍රශ්නය දෙවැනි ජාත්‍යන්තරයේ සාකච්ඡා තුළද අවසානයේදී අවස්‌ථාවාදී ස්‌ථාවරයක්‌ වැළඳ ගන්නා ලදී. පළමුවැනි ලෝක යුද්ධය යටත් විජිත සඳහා කෙරුණු යුද්ධයක්‌ වශයෙන් විවේචනය කළ ලෙනින් හා බෝල්ෂේවික්‌ පක්‍ෂය එම විජිතයන්ගේ පූර්ණ නිදහස සඳහා වූ ඉල්ලීමට මුළුමනින්ම සහාය දුන්නේය. කොමියුනිස්‌ට්‌ ජාත්‍යන්තරයට බැඳී සිටි සියලුම කොමියුනිස්‌ට්‌ පක්‍ෂ යටත් විජිතයන්ගේ විමුක්‌තිය සඳහා සහයෝගය දැක්‌විය. වහල් ජාතීන්ගේ නිදහස සඳහා වූ අරගලය ලෝක කම්කරු ව්‍යාපාරයට ධනේශ්වරය පරාජය කිරීම සඳහා මහෝපකාරී වන මහඟු විප්ලවීය බලවේගයක්‌ බව හඳුනා ගන්නා ලදි. ජාතික ව්‍යාපාර සහ ඒවායේ සාර්ථකත්වය, අධිරාජ්‍යවාදයේ බලය හීන කිරීම තුළින් කේන්ද්‍රීය රටවල කම්කරු පන්තියේ අරගලයට පිටුවහලක්‌ බව වටහා ගන්නා ලදී.

ජාතික විමුක්‌ති ව්‍යාපාරයන්ට මාක්‌ස්‌වාදීන්ගේ සහයෝගය යළිත් වරක්‌ පදනම් වූයේ සමාජවාදී විප්ලවීය ළඟාවූ සමයක සමාජ සංවර්ධනය ඉදිරියට ගෙන යැමට එතුළින් ඉටුවූ කර්තව්‍යය මතය.

ස්‌ටාලින් මෙසේ කියයි. "මුලින් ජාතික ප්‍රශ්නය ප්‍රතිසංස්‌කරණවාදී දෘෂ්ටි කෝණයකින් සලකා බලන ලද්දේ මුලධනයේ බලය පිළිබඳ පොදු ප්‍රශ්නයවත්, අධිරාජ්‍යවාදීද පරාජය කිරීමටවත්, නිර්ධන පන්ති විප්ලවයටත් කිසිදු සම්බන්ධතාවයක්‌ නැති ස්‌වාධීන ප්‍රශ්නයක්‌ ලෙසිනි. යුරෝපීය නිර්ධන පන්තියේ ජයග්‍රහණය යටත් විජිතයන්ගේ විමුක්‌ති ව්‍යාපාර සමග සෘජු සම්බන්ධතාවයකින් තොරව දිනාගත හැකි බවත් ජාතික යටත් විජිත ප්‍රශ්නය නිසොල්මන්ව මෙන්ම ඉබේම විසඳෙන බවත් නිර්ධන පන්ති විප්ලවීය මාවතින් බාහිරව මෙන්ම අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි වූ විප්ලවීය අරගලයකින් තොරව ද ඒවා විසඳිය හැකි බවත් තර්කයන්ගෙන් තොරව විශ්වාස කරන ලදී. මෙම ප්‍රතිවිප්ලවීය ආකල්ප හෙළිදරව් වී ඇති බව අපට අද ප්‍රකාශ කළ හැක. ජාතික ප්‍රශ්නය විස¹ලිය හැකි වන්නේ නිර්ධන පන්ති විප්ලවය හා බද්ධ වීමෙන් මෙන්ම එය පදනම් කොටගෙන පමණක්‌ බවත්, බටහිර රටවල විප්ලවීය ජයග්‍රහණයේ මාවත වැටී ඇත්තේ යටත් විජිතයන්හි හා හැකි රටවල අධිරාජ්‍යවාදයට විරුද්ධ වූ විමුක්‌ති ව්‍යාපාර සමග වන විප්ලවීය සංවිධානය ඔස්‌සේ පමණක්‌ බවත් ලෙනින්වාදය ඔප්පුකර ඇති අතර එය අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධය හා රුසියානු විප්ලවය ද තහවුරු කොට ඇත. ජාතික ප්‍රශ්නය නිර්ධන විප්ලවයේ පොදු ප්‍රශ්නයේ කොටසක්‌ වේá නිර්ධන පන්ති ආඥදායකත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයේ කොටසක්‌ වේ.


ප්‍රශ්නය මෙයයි. පීඩිත රටවල විප්ලවීය ව්‍යාපාරය තුළ නිදන්ගත විප්ලවීය හැකියාවන් දැනටමත් ක්‍ෂය වී ඇත්තේද, නොමැත්තේද එසේ නොමැත්තේ නම් මෙම හැකියාවන් නිර්ධන පන්ති විප්ලවය සඳහා උපයෝගීකර ගැනීමට අධිරාජ්‍යවාදී ධනේශ්වරයේ සහායක කොටසක්‌ විප්ලවීය නිර්ධන පන්තියේ සහාය කොටසක්‌ බවටත්, එහි මිතුරකු බවටත් පරිවර්තනය කර ගැනීමට කිසියම්ම බලාපොරොත්තුවක්‌ කිසියම්ම පදනමක්‌ ඇත්තේද යන්නය.

ලෙනින්වාදය මෙය ඉටු කළ හැකි බව ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු වශයෙන් දේ. (70 පිටුව) නැවත වරක්‌ කරුණු දෙකක්‌ අවධාරණය කෙරේ. නිර්ධන පන්ති විප්ලවයටත් ලෝක සමාජ සංවර්ධනයටත් සහාය වීමේ එහි කර්තව්‍යය අනුවය. විමුක්‌ති ව්‍යාපාරයන්හි කාර්ය භාරය මනිනු ලබන්නේ දෙවැනිව, ජාතික විමුක්‌තිය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය විසඳීම සඳහා කේන්ද්‍රීය සහ පීඩිත රටවල කම්කරු පන්තියේ සමගිය අත්‍යවශ්‍ය බව නැවත වරක්‌ අවධාරණය කෙරේ.

පූජ්‍ය ගලගම ධම්මරංසි හිමි

මාධ්‍ය නිදහස සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කැලෑ නීතිය – සුනන්ද දේශප්‍රිය

කබ්රාල්-නැඟණිය ඇලෝසියස් රඟපෑ තහනමට ලක් වූ ජේම්ස් බොන්ඩ් 1 - උපුල් ජෝශප් ප්‍රනාන්දු

කබ්රාල්-නැඟණිය ඇලෝසියස් රඟපෑ තහනමට ලක් වූ ජේම්ස් බොන්ඩ් 1 - උපුල් ජෝශප් ප්‍රනාන්දු

ගෙදර මිදුල නොව මේ සුද්ද කරන්නේ මහා රක්‍ෂිතයකි (කැලෑ පාළුවා යන්නට සමාන වචනයක්‌ වේ නම් ඒ දේශපාලුවාය)

මාධ්‍යවේදී නිමලරාජන් ඝාතනය කර වසර 15යි. ඝාතකයින් තවමත් සුවසේ නිදැල්ලේ?

අන්තර්ජාලයෙන් සිහින ලෝකයට පිවිසෙන ලාංකික නිරුවත් ම්ලේච්ඡයෝ -- W3Lanka

ඉන්දියාවේ හිටපු ජනාධිපති ආචාර්ය අබ්දුල් කලාම් ලංකාවේදී කියු කතාව ...... දේශපාලනඥයින්ට හොඳ ආදර්ශයක්..